Search results

1

Bariery zmiany edukacyjnej – przegląd literatury

100%

Atroszko B.

Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja

|

2019

|

vol. 22

|

issue 2(86)

25-40

EN

The article presents a review of a key Polish and English literature about barriers in educational change. The aim of the review was an answer to the following question: what are the main categories of barriers in educational changes in academic papers? For the review purposes three levels of barrier appearance were distinguished: macro, mezzo and micro. At the macro level a state educational policy was most often indicated as well as the paradigm that dominates in education. At the mezzo level the educational policy of local self-government was mentioned as well as the school culture, hyper-innovativeness, organisational and leadership issues, teachers education and resources need for making a change. The micro level includes teachers’ resistance against a change, the status of teachers-innovators and teachers’mental incapacitation.

PL

Artykuł przedstawia przegląd kluczowej polskiej i anglojęzycznej literatury dotyczącej barier zmiany edukacyjnej. Celem przeglądu była odpowiedź na pytanie: jakie są główne kategorie barier zmiany edukacyjnej wymieniane w piśmiennictwie naukowym? Na potrzeby przeglądu wyróżniono trzy poziomy występowania barier: poziom makro, mezo i mikro. Na poziomie makro najczęściej wskazywano na politykę oświatową państwa oraz dominujący w edukacji paradygmat. Na poziomie mezo wskazywano na politykę oświatową samorządu, kulturową oczywistość szkoły, szkolną kulturę, hiperinnowacyjność, kwestie organizacyjne i związane z przywództwem, edukację nauczycieli oraz zasoby potrzebne do przeprowadzenia zmiany. Na poziomie mikro wyróżniono opór nauczycieli wobec zmian, sytuację nauczycieli-innowatorów oraz ubezwłasnowolnienie mentalne nauczycieli.

2

System kształcenia nauczycieli jako bariera zmian w edukacji: analiza wypowiedzi nauczycieli

84%

Atroszko B.

Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja

|

2023

|

vol. 25

|

issue 2(94)

89-113

EN

The aim of the article is to present the results of a study on the meanings given by teachers to barriers to change in education. The participants of the qualitative interviews were 15 secondary school teachers. The article focuses on the barriers to change related to the teacher education system. As research participants believe, this problem consists of (1) lack of appropriate selection for the profession, (2) excessively theoretical education detached from school practice, as a consequence of which (3) teachers lack competencies and are unprepared for work in the profession, (4) they cannot cooperate with other teachers and are lonely at school, and (5) society lacks confidence in their work.

PL

Celem artykułu jest przedstawienie wyników badania dotyczącego znaczeń nadawanych przez nauczycieli barierom zmiany w edukacji. Uczestnikami wywiadów jakościowych było 15 nauczycieli szkół ponadpodstawowych. W artykule skupiono się wyłącznie na barierach zmiany związanych z systemem kształcenia nauczycieli. W przekonaniu rozmówców na problem ten składają się: (1) brak odpowiedniej selekcji do zawodu, (2) kształcenie zbyt teoretyczne i oderwane od praktyki życia szkolnego, w konsekwencji czego (3) nauczyciele mają braki w kompetencjach i są nieprzygotowani do pracy w zawodzie, (4) nie potrafią współpracować z innymi nauczycielami i są samotni w szkole, zaś (5) w społeczeństwie brakuje zaufania do wykonywanej przez nich pracy.

3

Education in Poland: problems, barriers, and prospects for change

84%

Socha D., Michaluk J.

HUMANITAS Zarządzanie

|

2025

|

vol. 26

|

issue 4

181-194

EN

The contemporary education system in Poland operates at the intersection of two realities – the enduring structures of the Prussian model and the rapidly evolving social and technological demands of the 21st century. The aim of this article is to analyze the key problems and challenges of Polish schooling in the context of this historical legacy and to identify inspirations drawn from modern educational approaches such as the Finnish system, the Montessori method, the STEAM model, and democratic education. The following research questions were formulated: 1. Which elements of the Prussian model still shape the functioning of modern Polish schools? 2. What factors hinder educational reform in Poland? 3. Which practices from innovative education systems may inspire change in Polish schooling? The study employs qualitative methods – comparative analysis and desk research – based on reports from OECD, UNESCO, UNICEF, and PISA, as well as academic literature from 2018–2025. The findings indicate that the main challenges include the rigidity of the curriculum, low teacher motivation, and excessive emphasis on standardized testing, which limits creativity and the development of future competencies. The paper proposes possible reform directions inspired by Scandinavian experience and the principles of humanistic education.

PL

Współczesny system edukacji w Polsce funkcjonuje na styku dwóch rzeczywistości – utrwalonych struktur modelu pruskiego i dynamicznie zmieniających się potrzeb społecznych oraz technologicznych XXI wieku. Celem artykułu jest analiza kluczowych problemów i wyzwań polskiej szkoły w kontekście historycznego dziedzictwa tego modelu oraz identyfikacja inspiracji płynących z nowoczesnych rozwiązań edukacyjnych, takich jak system fiński, podejście Montessori, model STEAM czy edukacja demokratyczna. W artykule postawiono następujące problemy badawcze: 1. Jakie elementy modelu pruskiego wciąż determinują funkcjonowanie współczesnej szkoły w Polsce? 2. Jakie czynniki utrudniają reformę systemu edukacji? 3. Jakie praktyki z nowoczesnych modeli edukacyjnych mogą stanowić inspirację dla polskiego systemu oświaty? Zastosowano metody jakościowe – analizę porównawczą (comparative analysis) oraz analizę treści (desk research) raportów OECD, UNESCO, UNICEF, PISA oraz literatury naukowej z lat 2018–2025. Wyniki wskazują na to, że kluczowym problemem pozostaje zbyt sztywna struktura programowa, niska motywacja nauczycieli i nadmierny nacisk na testowanie, co ogranicza rozwój kreatywności i kompetencji przyszłości. Artykuł wskazuje kierunki możliwych reform w oparciu o doświadczenia państw skandynawskich i koncepcje edukacji humanistycznej.

Refine search results

2 Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja

1 HUMANITAS Zarządzanie

2 Atroszko B.

1 Michaluk J.

1 Socha D.

1 2025

1 2023

1 2019

Bariery zmiany edukacyjnej – przegląd literatury

System kształcenia nauczycieli jako bariera zmian w edukacji: analiza wypowiedzi nauczycieli

Education in Poland: problems, barriers, and prospects for change