Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

Results found: 21

first rewind previous Page / 2 next fast forward last

Search results

Search:
in the keywords:  Confucius
help Sort By:

help Limit search:
first rewind previous Page / 2 next fast forward last
1

Confucius: Philosophy between Philosophy

100%
Mickūnas A.
International Journal of Area Studies
|
2013
|
vol. 8
|
issue 1
114-127
EN
The article is devoted to the philosophy of the well-known ancient Chinese sage Confucius paying attention to the Western misunderstandings of it. The fundamental differences between Chinese and Western civilizations, the problem of transcendence, and different attitude towards history are discussed in the text. Being neither a religion nor a philosophy in the strict Western sense of the word, Confucian thinking still finds its parallels among Western philosophies. The article faces the phenomenological task to discover concrete modes of awareness, their active engagements, and their correlate contents that are sufficiently broad and founding to cut across diverse disciplinary and cultural phenomena. This brief essay is a step in that direction with explicit commitment to Confucian explication and continuity of Chinese civilization. Despite variations and different levels of interpretation, a common context between Confucius and Western philosophical trends may be found.
2
Publication available in full text mode
Content available

From “Accelerated Grimace” to Catastrophe: Ethics of Aesthetics in Ezra Pound’s Hugh Selwyn Mauberley

100%
Pietrzak W.
Kwartalnik Neofilologiczny
|
2016
|
issue 1
114-128
EN
The article proposes to read Ezra Pound’s long poem Hugh Selwyn Mauberley with a view to unravelling an ethic that informs the poem. It is demonstrated that the source of the English national intellectual stasis is located in the depreciation of arts and letters in the contemporary world but the consequences of this collapse of literature lead to a genocidal catastrophe, which is shown to also hover about section two of the poem, customarily read as a denunciation of apathy that was rife among Pound’s contemporary poets and artists. The notion of ethics is derived from Pound’s own writings of the period and one of his principal philosophical sources: Confucius.
3

Confucius and Contemporary Guanxi

88%
Pilotta J.
International Journal of Area Studies
|
2013
|
vol. 8
|
issue 1
128-149
EN
The paper will analyse what guanxi is in contemporary China and will also answer the phenomenological question of how guanxi is part of contemporary practices of China as well as the practice of Confucian principles. Both are concerned with ritual, rectitude, responsibility and relationships. Their entanglement shares both a functional and aesthetic time-space movement of the ritual cosmology of doors and their significance.
4
Publication available in full text mode
Content available

Kant and Confucius: On moral decision-making

75%
Martyna Ś.-B.
Studies in Global Ethics and Global Education
|
2018
|
issue 10
72-91
EN
The aim of this paper is to determine the patterns of moral decision-making in Kantian and Confucian thought and to assess the necessary preconditions of moral behavior for Kant and Confucius respectively. This paper focuses on comparing the way Kant is structuring constitutive elements of moral decision-making, such as will, reason, or moral autonomy to the way Confucius is structuring the relationship between elements such as duty, commands of Tian, or social relations.
5
Publication available in full text mode
Content available

On the Notion of Person in Confucianism

63%
Gacka B.
Poznańskie Studia Teologiczne
|
2021
|
issue 39
127-141
PL
Artykuł prezentuje pojęcie osoby w konfucjanizmie w kontekście życia Konfucjusza (551-475 przed Chr.). Jako wędrowny Mędrzec, Konfucjusz uczył praktycznego znaczenia wartości moralnych w życiu społecznym i politycznym. Uczniowie zebrali jego nauki w Analektach, w których Konfucjusz twierdzi, że w wieku pięćdziesięciu lat pojął wolę Niebios (A 11:4) i zajął się kształtowaniem człowieka. Nauczał humanizmu z odniesieniem do Transcendencji (T’ien).Według Tu Wei-Minga (Harvard University) i Johna Berthronga (Boston University), wybitnych specjalistów, konfucjanizm ukazuje społeczny wymiar „osoby ludzkiej”, która stanowi „centrum relacji”, a zarazem podkreśla, że osoba rozwija się twórczo. Moralny charakter stosunków międzyludzkich obejmuje zwłaszcza „pięć relacji”: pan–sługa, ojciec–syn, mąż–żona, starszy brat–młodszy brat, przyjaciel–przyjaciel. Istotą osoby ludzkiej jest człowieczeństwo (jen lub ren).Tak jak „współczucie” jest największą cnotą buddyjską, a miłość stanowi największą cnotę chrześcijańską, tak „człowieczeństwo” (jen lub ren) wyraża największą cnotę konfucjańską. Nauka konfucjańska ma na uwadze udoskonalenie porządku społeczno-politycznego jako środka do osiągnięcia powszechnej miłości i osobowego rozwoju człowieka (juncy).
EN
The article presents the notion of person in Confucianism in the context of biographical background of Confucius (551-479 B.C.). As an itinerant sage Confucius taught the practical significance of moral values in the social and political life. His disciples collected his teachings in Analects, in which Confucius noticed that at his age of 50 he knew the will of Heaven (A 11:4). He began to teach Humanism with respect to Transcendence (T’ien).According to the great specialists, Prof. Tu Wei-Ming (Harvard University) and Prof. John Berthrong (Boston University), “the social dimension” of the human person in Confucianism is important and the person is conceived as “a center of relationships” and as a self of personal development (selfhood as creative transformation). There are five universal ways in human relations which are governed by five moral principles. The five ways are those governing the relationships between ruler and minister, between father and son, between husband and wife, between elder and younger brothers, and those in the intercourse between friends. The core of the human person is humanity (jen or ren).Just as “compassion” is the greatest Buddhist virtue, and “love” the Christian, jen is the ultimate goal of conduct and self-transformation for the Confucian. According to Confucius, education reforms a personal life as well as a social and political life in order to realize a universal love and a personal development of man (juncy).
6
Publication available in full text mode
Content available

Kilka uwag na temat idei prawdy w klasycznych Chinach. Część druga: Wyjaśnienie idei prawdy na przykładzie Dialogów konfucjańskich (Lunyu 論語): Junzi 君子 jako nosiciele prawdy

63%
Wesołowski Z.
Nurt SVD
|
2014
|
issue 1
53-73
PL
W powyższym artykule (część pierwsza i druga) autor objaśnia problematykę idei prawdy w klasycznych Chinach. W tym zakresie obydwie kultury, tzn. zachodnia i chińska, różnią się od siebie tym, iż dla pierwszej kategoria prawdy jest samo przez się zrozumiała, w drugiej zdaje się ona prawie nie występować. Autor starał się najpierw (część pierwsza) wypracować metodyczno-metodologiczny horyzont spojrzenia na ideę prawdy w Chinach klasycznych, a potem (część druga), na przykładzie Dialogów konfucjańskich, przedstawił junzi – ludzi szlachetnych – jako nosicieli dao-prawdy. Nie ulega wątpliwości, iż konfucjańska idea prawdy, podobnie jak to miało miejsce w starożytnej Grecji, opierała się na kategorii zgodności (korespondencyjna teoria prawdy). Mamy tutaj przede wszystkim korespondencyjną ideę prawdy indywidualno-moralnej, tzn. życie junzi jako zgodność z ren-człowieczeństwem (naturą człowieka) i li-rytuałem (adekwatnie wyrażaniem ren-człowieczeństwa) oraz korespondencyjną ideę prawdy społeczno-politycznej, tzn. jako zgodność z Tiandao – niebiańskim porządkiem / ładem, który według Konfucjusza był już zrealizowany w starożytnej historii chińskiej. Obydwie formy tej korespondencyjnej idei prawdy należą do etyczno-moralnego wymiaru prawdy. Ponadto z punktu widzenia filozofii języka, tzw. rektyfikacja imion (zhengming 正名) jest kategorią pragmatyczną, a nie semantyczną. Oznacza to, iż uważa się tu język za szczególnie pożyteczną konwencję przekazaną za pomocą kopiowania działań „ekspertów”. Poprzez dokładne modelowanie językowych różnic, społeczno-polityczne autorytety starają się o to, żebyśmy postępowali według tradycyjnych kodów kulturowych. Jeśli zaś rektyfikacja imion oznacza wiedzę o własnej roli społecznej, która to wiedza, jak wierzył Konfucjusz i jego uczniowie, wypływa z porządku niebiańskiego (Tiandao 天道), a jej realizacja prowadzi do harmonii społecznej – to mamy tutaj do czynienia z socjologią wiedzy, a nie epistemologią czy logiką.
EN
In the present article (part one and two), the author explains the problem of the idea of truth in classical China. In this, the two cultures, the Western and the Chinese, differ from each other in this sense that the for the former the category of truth is self-evident, while in the latter it seems not to occur whatsoever. Therefore, the author of this contribution first (part one) attempted to work out the methodical and methodological horizon to look at the idea of truth in classical China, then (part two), on the example of the Analects of Confucius – to introduce the Confucian idea of junzi, the noble people as the dao-truth bearers. It is beyond doubt that the Confucian idea of truth, similarly to ancient Greece, was based upon the category of compliance (the correspondence theory of truth). What we deal here with is first of all the correspondence theory of individual and moral truth, that is junzi as a compliance with ren-humanity (human nature) and li-ritual (the appropriate expression of ren-humanity and other moral attitudes in a society) as well as with the correspondence theory of social and political truth, that is the compliance with Tiandao – the heavenly order which, according to Confucius, was executed as soon as in the ancient Chinese history. The both forms of this correspondence idea of truth belong to the ethical and moral dimension of truth. Moreover, from the language philosophy’s point of view, the so-called rectification of names (zhengming 正名) is a pragmatic – not semantic category. That means that the language is perceived here as an especially functional convention passed on by copying the “experts’” activities. By the exact modelling of linguistic differences, the social and political authorities make efforts so that we would act according to traditional cultural codes. If, however, the rectification of names means the knowledge of one’s own social role, with the knowledge (as Confucius and his disciples believed) resulting from the heavenly order (Tiandao 天道) and its execution leads to the social harmony – then what we deal here with is the sociology of knowledge which means sociology – not epistemology or logic.
7

Tu Weiming. Wprowadzenie do filozofii współczesnego konfucjanisty

63%
Skorupka A.
Edukacja Filozoficzna
|
2018
|
issue 66
39-50
PL
Tu Weiming (ur. w 1940 r.) jest jednym z najbardziej znanych żyjących konfucjanistów. Artykuł zawiera omówienie jego poglądów na temat współczesnego oblicza konfucjanizmu, wyłożonych w eseju Confucius: The Embodiment of Faith in Humanity. Autor komentuje tę propozycję z punktu widzenia chrześcijaństwa i tradycji filozoficznej Zachodu.
EN
Tu Weiming (born 1940) is one of the most famous contemporary confucianists. In this article his views concerning Confucianism in contemporary times presented in essay Confucius: The Embodiment of Faith in Humanity (Konfucjusz: uosobienie wiary w ludzkość) are discussed. The author presents his comment from the point of view of Christianity and Western philosophical tradition.
8

Konfucjuszowskie doświadczenie sacrum – analiza wybranych pojęć w tekście Analektów

51%
Pejda K.
Roczniki Humanistyczne
|
2015
|
vol. 63
|
issue 9: Sinologia
115-131
EN
The paper discusses the realm of sacred in Confucius’ Analects, on the basis of western sacred-profane dichotomy. It contains analysis of following concepts: heaven (tian), order of heaven (tianming), under heaven (tianxia), fate (ming), natural order (dao) and ritual (li). The author argues that some features of above-mentioned concepts could be described as sacred in spite of cultural differences and the general view that Confucius’ thought was mainly perceived as agnostic at best and that they constitute symbolic space that is sacred in a specific Confucian way. The feeling of being associated with what is sacred emerges from taking part in rituals and maintaining a natural order dao according to heaven’s instructions tianming.
PL
Artykuł zawiera analizę wybranych pojęć Analektów Konfucjusza w kontekście zachodniego pojęcia sacrum. Pomimo różnic kulturowych i pozornie świeckiego charakteru filozofii Konfucjusza, pojęcia Analektów takie jak: niebo (tian), mandat nieba (tianming), to, co pod niebem (tianxia), los (ming), naturalny porządk (dao) and rytuał (li) można zinterpretować jako tworzące sferę oraz doświadczenie sacrum. Ludzie żyjący w ówczesnym chińskim świecie (tianxia) starali się odwzorowywać porządek nieba (tian) na ziemi. Sferę sacrum, w rozumieniu konfucjuszowskim, stanowił, odtwarzany przez ludzi w społeczeństwie, naturalny ład dao. Człowiek mógł doświadczyć sacrum poprzez udział w rytuałach li.
9
Publication available in full text mode
Content available

Confucian Thought Affecting Education in South-East Asian Countries vs. Socratic Education Philosophy in Western Countries

51%
Juszczyk S., Kim Y. D.
Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
|
2017
|
vol. 56
97-110
PL
Sokrates i Konfucjusz stanowią o fundamentach odpowiednio zachodniej i wschodniej cywilizacji i reprezentują bardzo różne wartości kulturowe oraz tradycje edukacyjne. Obaj filozofowie żyli około IV–V wieku przed naszą erą, lecz w bardzo różnych środowiskach społecznych i kulturowych. Różne czynniki kulturowe i społeczne w starożytnej Grecji i Chinach doprowadziły do różnych poglądów Sokratesa i Konfucjusza na uczenie się. Ich filozofie edukacji zostały poddane dyskusji na bazie celów edukacji, zawartości merytorycznej, procesu nauczania i natury współczesnej edukacji. W opisanych badaniach użyto metodę hermeneutyczną, zwaną inaczej interpretacją tekstów literackich (tutaj naukowych), z tego powodu badania mają charakter interdyscyplinarny i dotyczą cech współczesnej edukacji w obu kulturach.
EN
Socrates and Confucius constitute roots of western and eastern civilization respectively and represent very different cultural values and educational traditions. Both of the philosophers lived around 4 – 5th century B.C.E., but there were huge differences in the social and cultural environments in which they lived. Different cultural and social factors in ancient Greece and China led to differences in Socratic and Confucian approaches to learning. Their educational philosophies have been discussed on the base of the aim of education, the content of education, the teaching process, and the nature of the contemporary education. The method used in the described study is hermeneutics, or interpretation of the literary (here scientific) texts, thus the study is cross-cultural in nature and concerns the features of the contemporary education in both cultures.
10

Samodoskonalenie xiu shen – naśladownictwo wzoru osobowego junzi w Analektach

51%
Pejda K.
Roczniki Humanistyczne
|
2016
|
vol. 64
|
issue 9: Sinologia
91-118
EN
The following paper presents Confucius’ view on self-cultivation. The paper also contains analysis of two concepts: de – virtue and xiao – filial piety. The author argues that those two concepts are basis for moral development as described in Analects. De is inborn, given by tian (heaven) whilst xiao, obedience towards parents and relatives, is aquired by proper education. Furher, the paper outlines three stages of self-cultivation which, in Analects, is learing how to behave morally and according to norms li . First stage of cultivation means that one follows li without any alteration, second stage – one can apply them knownig that some changes can be made. The third stage – junzi stage means that norms li no longer limit a moral person. Junzi follows them because it is his ren nature.
PL
Artykuł prezentuje, wyrażone w tekście Analektów i przypisywane Konfucjuszowi poglądy dotyczące samorozwoju moralnego, który prowadził do osiągnięcia idealnego stanu moralnego junzi. Pierwsza część tekstu zawiera także analizę dwóch pojęć: de – cnoty oraz xiao – posłuszeństwa. Według autorki obydwa koncepty są punktem wyjścia rozwoju osoby moralnej opisanej w Analektach. De – cnota – to cecha wrodzona, którą otrzymuje człowiek od nieba (tian), podczas gdy xiao – posłuszeństwo wobec rodziców, starszych i przełożonych – to zachowanie wpojone podczas wczesnych etapów edukacji moralnej. W dalszej części omówione zostały trzy etapy samodoskonalenia, które polega w dużej mierze na przyswajaniu i postępowaniu zgodnie z normami obyczajowymi li. Pierwszy etap polega na postępowaniu zgodnie z normami li, bez żadnych możliwości odstępstw od nich. Kolejny etap dopuszcza drobne odstępstwa od postępowania zgodnego z normami li, etap końcowy zaś to osiągniecie statusu junzi – ideału moralnego, dla którego normy li nie stanowią już ograniczenia, ponieważ stają się częścią naturalnego postępowania.
11

Junzi 君子 jako wzór osobowy przedstawiony w Analektach i etos z tym wzorem związany

51%
Pejda K.
Roczniki Humanistyczne
|
2015
|
vol. 63
|
issue 9: Sinologia
97-114
EN
The following paper discusses concept of paradigmatic person junzi 君子 and ethos in Analects. Paradigmatic person junzi is an Confucian ideal man, responsible for maintaining dao in a family, social group and state by practicing a ren relations with other people hence helping them to build harmonious society. In the first part I shortly analyze what is ren and amiable virtues, in the second part I describe paradigmatic person’s most important features as well as junzi’s opposite xiao ren 小人 (small man) such as presented in Confucius’ Analects.
PL
Artykuł zawiera omówienie przedstawionego w Analektach Konfucjusza wzoru osobowego junzi oraz związanego z tym wzorem etosu. Wzór osobowy junzi w Analektach to człowiek, który jest odpowiedzialny za utrzymywanie naturalnego porządku dao w rodzinie, klanie oraz państwie poprzez praktykowanie właściwych relacji ren z innymi ludźmi. Pierwsza część artykułu to krótka analiza pojęcia ren oraz związanych z tym pojęciem miękkich cech społecznych, druga zaś to charakterystyka cech junzi oraz przeciwieństwa junzi – prostaka (xiao ren).
12
Publication available in full text mode
Content available

Pursuing Higher-Purpose Education in a Globalized Society

51%
Wang-Selfridge S.
International Journal of Pedagogy, Innovation and New Technologies
|
2021
|
vol. 8(1)
108-115
EN
Education serves the role of preserving and passing down to future generations’ valuable aspects of traditions and cultures, forming the building blocks for advanced civilizations. The world is culturally diverse, yet bonds can be created through cultural exchanges, and found a global peaceful coexistence. The transmission of a variety of cultures can be inhibited or promoted by governments, yet civil society has an autonomous and important role. The author discusses examples from her personal experience in teaching music in a variety of cultural and socio-economic settings, and the impact of governmental policies on artistic teaching. The author also establishes why education in the humanities, conscience, music and fine arts form the structural underpinnings of an advanced society and culture that is sustainable and respects human rights for all.
13
Publication available in full text mode
Content available

Pursuing Higher-Purpose Education in a Globalized Society

51%
Wang-Selfridge S.
International Journal of Pedagogy, Innovation and New Technologies
|
2021
|
vol. 8
|
issue 1
108-115
EN
Education serves the role of preserving and passing down to future generations’ valuable aspects of traditions and cultures, forming the building blocks for advanced civilizations. The world is culturally diverse, yet bonds can be created through cultural exchanges, and found a global peaceful coexistence. The transmission of a variety of cultures can be inhibited or promoted by governments, yet civil society has an autonomous and important role. The author discusses examples from her personal experience in teaching music in a variety of cultural and socio-economic settings, and the impact of governmental policies on artistic teaching. The author also establishes why education in the humanities, conscience, music and fine arts form the structural underpinnings of an advanced society and culture that is sustainable and respects human rights for all.
14

Toward a Critical Synthesis of the Aristotelian and Confucian Doctrines of the Mean

51%
Brien K. M.
Dialogue and Universalism
|
2020
|
issue 1
9-35
EN
This paper is the second phase of a project that was begun more than three years ago. The first phase culminated in the publication of a paper working toward a critical appropriation of Aristotle’s Nicomachean Ethics.1 Therein Aristotle famously argues that human wellbeing (eudaimonia) is constituted by “activity of the soul in accordance with moral and intellectual virtue.”2 This earlier paper brought into focus all the main lines of Aristotle’s theoretical web in the N. Ethics: including the nature of the soul, intellectual virtue, moral virtue, etc. That paper went on to give a developed critique of Aristotle’s theoretical web, and against that background it argued for a very different way of thinking about intellectual virtue, and it prepared the ground for different ways of thinking about moral virtue. This current paper explores the various conceptual understandings of “the mean” in Aristotelian and in Confucian thought. It begins with an explanatory sketch of “the mean” as understood in Aristotle’s Nicomachean Ethics, and then in a second section goes on to explore “the mean” as presented in classical Confucianism. The third section of this paper offers some reflections oriented toward a tentative formulation of a modified conception of “the mean” as it might be construed from a humanistic Marxist perspective.
15

Toward a Critical Appropriation of Aristotle’s Nicomachean Ethics for the 21st Century

51%
Brien K. M.
Dialogue and Universalism
|
2016
|
issue 4
49-67
EN
This is a working paper that presents the first phase of what will eventually be a huge project, namely a critical appropriation of Aristotle’s Nicomachean Ethics. Early on it provides a sketch of the main strands of Aristotle’s theoretical web in his N. Eth-ics. Following that, the paper offers some critical commentary concerning some of Aris-totle’s main positions: especially his views on moral virtue, the soul, intellectual virtue, and human well-being. The paper then turns to the development of some significantly different ways of construing both intellectual virtue as well as moral virtue. With re-spect to intellectual virtue, I present my own perspective in interconnection with a pro-cess-oriented way of understanding reality, as opposed to Aristotle’s substance-oriented way. With respect to moral virtue, I present my interpretation in relation to a this-worldly understanding of the human spirit/soul, as well as a humanistic-Marxist inter-pretation of human well-being. Toward the paper’s end, I offer some suggestions con-cerning a modified “doctrine of the mean” that would be a sort of critical synthesis of the views of Aristotle and Confucius.
16

Dialogue in Universalism and Universalism in Dialogue

51%
Allinson R. E.
Dialogue and Universalism
|
2020
|
issue 2
19-33
EN
In this paper, I endeavor to penetrate to the heart of Janusz Kuczynski’s writings about his concept of universalism and to offer my own deliberations upon it based upon my previous writings concerning universalism and dialogue and on my considerations of necessary conditions for the possibility of universal dialogue taking place. To this end, I posit ten conditions for the possibility of entering into genuine universal dialogue. For clarification of Kuczynski’s concept of universalism, I analyze his concept into meta-universalism (M-Universalism) and holistic universalism (W-Universalism). I also discuss the important role of complementarity in the selection of the content of both types of universalism. Finally, I discuss how the phenomenological epoché can be employed to choose the basic values that constitute the shared values of universalism. In so doing, I make reference to Chinese philosophy to illustrate the universality of ethical values.
17

Xiao Jing 孝經 – wczesne znaczenie pojęcia xiao 孝 i tłumaczenie tekstu

45%
Pejda K.
Roczniki Humanistyczne
|
2019
|
vol. 67
|
issue 9: Sinologia
119-138
EN
The paper contains translation of Confucian classical text Xiao Jing into Polish with analysis of early meaning of xiao, usually translated into English as a “filial piety.” Loving and caring for one parents while they are alive and offer sacrifices after their death is the core meaning of xiao. A person who learnt to obey and care for parents is able to extend that feeling to others outside the family. That makes xiao the root of ren — an exemplary behaviour towards all people. Hence learning how to behave in xiao way is first stage of Confucian self-developement. Traditionally ascribed to Confucius’ student Zengzi, Xiao Jing provides short but important insight into one of Confucian core ethical concepts.
PL
Artykuł zawiera tłumaczenie na język polski klasycznego tekstu konfucjańskiego pt. Xiao Jing oraz analizę wczesnego znaczenia pojęcia xiao, zwykle tłumaczonego na angielski jako „filial piety”, czyli „synowska nabożność” lub „posłuszeństwo synowskie”. Osoba, która nauczyła się słuchać i opiekować się rodzicami, jest w stanie rozszerzyć to uczucie na innych poza rodziną. To sprawia, że xiao jest korzeniem ren, oznaczajacego przykładne zachowania wobec wszystkich ludzi. Dlatego uczenie się, jak zachowywać się zgodnie z xiao, jest pierwszym etapem konfucjańskiego samodoskonalenia. Xiao Jing, tradycyjnie przypisywane uczniowi Konfucjusza — Zengzi, zapewnia krótki, ale ważny wgląd w jedną z podstawowych konfucjańskich koncepcji etycznych.
18
Content available remote

Jak „Chiny” stworzyły Europę: narodziny oświeceniowego sekularyzmu z ducha konfucjanizmu

45%
Rogacz D.
Diametros
|
2017
|
issue 54
138-160
PL
Celem artykułu jest wykazanie, że kontakt filozofii europejskiej z kulturą Chin w II poł. XVII – II poł. XVIII wieku wpłynął na powstanie i rozwój sekularyzmu, który stał się charakterystyczną cechą zachodniego Oświecenia. W pierwszej części zamierzam zbadać, w jaki sposób poznanie historii Chin i etyki konfucjańskiej podało w wątpliwość chronologię biblijną i podważyło wiarę jako konieczny warunek moralności. Następnie przeanalizuję próby odparcia tych zarzutów, reinterpretujące konfucjanizm jak krypto-monoteizm. W części trzeciej pokażę, jak debata dotycząca kultury chińskiej przyczyniła się do narodzin świeckiej filozofii historii, która to historiozofia położyła ostateczny kres oświeceniowej sinofilii. W konkluzji przedstawię główne ograniczenia tezy o wpływie myśli chińskiej na narodziny sekularyzmu.
EN
The aim of the article is to demonstrate that the contact between European philosophy and Chinese culture in the 17th and 18th centuries had an influence on the emergence and development of secularism, which became a distinctive feature of the Western Enlightenment. In the first part, I examine in what way knowledge of the history of China and the Confucian ethics contested the Biblical chronology and undermined faith as a prerequisite for morality. Subsequently, I analyze the attempts to refute these allegations, reinterpreting Confucianism as crypto-monotheism. In the third part, I will show how the debate on Chinese culture has contributed to the birth of the secular philosophy of history, which put an end to the Enlightenment Sinophilia. In conclusion, I will present the main limitations of the thesis about the influence of Chinese thought on the birth of secularism.
19
Publication available in full text mode
Content available

Humanizm konfucjański. Zarys problematyki

45%
Nowosad S.
Studia Oecumenica
|
2023
|
vol. 23
267-281
EN
The paper presents several principal elements of humanism as seen in the light of Confucian philosophy. The author refers to Confucius’s Analects and to two other leading proponents of Confucianism – Mencius and Xunzi, as well as to contemporary relevant literature. The text first focuses on the understanding of human nature that has been assessed differently – as good or bad but always subject to the process of self-cultivation. Only the man that deserves the name of a gentleman (junzi) reaches full personhood. Man as a person is perceived not so much in terms of rationality and self-consciousness but rather as a human being with high moral faculties – fully developed humaneness (benevolence), righteousness and a strong moral will. In the Confucian humanist vision man is a naturally social being that is never separated from society and the whole reality, particularly embedded in and formed by the family. Due to the absence of a creation myth Confucianism is regarded as a secular concept of human life though not totally deprived of a transcendent dimension however specifically comprehended.
PL
Artykuł przedstawia istotne elementy wizji humanistycznej w świetle założeń filozofii konfucjańskiej. Autor wielokrotnie odwołuje się do Dialogów Konfucjusza oraz do wypowiedzi jego najważniejszych spadkobierców – Mencjusza i Xunzi, jak również do współczesnej literatury przedmiotu. W tekście najpierw uwaga koncentruje się na rozumieniu wspólnej wszystkim ludziom samej natury ludzkiej, którą konfucjaniści różnie oceniali – jako dobrą lub złą, ale zawsze podległą formacji i doskonaleniu. Właśnie człowiek moralnie doskonały (junzi), charakteryzujący się zwłaszcza cnotami dobroczynności i miłości, zasługuje na miano osoby. W odróżnieniu od tradycji zachodniej konfucjanizm widzi ludzką podmiotowość i wartość nie tyle w racjonalności, ile w dojrzałości moralnej, wyrażającej się w autentycznej życzliwości i spolegliwości. Ten akcent z kolei pozwala dostrzec nieodzowny społeczny wymiar człowieczeństwa, który ujawnia się i kształtuje przede wszystkim w rodzinie, a następnie oddziałuje na całe społeczeństwo. W końcu artykuł wyjaśnia wspólne pochodzenie i współzależność człowieka, świata (wszechświata) i nieba. Ponieważ filozofia ta nie odwołuje się do nadprzyrodzoności czy do Boga, ani nie posiada żadnego mitu o stworzeniu, cała jej wizja humanistyczna jawi się jako świecka, jakkolwiek, przynamniej według niektórych autorów, niepozbawiona całkowicie swoiście rozumianego wymiaru transcendentnego.
20
Publication available in full text mode
Content available

Esej sinologiczny o Norwidzie

38%
Komorowska A.
Studia Norwidiana
|
2011
|
vol. 29
269-282
EN
The review is an attempt at defining the genre of Krzysztof Andrzej Jeżewski's book Cyprian Norwid a myśl i poetyka Kraju Środka (Cyprian Norwid versus the thought and poetics of China). By referring to the disproportions between Norwidian and oriental contexts, as well as to numerous loose reflections, apparently reminding scientific conclusions, the text goes towards the ultimate suggestion to understand the work as an essay – in its first part, and as a collection of interpretative impressions – in the second one. Special attention is paid to those issues that in Norwid's work probably come from other sources (e.g. patristic), and are shown as ones taken from, or at least compatible with the spirit of Orient.
first rewind previous Page / 2 next fast forward last
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.