Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

Results found: 23

first rewind previous Page / 2 next fast forward last

Search results

Search:
in the keywords:  sociological theory
help Sort By:

help Limit search:
first rewind previous Page / 2 next fast forward last
1

Sport and Social Deviations - a Prognostic Attitude

100%
Kosiewicz J.
Physical Culture and Sport. Studies and Research
|
2010
|
vol. 48
|
issue 1
5-14
EN
The author focuses his attention first of all on social deviations which play a negative role in highly competitive sport. He tries to define - from the viewpoint of philosophy - how they will influence its future form.He proclaims that in philosophy there are at least two options:a. the one negating justifiability of philosophical statements on the future,b. the one affirming that justifiability - after Aurelius Augustine and Hegel.The author takes into account the second viewpoint and comes to the conclusion that as a philosopher (not a futurologist) he has the right to formulate hypothetical statements (referring to assumptions of the metaphysical hypothesis) on the influence of deviations on sport in the future.He pays attention first of all to increasing aggression - both in forms permitted and not permitted by the regulations - and the growing number of injuries among athletes. He maintains that both those injuries as well as phenomena connected with commercialization - such as reification, atomization and alienation (constituting reasons for possible disorders in the field of physical, mental and relational health) will contribute to worsening the image and deformation of sense and essence neither of sport as such, nor of particular sports. This also applies to corruption, poaching, fans' frustration and aggression, doping, alcoholism and nicotinism.He maintains also that social deviations coming from political, ideological, religious, racial and other similar factors will be less and less significant (admittedly they will not disappear, but their number and influence will be considerably limited).
2

Theoretical Conceptions in Sport Social Sciences

100%
Krawczyk Z.
Physical Culture and Sport. Studies and Research
|
2009
|
vol. 47
|
issue 1
5-10
EN
In the presented study we assume, after Piotr Sztompka that a sociological theory is every set of ontological, epistemological and methodological assumptions, abstract notions and general propositions concerning social reality which is to provide with explanation of existing descriptive knowledge about it and orient future research (Sztompka 1985, p. 12). In the discussed theory there have developed hitherto the following orientations: the systemic-functional one, the ethnomethodological one, symbolic interactionism, theory of conflict, socio-historical theory and positivist theory. They have together shaped theoretical conceptions in sociology of sport and - indirectly - in other social physical culture sciences.Interpreting the issue in a prospective way, it can be assumed that in the future there will appear other theories, such as the theory of behaviour, the theory of rational choice, the sociobiological theory, the theory of power, the theory of neo-institutionalism and others.Sociology, however, need not to be the only source of inspiration for sociohumane sports sciences. An equally important role can be played there by philosophy and psychology. Moreover, that thesis can be referred to other humanities, especially to history and pedagogy, as well as to philosophical, sociological and pedagogical versions of theory of physical culture - or to multidisciplinary theories, as e.g. postmodernist and globalist ones.
3
Content available remote

Kruh sociologické racionality: pozice sociologa v hermeneutické perspektivě

88%
Ďurďovič M.
Sociologický časopis. Czech Sociological Review
|
2017
|
vol. 53
|
issue 1
29-49
EN
The aim of the article is to apply the concept of the hermeneutical circle to the position of a sociologist. The hermeneutical problem in sociology is exemplified by research into social action that examines how sociological understanding captures meanings attributed to the action by the actors themselves. Although several distinguished theorists have already introduced the idea of hermeneutics into sociology, none of them pursued the topic of the hermeneutical circle in detail. This article applies the hermeneutical circle to sociology through the concepts of ‘pre-understanding’ and the ‘fusion of horizons’. The analysis results in the acknowledgement of epistemological pluralism in sociology and leads to the conclusion that the justification of truth in sociology cannot be simply a matter of correspondence-based verification, but must involve a form of decision-making about true knowledge within an intersubjective sociological rationality.
4
Content available remote

Trapped by the Medium: Language and the Social in Relational Sociology

88%
Bucholc M.
Stan Rzeczy
|
2017
|
issue 1(12) The Relational Turn in Sociology: Implications for the Study of Society, Culture, and Persons
95-113
EN
This paper discusses the philosophical background and socio-theoretical affinities of Pierpaolo Donati’s relational sociology, focusing particularly on language as a missing element in relational social ontology. Following a discussion of Norbert Elias’s and Charles Wright Mills’s ideas of modernity as a counterpart to Donati’s theorizing, the paper criticizes the concept of relational society and the limitations to its applicability. The author argues that the communicational aspect of social relations calls for linguistic normativity as the basis of all normativity in a society that Margaret Archer and Donati call “morphogenic.”
5
Publication available in full text mode
Content available

Krytyka i kontynuacja teorii Pierre’a Bourdieu w socjologii Bernarda Lahire’a

75%
Gdula M.
Studia Socjologiczno-Polityczne. Seria Nowa
|
2016
|
vol. 05(1-2)
11-30
PL
The value of Pierre Bourdieu’s theory is proven not only by his recognized position in contemporary social thought, but also numerous polemics, criticism which it faces and proposals of reformulation it inspires. This article presents one of the most important theoretical and research projects related to reinterpretation of Bourdieu’s category – Bernard Lahire’s sociology. It takes as a starting point the proposal to correct the thoughts of the author of Distinction if it comes to studies on social classes and the meaning of the concepts of habitus, cultural capital and reproduction. The article presents Lahire’s ideas in action, as he uses them in his early research. Moreover, the evolution of Lahire’s views is examined starting from continuation to criticism of structural constructivism with L’homme pluriel as culmination. The concept of a polymorphic human is confronted critically with Bourdieu’s work to demonstrate simplifications and limitations of Lahire’s theory. There are also other proposals of reformulation and continuation of the concept of Pierre Bourdieu’s classes.
6
Publication available in full text mode
Content available

Weber’s Protestant Ethic Thesis in Five Steps

75%
Chriss J. J.
Academicus. International Scientific Journal
|
2019
|
issue 20
51-65
EN
As a result of many years of reading about and teaching Max Weber’s famous Protestant Ethic thesis, I have developed an approach to covering this material in both my undergraduate and graduate theory courses which has been beneficial to students and has helped them make sense of the rather complex argument developed by Weber. I provide a working model of all such scholarly inquires geared off the Science Triad, culminating in a five-step approach to organizing and explaining the Weber thesis. In addition, I provide an annotated bibliography of selected scholarly ruminations on Weber’s work in general and the Protestant Ethic thesis in particular.
7
Publication available in full text mode
Content available

Towards a Dialogical Sociology

75%
Kaczmarczyk M.
Polish Sociological Review
|
2016
|
vol. 193
|
issue 1
3-18
EN
Most sociological action theories and typologies were not able to establish interdependencies and sequences between different types of action. They also ignored the existential meaning of the choices the typologies implicitly involved. The imaginative dispositions and the ability to critically examine one’s own presuppositions are shown to constitute action as a future-oriented, self-expressing, and interpersonal phenomenon. Both dimensions may be found in the Socratic dialogical attitude but should not be taken as constituting a normative nor even a desirable type of action. The article identifies several limits of dialogue and its relationships with other types of action defined according to the same criteria.
8
Publication available in full text mode
Content available

Reguła zaangażowania i konsekwencji w perspektywie teorii socjologicznej

75%
Pulit M.
Eruditio et Ars
|
2025
|
vol. 10
|
issue 1
117-131
EN
The author makes an attempt to analyze the rule of commitment and consistency on the basis of the sociological interactionism theory. The aim is to withdraw from the intuitive interpretation of the phenomenon of ritual behavior, which is seemingly dictated by comfort and security of life of a social individual. Using the desk research method the author emphasizes the significance of conscious management of the commitment mechanism which assumes balancing emotions, rationality and trust The sequence of commitment and consistency is more and more clearly observed in consumer behavior, social relations and personal choices, as each day individuals are stimulated by thousands of complex stimuli, whose specificity cannot be broken down into basic elements. Essential motives for a social actor include time limitations as well as financial costs and energy costs. Its vision of functioning in an information society is aimed at reducing activities whose performance would have to be somehow coordinated or supervised by the cor. It is determined by the desire to achieve a more favorable balance of the investment of time, energy and money, compared to the obtained profits. This situation leads to becoming entangled in an attempt at undercutting one’s sovereignty and successive dependence on external entities. The conclusions drawn from the multi-layer analysis of social situations are possible only if we free ourselves from the ties of vertical movement within one field of science. Although the author uses sociological theory as the main tool enabling him to reveal mechanisms of influence, the phenomena and sources of explications need to be sought in the biological, psychological, economic and marketing context. Thanks to this it is possible to show multi-layer profits, going far beyond individual, egocentric benefits. Improving the quality and form of the communicated content, creativity in reacting to communication of the other side, verification of current norms, assessment and modifications of social control, are only a few examples of many profits resulting from the understanding and ethical application of the rule of commitment and consistency. The key objective in proper management of the commitment mechanism is to increase the level of interpersonal relations to enable all parties involved in interaction to achieve satisfaction and to allow them to construct plans for future contacts, regardless of the degree of their complexity.
PL
Autor podjął się analizy reguły zaangażowania i konsekwencji na kanwie socjologicznej teorii interakcjonistycznej. Celem jest wypracowanie odejścia od intuicyjnego interpretowania zjawiska rytualnego postępowania, które pozornie dyktowane bywa komfortem i bezpieczeństwem życia jednostki społecznej. Posługując się metodą desk research, autor podkreśla rangę świadomego zarządzania mechanizmem zaangażowania, które w swym procesie zakłada zbalansowanie emocji, racjonalności i zaufania. Sekwencja zaangażowania i konsekwencji jest coraz klarowniej dostrzegalna w zachowaniach konsumenckich, relacjach społecznych i wyborach osobistych, ponieważ jednostka każdego dnia bywa stymulowana tysiącami bodźców o złożonej strukturze, której specyfiki nie może z wielu przyczyn rozłożyć na czynniki pierwsze. Istotnym motywem dla aktora społecznego są ograniczenia czasowe, ale także koszty finansowe i energetyczne. Jego wizja funkcjonowania w społeczeństwie informacyjnym zmierza w kierunku redukowania czynności, których realizacje musiałaby w jakikolwiek sposób koordynować i nadzorować. Jest to podyktowane chęcią przechylenia na swoją korzyść bilansu inwestycji czasu, energii i pieniędzy w stosunku do otrzymywanych z tego tytułu profitów. Konsekwencją tego stanu rzeczy pozostaje uwikłanie się w coraz większy zamach na suwerenność swoich działań i sukcesywne uzależnienia od podmiotów zewnętrznych. Wnioski z wielowarstwowej analizy sytuacji społecznych możliwe są do uzyskania tylko dzięki uwolnieniu się od skrępowania poruszania w sposób wertykalny w ramach jednej dziedziny. Chociaż dla autora naczelnym narzędziem umożliwiającym ukazanie mechanizmów wpływu pozostaje teoria socjologiczna, to jednak zjawisk i źródeł służących eksplikacji należy poszukiwać w kontekście biologicznym, psychologicznym, ekonomicznym i marketingowym. Dzięki temu można ukazać wielowarstwowe profity, daleko wykraczające poza indywidualne, egocentryczne korzyści. Podniesienie jakości i formy przekazywanych treści, kreatywność w reagowaniu na komunikaty drugiej strony, weryfikacja zastanych norm, ocena i modyfikacje kontroli społecznej są tylko przykładowymi z wielu profitów, wynikłych z rozumienia i etycznego stosowania reguły zaangażowania i konsekwencji. Kluczowym celem prawidłowego zarządzania mechanizmem zaangażowania wydaje się podniesienie poziomu relacji międzyludzkich do pułapu, w którym wszystkie zaabsorbowane w interakcję strony wykazują satysfakcję i ze spokojem konstruują plany budowy przyszłych kontaktów niezależnie od stopnia ich skomplikowania.
9
Content available remote

Socjologiczne zmagania z Platonem

75%
Kaczmarczyk M.
Stan Rzeczy
|
2012
|
issue 2(3)
48-74
PL
Platon nie należy do ulubieńców teorii socjologicznej, choć stworzył ogólną teorię społeczeństwa, która zrywa z mitologicznymi wyobrażeniami człowieka. Jeśli bywa przedmiotem rozważań, to raczej jako bohater negatywny. Przykładem może być poświęcone mu dzieło Alvina Gouldnera Enter Plato. Niniejszy artykuł ma na celu wykroczenie poza jednoznacznie krytyczną perspektywę Gouldnera i wskazanie, jakie korzyści może przynieść sięganie do dialogów Platońskich.
EN
Plato does not belong to the most favorite authors of sociological theory, even though he created a general theory of society which breaks with the ancient mythology of man. Critical approach to Plato may be examplified by Alvin Gouldner’s monumental work Enter Plato. Nonetheless it helps to explain the negative attitudes Plato’s philosophy is nowadays confronted with, even though a number of Platonic thoughts have leaked into the modern social theory.
10
Publication available in full text mode
Content available

Wprowadzenie do socjologii cyfrowej

75%
Ślosarski B., Włoch R.
Studia Socjologiczne
|
2025
|
issue 3
23-46
PL
Celem niniejszego wprowadzenia do numeru specjalnego „Studiów Socjologicznych"" poświęconego socjologii cyfrowej jest zarysowanie głównych problemów teoretycznych, metodologicznych i epistemologicznych tej dynamicznie rozwijającej się subdyscypliny. Socjologia cyfrowa została ujęta jako dyscyplina emergentna, funkcjonująca na przecięciu rozproszonych tradycji badawczych i dyscyplinarny „kłopotliwy suplement"" - obiekt graniczny, który kwestionuje tradycyjne podziały między teorią społeczną, technologią i metodą. Wskazujemy na pluralizm podejść ontologicznych, epistemologicznych i metodologicznych w obrębie socjologii cyfrowej, analizując napięcia między nurtami komputacyjnymi a krytycznymi oraz rosnące znaczenie podejść mieszanych. Argumentujemy, że cyfrowość nie tylko zmienia przedmiot badań, ale wymusza także redefinicję podstawowych pojęć socjologicznych, takich jak interakcja, sprawczość czy wiedza społeczna. Podejmujemy również problem etyko-onto-epistemologicznych konsekwencji socjologii cyfrowej, związanych z odpowiedzialnością za światy społeczne powoływane do istnienia przez badania. W podsumowaniu prezentujemy teksty zamieszczone w numerze, które podejmują tę refleksję w różnych kontekstach empirycznych i paradygmatach teoretycznych.
EN
The introduction outlines key theoretical, methodological, and epistemological chal- lenges in digital sociology, a rapidly evolving subdiscipline. We present digital sociology as emerging at the intersection of diverse research traditions: a “troublesome supplement” that challenges boundaries between social theory, technology, and method. The article highlights the ontological, epistemological, and methodological pluralism within digital sociology, examining tensions between computational and critical approaches as well as the rise of mixed methods. We argue that digitality transforms not only what we study but necessitates redefining fundamental sociological concepts like interaction, agency, and social knowledge. We address ethical, ontological and epistemological implications of digital sociology, particularly concerning responsibility for the social worlds created through research. Finally, we introduce the articles included in the issue, which explore these themes across various empirical contexts and theoretical frameworks.
11
Content available remote

Sociologický klasik pro naši dobu: obecná teorie Pierra Bourdieuho

75%
Skovajsa M.
Sociologický časopis. Czech Sociological Review
|
2025
|
vol. 61
|
issue 4
345-374
EN
This paper draws attention to one possible intellectual factor that has contributed to Pierre Bourdieu’s undeniable status as a contemporary classic. Despite his frequent sorties against general theorising, Bourdieu has produced his own kind of general sociological theory that, in a crowd of competitors, is better suited than most to meeting the demand that is present across the field of sociology and other social sciences for a general but non-universalist theory. It is possible to distinguish four relevant properties of theories, which are correlated but mutually irreducible one to the other: conceptual generality, generality of application (universality), substantive scope (domain), and abstractness. I argue that, with respect to the four, Bourdieu’s theory is best characterised as exceptionally strong on conceptual generality and substantive scope, but limited in terms of its universality. Bourdieu’s central methodological device, theoretical induction, produces knowledge that is both domain-specific and indefinitely extendable to new empirical domains, thereby providing the basis for an ever-expanding scope. An analytical review of Bourdieu’s published work (books) shows its vast substantive scope, by virtue of which it is a theory of the social world in its totality. Bourdieu’s theory occupies a place in the ill-defined middle ground between grand theory and empiricism and in some respects resembles a middle-range theory. But Bourdieu’s anti-positivist constructivism is resistant to the empiricist fragmentation and loss of theoretical momentum that afflicts middle-range theories. I conclude here that the extraordinary success of Bourdieu’s sociology can be partly explained by its ability to satisfy the demand for a general theory in the post-1960s intellectual climate that is inimical to universalist claims by offering its own brand of theory that avoids the typical shortcomings of both abstract grand theorising and limited-use middle-range theories.
12
Publication available in full text mode
Content available

Otwarty marksizm i odrodzenie socjologii: rola Juliana Hochfelda i Zygmunta Baumana

63%
Wiatr J.
Studia Socjologiczno-Polityczne. Seria Nowa
|
2017
|
vol. 06(1)
13-25
PL
In 1956, political liberalization in Poland resulted in the revival of sociology, previously banned from Polish universities. Julian Hochfeld (1911–1966), previously a leading Socialist politician and currently professor of the University of Warsaw, played an important role in this process by (a) initiating the debate on the revision of Marxist social theory in the spirit of „Open Marxism”, and (b) establishing the chair of political sociology at the University of Warsaw. His closest associate and successor was Zygmunt Bauman (1925–2107) until his politically motivated dismissal from the University of Warsaw and emigration in 1968. Academic interests of Hochfeld’s school focused on (a) reinterpretation of Marxist social theory and its confrontation with main trends in contemporary sociology, (b) empirical research on political life in Poland, and (c) comparative cross-national study of politics. This tradition is now continued by the new generation of Polish political sociologists.
13
Publication available in full text mode
Content available

Pojęcie i funkcje kultury w socjologicznym projekcie Jurija Lewady

63%
Dubin B., Baradai K.
Kultura i Społeczeństwo
|
2011
|
vol. 55
|
issue 2-3
131-145
EN
The article features an analysis of the ideas of Yurij Levada, an eminent Russian academic, sociologist dealing both with theory and with practice of sociology, a founder of a research institution in Moscow known as Levada-Centre. Levada gave a special place to culture within sociology and he himself called his project on theoretical sociology an “attempt at culturally justified sociology” (grounded in a perspective orientated to culture). The project was based on structurally complex, culturally conditioned and symbolically indirect social actions. In his opinion, such knowledge of culture required to be looked at retrospectively, which provides for tackling the issue of social system reproduction while enabling to understand contemporary culture at the same time. This way of thinking was a basis for Levada’s analyses of the surrounding social reality, e.g. his analyses of intelligence or the concept of “simple Soviet man”.
14
Content available remote

The Public and Social Character of Love in the History of Sociological Thought

63%
Cataldi S.
Paedagogia Christiana
|
2018
|
vol. 2/42
101-120
EN
The starting point of this paper is represented by the research carried out by the study group of Social-One (Iorio, 2014; 2015; Araújo et al., 2015; Araújo et al., 2016; Martins, Cataldi, 2016), which recognised a public dimension and not only the intimate and personal dimension of love in today’s society. Taking as a reference point the work of Luc Boltanski, L’amour et la justice comme competences (1990), the research of the study group has proposed to widen the circle of sharing to go beyond the input from classic sociologists with a new conceptual category of love linked to agape. This path has actually already been begun by some well-known scholars – including Simmel (1907; 1921; 1989; 2001), Sorokin (1954), Giddens (1992), Luhman (1987) and Honneth (1990) – on the shoulders of whom it has already been possible to see the historical path of the transformation of the concept. However, the “agape” action brings something new to the social sciences: agape, in fact, introduces emerging characteristics, which at the same time, is linked to and transcends the way love is understood as “eros” and “philia”, defining itself as a key to gaining insight into a primarily empirical social reality, based on unconditional love of one’s neighbour. On this basis, the paper traces the path that the concept of love has had in the history of sociological thought, enlightening its public and social characters and proposing a research project based on love as agape.
PL
Punktem wyjścia niniejszego artykułu są badania przeprowadzone przez grupę badawczą Social-One (Iorio, 2014; 2015; Araújo i in., 2015; Araújo i in., 2016; Martins, Cataldi, 2016), które uznały publiczny, a nie tylko wewnętrzny i osobisty wymiar miłości we współczesnym społeczeństwie. Mające za punkt odniesienia pracę Luca Boltanskiego, L'amour et la justice comme competences (1990), badania doprowadziły do wypracowania propozycji poszerzenia kręgu dzielenia się poprzez wskazanie nowej kategorii konceptualnej miłości jako agape, wychodząc tym samym poza ujęcia klasycznych socjologów. Drogę tę wyznaczyli już niektórzy znani uczeni – między innymi: Simmel (1907, 1921, 1989, 2001), Sorokin (1954), Giddens (1992), Luhman (1987) i Honneth (1990) – w odwołaniu do których można dostrzec historyczną ścieżkę transformacji koncepcji. Mimo to miłość jako agape wnosi coś nowego do nauk społecznych: agape wprowadza cechy, które z jednej strony są powiązane, a z drugiej wykraczają poza rozumienie miłości jako „eros” i „philia”, a jej ujęcie staje się kluczem do uzyskania wglądu w poznawaną empirycznie rzeczywistość społeczną, opartą na bezwarunkowej miłości bliźniego. Na tym fundamencie artykuł prezentuje drogę pojęcia miłości w historii myśli socjologicznej, podkreślając jej publiczny i społeczny charakter, a także przedstawiając propozycję projektu badawczego odwołującego się do miłości jako agape.
15

Teoretyczny namysł, praktyczny zamysł. Impresje wokół teorii socjologicznej i metateorii katolickiej nauki społecznej

63%
Prüfer P.
Społeczeństwo i Rodzina
|
2011
|
issue 4(29)
62-77
EN
In the context of the social sciences and humanities outlines the need to create conditions for dialogue between some disciplines. The article presents one such example: the importance of sociological theory and metatheory of Catholic social teaching. Sociological theories are characterized by diversity, the multiplicity of paradigms, ambiguity. Catholic social teaching is alleged to have too much theory and homogeneity. Assessment relating to both theoretical areas is difficult, but not irrelevant. Good theory provides a basis for properly conducted empirical research. Both in sociology and in Catholic social teaching, the same principles of methodological correctness, and fidelity to its own autonomous methods and research processes. Being different does not exclude dialogue and cooperation for a better understanding of human nature as individuals and as social beings.
PL
W kontekście nauk społecznych i humanistycznych zarysowuje się potrzeba stworzenia warunków do dialogu pomiędzy niektórymi dyscyplinami. Artykuł przedstawia jeden z takich przykładów: znaczenie teorii socjologicznych i metateorii katolickiej nauki społecznej. Teorie socjologiczne cechuje różnorodność, wielość paradygmatów, niejednoznaczność. Katolickiej nauce społecznej zarzuca się nadmiar teorii i homogeniczność. Ocena odnosząca się do obu obszarów teoretycznych jest trudna, jednak nie pozbawiona znaczenia. Dobra teoria daje podstawy dla właściwie prowadzonych badań empirycznych. Zarówno w socjologii jak i w katolickiej nauce społecznej obowiązują te same zasady poprawności metodologicznej, wierność własnym i autonomicznym metodom i procesom badawczym. Odmienność nie wyklucza dialogu i współpracy na rzecz lepszego zrozumienia natury człowieka jako jednostki i jako istoty społecznej.
16
Publication available in full text mode
Content available

Negocjacje pragmatyczne jako podstawowy sposób rozwiązywania konfliktów

63%
Pulit M.
Eruditio et Ars
|
2018
|
vol. 1
|
issue 1
113-119
EN
Against a theoretical sociological background, the author discusses the pragmatic negotiations understood as persuasive communication, constructing it based on selected concepts of the theory of conflict, exchange and symbolic interaction. The focus on the criterion of making the truth of propositions depend on their consequences when making a decision allows for maximizing the chances of resolving conflicts of different origin. The author refers to mechanisms for resolving conflict which are particularly applicable in relationships between an individual and a group and in face-to-face interaction. Conflict pervades all aspects of social life, which is why the likelihood of its arising and having the knowledge of the methods of settling it is a priority task for each social actor, especially in the era of the knowledge society.
PL
Autor na teoretycznym tle socjologicznym podejmuje temat negocjacji pragmatycznych, interpretowanych jako komunikacja perswazyjna, konstruując go w oparciu o wyselekcjonowane koncepcje teorii konfliktu, wymiany i interakcjonizmu symbolicznego. Koncentracja na kryterium przy wyborze strategii negocjacyjnych, jakim jest uzależnienie prawdziwości tez od praktycznych ich skutków pozwala zmaksymalizować szanse rozwiązywania konfliktów o różnym podłożu. Autor przywołuje te mechanizmy pozwalające rozwiązać konflikt, które mają szczególne zastosowanie w relacjach jednostki z grupą oraz interakcjach twarzą w twarz. Konflikt przenika wszystkie wymiary życia społecznego, dlatego wiedza o najefektywniejszych sposobach jego rozwiązywania oraz potencjonalności jego wystąpienia to priorytetowe zadania każdego aktora społecznego, szczególnie w dobie społeczeństwa wiedzy.
17
Publication available in full text mode
Content available

Socjologiczne teorie konfliktu i wymiany w pryzmacie konstruowania interakcji społecznych

63%
Pulit M.
Eruditio et Ars
|
2022
|
vol. 5
|
issue 2
150-168
EN
The author tackles the issue of analysis of selected sociological theories of conflict and communication and presents them in the context of supplementing concepts which may aid in explaining progress of social interactions. The departure from perceiving a conflict as a pejorative phenomenon enables social individuals to activate the resources enabling perceiving a dispute as a chance at increasing problem-solving capabilities of a system through confronting deficiencies in internal balance. The author emphasizes the significance of conflict management which assumes balancing emotions and rationality. Conflicts are present in all aspects of social life therefore receiving knowledge regarding hypothetical possibility for emergence of a conflict and efficiently managing the process of reaching an agreement is of crucial importance for each social unit operating in public space. The theory of communication constitutes an excellent research backdrop for justifying developing harmonious interpersonal relations. Expanding the analysis beyond the material goals, into the area of services, symbols and feeling also constitutes a foundation for covering all types of relations with analysis. Exploring strategies of persuasion in the communication theory enables us to present the multi-layer and complex benefits and profits of said strategies which reach far beyond reaching individualistic, self-centred gains. Improving the quality and form of the conveyed messages, creativity in reacting to communication of the other party, verifying contemporary standards, assessment and modification of the social control are only some of the examples of numerous benefits of implementing persuasion strategies. The key goal of persuasion strategies is improving the level of interpersonal relation to the level when all parties engaged in interactions demonstrate satisfaction and calmly develop designs for establishing future contact regardless of their degree of complexity.
PL
Autor podejmuje się analizy wybranych socjologicznych teorii konfliktu i wymiany, ukazując je w pryzmacie uzupełniających się koncepcji, które mogą służyć wyjaśnianiu przebiegu interakcji społecznych. Odejście od interpretacji konfliktu jako pejoratywnego zjawiska pozwala jednostkom społecznym aktywizować zasoby umożliwiające postrzeganie sporu jako szansy zwiększenia zdolności systemu do rozwiązywania problemów poprzez konfrontację braków równowagi wewnętrznej. Autor podkreśla rangę zarządzania konfliktem, która w swym procesie zakłada zbalansowanie emocji i racjonalności. Konflikt jest obecny w każdym wymiarze życia społecznego, dlatego recypowanie wiedzy o hipotetycznych możliwościach jego wystąpienia oraz efektywnym zarządzaniu procesem dochodzenia do porozumienia jest zasadniczą rolą każdej jednostki społecznej funkcjonującej w przestrzeni publicznej. Teoria wymiany stanowi doskonałe tło badawcze do uzasadnienia budowy harmonijnych relacji międzyludzkich. Rozszerzenie analiz wymiany poza cele materialne, na usługi, symbole i uczucia, stanowi również podstawę do objęcia analizami przypadków wszystkich typów relacji. Eksploracja strategii perswazyjnych w teorii wymiany umożliwia ukazanie ich wielowarstwowych profitów, daleko wykraczających poza uzyskanie indywidualnych, egocentrycznych korzyści. Podniesienie jakości i formy przekazywanych treści, kreatywność w reagowaniu na komunikaty drugiej strony, weryfikacja zastanych norm, ocena i modyfikacje kontroli społecznej są tylko przykładowymi z wielu profitów wynikłych ze stosowania strategii perswazyjnych. Kluczowym celem strategii perswazyjnych jest podniesienie poziomu relacji międzyludzkich do pułapu, w którym wszystkie zaangażowane w interakcje strony wykazują satysfakcję i ze spokojem konstruują plany budowy przyszłych kontaktów niezależnie od stopnia ich skomplikowania.
18
Publication available in full text mode
Content available

Dekonstrukcja i perspektywa wielkiego powrotu. Postmodernizm a krytyczna analiza kapitalizmu w ujęciu Daniela Bella

63%
Pawliszak P.
Roczniki Nauk Społecznych
|
1999
|
vol. 27
|
issue 1
101-118
EN
The postmodernist turn is connected with criticism of the positivist paradigm of sociology that has prevailed until now. Proposing the thesis that a fundamental social change has occurred, its supporters say that in such a situation the modernist notions used up till now in sociology have become inadequate. They postulate their radical transformation, so as to enable them to describe the emergent and dynamic reality of the postmodernist period. After rejecting the scientist standards of precision and the technical language sociology is to be included in a broad social discourse in order to support pluralism and tolerance with the help of literary means. Daniel Bell's sociology, forming an alternative for the two competing paradigms, allows one to look at them as realisation of two opposite methodological options: presenting a full range and complexity of the phenomenon – an exact description and reductive explanation. Rejecting the limitations of the scientistic methodology Bell presents a sociology that is engaged in social change, critical of both the modernist and postmodernist postulates. The perspective of a “great come-back” to the sacred sources of culture that he outlines is a neo-conservative alternative for the postmodernist perspective of diffusion and deconstruction.
19
Publication available in full text mode
Content available

Pure Sociology. Subjectivity at Risk?

63%
Chriss J. J.
Academicus. International Scientific Journal
|
2025
|
vol. 16
|
issue 31
EN
Sociology began as a scientific discipline in large part by defining itself by what it was NOT, namely, psychology. This means that within sociology there has always been an uncertainty over whether subjective phenomena, including selves, identities, emotions, consciousness, feelings, or experience, are topics worthy of scientific analysis and observation within the discipline. Some argue that psychology is vital to doing sociology (as an accepted or foundational “first principle”), while others reject it because it falls outside the scope of sociological concerns. In this paper I analyze antisubjectivism in sociology in the form of Donald Black’s “pure sociology,” as well as the antihumanist network theory of Stephan Fuchs. I conclude by suggesting that if sociologists are serious about achieving their long sought after but elusive “science of society,” then the sort of antisubjectivism, antihumanism, and antiessentialism being propounded by Black, Fuchs, and others should receive serious consideration in current and future sociological work.
20
Publication available in full text mode
Content available

Konstruowanie rzeczywistości w obiektywie perswazyjnych mechanizmów mediów cyfrowych

63%
Pulit M.
Eruditio et Ars
|
2026
|
vol. 12
|
issue 1
61-80
EN
Contemporary electronic media play a particularly significant role in setting trends regarding cultural ideals of personality, lifestyle, norms, and values, which subsequent generations then embody. Framing this issue within the context of key sociological theories facilitates an understanding of how conformity to a product is induced, thereby altering an individual’s perception of reality. The aim of the article is to analyze the mechanisms of constructing reality through digital media, with particular emphasis on the role of recommendation algorithms, advertising strategies, and classical and contemporary sociological theories. The intention is also to draw attention to the fundamental mechanisms of persuasion – and, by extension, advertising – that identify and shape the key interests of future consumers. This naturally resonates with how the individual perceives events of both a global and microstructural nature. Globalization processes and the unification of interpretations of social situations lead, on the one hand, to a shortening of the supply chain, the generation of greater profits, and simplification in identifying behaviors, attitudes, and actions; on the other hand, they are responsible for civilizational problems with defining identity, choosing the right path for personal and professional development, as well as for mental and physical health issues. Maslow’s hierarchy of needs, utilized in digital media and often cited as the foundation of effective advertising and sales strategies, can serve both as an indirect indicator of the success of businesses, organizations, and institutions, and as a source of conflicts, misunderstandings, and a constant sense of infiltration and surveillance of the social actor. Desk research in the penetrated area, especially articles, reports and empirical studies from the last decade, from the perspective of sociological and marketing theory, provide an opportunity to compile, cross-verify and process existing data for the purpose of diagnosing the market and social situation. The recommendations resulting from the analytical and synthetic approach to the issue at hand are not only an opportunity for further theoretical reflection on digital media from the perspective of business and advertising ethics, but also a chance to implement specific solutions in communication security policies and training programs of a preventive and educational nature.
PL
Współczesne media elektroniczne szczególnie intensywnie wyznaczają trendy w zakresie kulturowego ideału osobowości, stylu życia, norm i wartości, jakie w następstwie tych działań manifestują kolejne pokolenia. Osadzenie problematyki na kanwie kluczowych teorii socjologicznych ułatwia zrozumienie, jak wywoływany jest konformizm wobec produktu, co zmienia postrzeganie rzeczywistości przez jednostkę. Celem artykułu jest analiza mechanizmów konstruowania rzeczywistości przez media cyfrowe, ze szczególnym uwzględnieniem roli algorytmów rekomendacyjnych, strategii reklamowych oraz klasycznych i współczesnych teorii socjologicznych. Intencją pozostaje zatem zwrócenie uwagi na podstawowe mechanizmy perswazyjne, a zarazem reklamowe, które identyfikują, ale i budują kluczowe interesy przy szłych konsumentów. Rezonuje to naturalnie na postrzeganie przez jednostkę społeczną zdarzeń o charakterze globalnym, jak i mikrostrukturalnym. Procesy globalizacyjne i unifikacja w zakresie interpretacji sytuacji społecznych prowadzą z jednej strony do skrócenia łańcucha dostaw, generowania większych zysków, symplifikacji w zakresie identyfikacji zachowań, postaw i działań, a z drugiej są odpowiedzialne za cywilizacyjne problemy z określeniem tożsamości, wyborem właściwej drogi rozwoju osobistego i zawodowego, a także za problemy zdrowotne o charakterze psychicznym i fizycznym. Koncepcja potrzeb Maslowa, wykorzystywana w mediach cyfrowych i często określana jako fundament skutecznych strategii reklamowych i sprzedażowych, może być zarówno pośrednią odpowiedzią na skalę sukcesu przedsiębiorstw, organizacji i instytucji, jak i źródłem konfliktów, nieporozumień oraz permanentnej impresji infiltracji i inwigilacji aktora społecznego. Badania desk research w penetrowanym obszarze, a szczególnie artykuły, raporty i badania empiryczne z ostatniej dekady, z perspektywy teorii socjologicznej i marketingowej, dają szanse kompilacji, wzajemnej weryfikacji i przetwarzania danych zastanych na potrzeby diagnozy sytuacji rynkowej oraz społecznej. Rekomendacje wynikłe z toku analitycznego i syntetycznego podejścia do podjętego zagadnienia są nie tylko okazją do dalszych rozważań teoretycznych o mediach cyfrowych w perspektywie etyki w biznesie i reklamie, ale i szansą na implementację konkretnych rozwiązań w polityce bezpieczeństwa komunikacyjnego i programach szkoleniowych o charakterze profilaktycznym oraz edukacyjnym.
first rewind previous Page / 2 next fast forward last
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.