The key challenge that Polish higher education needs to face in the early 21st century is to adjust its educational offer to the dynamic changes taking place within the employment market. Higher vocational schools and universities are expected to provide students with crucial skills that will in the future empower their mobility on the employment market as well as enhance their professional development. The multifaceted modernization of the educational offer could effectively be supported by means of the European Social Fund. The passport to success in such undertakings as launching a new specialization „Tourism and Recreation” within the initiative: „Development of Didactical Potential of The Pedagogical University in Cracow”, financed by ESF, is not only built up on a clever idea (e.g. new, attractive studies) but above all, on committed and wellprepared organizational team. What constitutes the essential factor is the interaction between coordinators along with determined teaching staff, heads of departments, heads of teaching and public procurements divisions, Ministry of Education and Labour, as well as employers and tourism industry experts. The beneficiaries of the projects implemented with the financial support of ESF belong to difficult target groups. Their deficiencies make it hard to stimulate their active participation in the projects and to make them persevere in the given task.
The quality of intellectual resources becomes increasingly important, especially in the process of shaping the economy based on knowledge and overcoming the effects of the economic crisis. The quality of intellectual resources depends on the quality of functioning of higher education. In the process of improving the quality of intellectual resources not only the level of education of the society is essential but also the direction of graduate studies, which affects job opportunities. The aim of this article was to determine the changes in the functioning of higher education in Poland and changes of the structure of academic education in years 1990–2008, with particular emphasis on the recent years’ changes. The changes were shown on the background of the European Union.
Szkolnictwo wyższe w dobie globalizacji, rozwijającej się specjalizacji, interdyscyplinarności, umiędzynarodowieniu – stale ewoluuje. Dzięki Procesowi Bolońskiemu dostosowuje się europejską edukację do zachodzących zmian. W szczególności dotyczy to zmian w sposobie kształcenia na poziomie szkolnictwa wyższego, wprowadzaniu norm jakości, promowaniu mobilności, tworzeniu uniwersalnych, porównywalnych ram kwalifikacji. W artykule opisano pokrótce historię Procesu Bolońskiego; scharakteryzowano narzędzia służące realizacji podstawowych celów; dokonano wstępnej oceny stanu szkolnictwa wyższego w Polsce na tle innych krajów Europy; podjęto próbę określenia perspektyw na przyszłość, kierunków rozwoju i wyzwań.
EN
Higher education in the era of globalization, the growing specialization, interdisciplinarity, internationalization – is constantly evolving. With the Bologna process of european education adapts to the changes. In particular, the changes in the way education at the tertiary level, the introduction of quality standards, the promotion of mobility, creating a universal comparable qualifications framework. The article describes the history of the Bologna Process; characterized tools to achieve the main objectives; made a preliminary assessment of the state of higher education in Poland compared to other European countries; an attempt to identify future prospects, developments and challenges.
W artykule zaprezentowano tło aktualnej proinnowacyjnej i projakościowej transformacji sugerowanej w polskich uczelniach. W pierwszej części zawarto syntetyczny opis polskiego systemu szkolnictwa wyższego. W części drugiej zaprezentowano przykład wewnętrznego systemu zapewnienia jakości kształcenia, który wdrożono w Politechnice Gdańskiej. W podsumowaniu wskazano rekomendacje wynikające z dotychczasowych negatywnych doświadczeń związanych z wprowadzaniem tego typu rozwiązań.
EN
The article presents the background of the current pro-innovation and pro-quality transformation suggested in Polish universities. The first part contains a concise description of Polish higher education system. In the second part, an example of an internal quality assurance system was presented, which was implemented in the Gdańsk University of Technology. The summary indicates recommendations resulting from previous negative experiences related to the implementation of such solutions.
W artykule zaprezentowano istotę szkolnictwa wyższego w rozwoju przedsiębiorczości w Polsce. Ukazano zmiany zachodzące na przestrzeni ostatnich lat w szkolnictwie i ich znaczenie w kreowaniu przedsiębiorstw opartych na wiedzy. Opisano działalność instytucji i jednostek wspierających rozwój przedsiębiorczości w Polsce.
The universality of the mass media in socio-economic life seems obvious. However the process of shaping the present role of the media has undergone many changes. It is not only the journalistic milieu that has changed under the influence of society, but also, and above all, society has yielded to the influence of the surging wave of information. The promotion of certain attitudes, including ethical attitudes, has changed the mode of functioning of many public institutions. Higher education does not remain immune to this influence, but as regards ethics we observe significant departures from the generally desired norm, which in the case of the intellectual elite and the academia as the centre of knowledge is much higher than in the other sectors. The role of the media in promoting ethical attitudes is therefore inestimable in the academic milieu.
PL
Powszechność mediów w życiu społeczno-gospodarczym wydaje się oczywista. Jednak proces kształtowania obecnej roli mediów podlegał wielu zmianom. Nie tylko środowisko dziennikarskie zmieniało się pod wpływem społeczeństwa, lecz to przede wszystkim społeczeństwo ulegało wpływom narastającej fali informacji. Promowanie odpowiednich postaw, także etycznych, wpłynęło na zmianę sposobu funkcjonowania wielu instytucji życia publicznego. Szkolnictwo wyższe jest na ten wpływ także podatne, jednak w zakresie etyki obserwuje się istotne odstępstwa od pożądanej powszechnie normy, która w przypadku elity intelektualnej i uczelni jako centrum wiedzy jest znacznie wyższa niż w innych sektorach. Rola mediów w zakresie promowania postaw etycznych w środowisku uczelni wyższych jest zatem nieoceniona.
Příspěvek poukazuje na výhody a nevýhody e-learningu v obecné rovině, z pohledu studenta i z pohledu pedagoga. Seznamuje s výsledky průzkumu zaměřeného na využívání e-learningu.
PL
Referat wskazuje na pozytywne i negatywne aspekty e-learningu z punktu widzenia studentów oraz z perspektywy nauczycieli. Zawiera wyniki badania dotyczącego wykorzystania e-learningu.
EN
The paper presented the advantages and disadvantages of e-learning in general from a student perspective from the perspective of teachers. The results of a survey on the use of e-learning.
Skomercjalizowanej kulturze konsumpcyjnej towarzyszy urynkowienie i ekonomizacja wszelkich dziedzin życia i relacji społecznych. Racjonalność mikroekonomiczna narzucona więc została tak nierynkowym dziedzinom życia, jak ochrona zdrowia, kultura i edukacja System edukacyjny stał się częścią składową rynku. Wykształcenie jest towarem. Wartość na rynku edukacyjnym ma to, czego potrzebuje biznes. Jedną z konsekwencji pojawiających się jednocześnie coraz większych trudności finansowych i rosnącej komercjalizacji wyższych uczelni oraz globalnej konkurencji w gospodarce jest wzrost zainteresowania sferą szkolnictwa ze strony dużego biznesu. Konsekwencją komercjalizacji systemu edukacji jest m.in.: wzrost dysproporcji w dostępie do coraz bogatszej i bardziej zróżnicowanej oferty edukacyjnej pomiędzy młodzieżą zamożną i ubogą
EN
Commercialized consumer culture is accompanied with marketization and economization of all spheres of life and social relations. Everything could be buy: education, safety, care, treatment and longer life. Life itself is also commercializing, insurance companies, employers, companies offering on the market different goods and services assign a specific monetary value to life. Education system is subject to commercialization too. Education is treated as a commodity. The business community is interested in education, especially higher education. They want to exert an influence on it. Employers more and more pay attention to specific attitudes and skills. They expect universities to shape desired by business personal qualities, values and behavior. They want to participate in formulating the curriculum and syllabus in the universities. One of the tendencies observed in the contemporary world is growing social-economic stratification because of increasing disproportion in availability of more and more diverse commercialized education offer.
Przedsiębiorczość jest kategorią, która ewoluuje i odgrywa istotną rolę w rozwoju społeczno-gospodarczym. Stała się ona także ważnym obszarem badawczym w ekonomii, zarządzaniu i innych dziedzinach nauk, uwzględniającym różne wymiary i podejścia do prezentowanych zagadnień, w skali makro, mezo i mikro, jak również w wymiarach lokalnym, regionalnym, krajowym oraz międzynarodowym, mających gospodarczy i pozagospodarczy charakter. Przedsiębiorczość implikuje powstawanie innowacyjnych projektów, podejmowanie kreatywnych działań i inicjatyw oddziałujących na jednostkę, społeczeństwo oraz gospodarkę. Jest ona kojarzona z kształtowaniem przedsiębiorczych postaw odnoszących się do sposobu postrzegania świata, myślenia czy działania, stwarzających okazję do wprowadzenia społecznych i gospodarczych innowacji, wykorzystujących szanse rozwojowe, jak również umożliwiających poszukiwanie skutecznych sposobów działalności na rynku i osiągania lepszych wyników w zakresie rentowności czy wydajności. Przedsiębiorcze działania, inicjatywy i projekty często wymagają wsparcia w formie wprowadzenia właściwych regulacji, instrumentów oraz powołania instytucji tworzących otoczenie zewnętrzne. Mogą one przyczynić się do rozwoju niewykorzystanych obszarów aktywności podmiotów gospodarczych. Istotną rolę w zakresie pełniejszego zrozumienia koncepcji przedsiębiorczości odgrywa także edukacja.
Artykuł koncentruje się na zagadnieniach dotyczących jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym. W pracy przybliżone są uwarunkowania zmian zachodzących na uczelniach w ostatnich dwudziestu lat ach, jak również wskazanie interesariuszy i czynników mających wpływ na jakość kształcenia. W artykule zawarto także propozycję mierników jakości kształcenia w podziale na 3 kategorie.
W pierwszej części artykułu omówiono rolę wiedzy w integracji projakościowego podejścia do zarządzania w środowisku akademickim, odnosząc się do oryginalnego modelu rozwojowego proponowanego przez autora. W drugiej części opracowania przedstawiono ocenę, w jaki sposób systemy zarządzania jakością mogą przyczynić się do poprawy zarządzania uczelnią. Ostatnia część przedstawia modele doskonałości jako najbardziej zaawansowane narzędzie w zarządzaniu instytucjami szkolnictwa wyższego.
Celem artykułu jest pomiar za pomocą metody DEA efektywności działalności bibliotek naukowych w publicznym szkolnictwie wyższym w Polsce. Do pomiaru efektywności 44 bibliotek w 2018 roku wykorzystano nieradialny model SBM, a do stworzenia rankingu efektywności nieradialny Super-SBM, będące elementami metodyki DEA (Data Envelopment Analysis). Uzyskane wyniki wskazują, że większość badanych bibliotek charakteryzowała się niską efektywnością. Średnia efektywność w zakresie stacjonarnych usług bibliotecznych wynosiła 37%, a usług elektronicznych tylko 19%. Najefektywniejszą grupą w zakresie usług stacjonarnych były biblioteki funkcjonujące na akademiach wychowania fizycznego, a usług elektronicznych biblioteki uniwersyteckie.
Celem publikacji jest ukazanie władzy sądowniczej i katalogu kar jakim dysponował rektor Akademii Krakowskiej, celem powściągania niesfornych żaków i pracowników.
Epidemia COVID-19 zmusiła wiele instytucji do przeorganizowania sposobu działania. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego znalazło się wśród tych instytucji, którym przyszło zmagać się z problemami. Działania podejmowane przez ten organ należy uznać za wielotorowe. Na tle podjętych działań wyróżnić należy te, które świadczą o tym, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie zapomniało o bezpieczeństwie polskich uczelni wyższych. Artykuł poświęcono przeanalizowaniu powyższych działań. Działania podjęte przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego należy uznać za godne naśladowania. Można stwierdzić, że wszystkie omówione w niniejszej publikacji potwierdzają, że powstrzymanie chaosu i zapewnienie skutecznych narzędzi umożliwiających rektorom uczelni wprowadzenie rozwiązań praktycznych powiodło się dzięki inicjatywie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Należy podkreślić, że podjęło się ono opracowania regulacji stanowiących uniwersalną podstawę do zagwarantowania funkcjonowania uczelni wyższych. W swoich działaniach Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie zapomniało o studentach, doktorantach oraz pracownikach tworzących społeczność akademicką. Działania Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego powinny w przyszłości stanowić punkt wyjścia do debat naukowych na temat rozwiązań praktycznych wprowadzonych na poszczególnych i wybranych uczelniach wyższych w Polsce.
CEL NAUKOWY: Niniejszy artykuł ma na celu omówienie zjawiska internacjonalizacji szkolnictwa wyższego (SW) zarówno w ujęciu międzynarodowym, jak i z perspektywy polskiej. Jest on wynikiem obserwacji procesu internacjonalizacji niejako „od środka” organizacji, ale również w szerszym ujęciu, z perspektywy zewnętrznej.PROBLEM I METODY BADAWCZE: Znaczenie internacjonalizacji w kontekście szkolnictwa wyższego stale rośnie dzięki wielu czynnikom, w tym wysiłkom promocyjnym na wszystkich możliwych szczeblach instytucjonalnych (lokalnym, regionalnym i krajowym) oraz staraniom samych uczelni. Niniejszy artykuł rozpoczyna się od analizy istniejących wzorców i metod internacjonalizacji, popartych danymi statystycznymi, a kończy analizą stanu procesu internacjonalizacji w polskich instytucjach SW. Podstawowymi metodami badawczymi są przegląd piśmiennictwa i analiza danych statystycznych, jak również dostępnych sprawozdań na temat internacjonalizacji polskich uczelni.PROCES WYWODU: W niniejszym artykule podjęto próbę zwrócenia uwagi na rosnące wyzwania dotyczące wspierania internacjonalizacji uczelni. Przedstawiono w nim argumenty przemawiające za internacjonalizacją SW, podstawowe jej formy (wymiana studentów i pracowników, podwójne dyplomy etc.) oraz ich zastosowanie w praktyce światowych uczelni. W artykule dokonano charakterystyki stanu internacjonalizacji SW w Polsce oraz wskazano podstawowe działania, które powinny zostać wdrożone, aby dość niska pozycja naszego kraju na rynku edukacji międzynarodowej mogła ulec znaczącej poprawie.WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Wyniki tej analizy wskazują, że pomimo dotychczasowych wysiłków na rzecz umiędzynarodowienia SW w Polsce brak jest świadomości znaczenia tego aspektu w polskich uczelniach. Dodatkowo, istnieje dysonans pomiędzy autonomicznymi działaniami prowadzonymi przez uczelnie a brakiem zachęt ze strony władz krajowych.WNIOSKI, INNOWACJE I REKOMENDACJE: Niniejsza praca proponuje kilka istotnych zaleceń dotyczących wzmacniania internacjonalizacji uczelni w Polsce na poziomie mikro i makro. Podczas gdy poziom instytucjonalny wymaga wielu zmian organizacyjnych, w tym aktualizowania strategii, stworzenia sprzyjającego otoczenia i sprawnej komunikacji, władze krajowe powinny podjąć wzmożony wysiłek promocyjny, a także wspierać ten proces na poziomie uczelni na różne sposoby, w tym w formie dotacji finansowych.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.