W artykule zastosowano typologię integracji zdarzeń Leonarda Talmy’ego do opisu słoweńskich konstrukcji wyrażających zmianę stanu emocjonalnego, tzn. początek i koniec stanu emocjonalnego. Talmy szeroko rozumie zdarzenie wyrażające zmianę stanu (fizycznego, mentalnego) obiektu jako: 1) zmianę danej cechy związanej z określonym obiektem (czyli to, co potocznie określane jest jako „zmiana”) i 2) trwanie danej cechy (czyli „stan”). Zauważa, że w wielu językach zdarzenie wyrażające zmianę stanu konceptualizowane jest w sposób analogiczny do zdarzeń wyrażających ruch, przy czym ruch także rozumiany jest zarówno jako zmiana danego położenia jak i trwanie w tym samym położeniu. W językach słowiańskich zmianę położenia i stanu wyrażają prefiksy czasownikowe, określane przez Talmy’ego jako satelity czasownika (np. słow. vz-leteti ‘wzlecieć’ przy ruchu i vz-ljubiti ‘pokochać’). W artykule przedstawiono słoweńskie przykłady językowe, w których cecha (uczucie) wyrażona jest poprzez: 1) czasownik, np. ljubiti ‘kochać’, 2) rzeczownik, np. jeza ‘złość’, 3) konstrukcję przymiotnikową, np. biti jezen ‘być zły’ (stan) i 4) konstrukcję przysłówkową, np. biti (komu) žal ‘być (komu) przykro’. Zastosowanie teorii Talmy’ego pozwoliło na systematyczny opis przestrzennych podstaw konceptualizacji uczuć i ukazanie gramatycznych i semantycznych podobieństw w konstruowaniu dynamicznej sytuacji „zmiany położenia” i „zmiany stanu emocjonalnego” (np. spraviti koga v jezo ‘wprawić kogo w złość’), jak również w konstruowaniu statycznej sytuacji „trwania w danym położeniu” i „trwania w danym stanie emocjonalnym” (np. živeti v sovraštvu ‘żyć w nienawiści’).
The aim of this paper is to compare semantic and morphosyntactic features of Slovene, Croatian, and Polish SubjEx verbs of emotion that govern bare nominal complements in the accusative case by applying the notion of the “personal sphere”. The study shows that these verbs can be divided into those that express a positive or negative evaluation of some properties of the object of emotion, and into those that indicate more complex scenarios in which someone’s personal sphere is impacted. It can be the personal sphere of the Experiencer participant or the personal sphere of other people.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.