Business ethics is a broad domain. The legislative entity defines its practice as a moralbusiness (that is advisable and recommended). Moral qualifications assure the clearness of thelaws in the insurances, in the environment preservation, and in the honesty of banking system.There is a strong relation between the companys ethics and the personal ethics of employees.It means that both the manager and the workers are responsible for the ethics. The choice of theemployees should take into account their style of life (and their characteristics) to promise theethics in the business.
The content analysis proves that in the case of statutory auditors, full and indubitable financial statement does not only constitute individual issue of attitudes presented by this professional group. The most important is the fact that stakeholders, as a basic institution which has influence on broader public interest, receive reliable information about financial situation of the business entity. It should be highlighted that focusing on public interest by statutory auditors is reflected in their independence and constitutes an important point of business ethics, which in turn makes it possible to determine clear limits of operation in markets in the globalizing world considering the ethics and a moral point of view.
The paper presents the results of an explorative study of the process of auditoroversight by audit committees. The study covered audit committees of public companieslisted in WIG20 and WIG40 index on Warsaw Stock Exchange. The researchhas found that the auditor oversight process, which has for many years hada rather ceremonial character, shows a new trend towards professionalization ofaudit committee activities.
Celem opracowania jest przedstawienie wyników badań eksploracyjnych dotyczącychpracy komitetu audytu, ze szczególnym uwzględnieniem relacji i zakresu współpracymiędzy tym komitetem a biegłym rewidentem. Przedmiotem badania byłyspółki zaufania publicznego notowane na GPW w Warszawie, zaliczane do WIG20i WIG40. Analiza zebranych danych pozwala na stwierdzenie, że można zaobserwowaćzmianę w dotychczasowych praktykach oraz przesunięcie się charakteru współpracyz ceremonialnego na bardziej profesjonalny.
Wykonując badanie sprawozdań finansowych, biegli rewidenci mają możliwość korzystania z pomocy zewnętrznych ekspertów. Sytuacja taka ma miejsce przede wszystkim w przypadkach, gdy do uzyskania wystarczających i odpowiednich dowodów badania niezbędna jest wiedza z dziedziny innej niż rachunkowość i rewizja finansowa. Pomoc rzeczoznawcy ma również duże znaczenie przy wycenie istotnych pozycji majątku. Artykuł w syntetyczny sposób prezentuje możliwości wykorzystania opinii ekspertów zewnętrznych w pracy biegłego rewidenta w świetle obowiązujących regulacji prawnych i standardów rewizji finansowej. Zaprezentowane zostały także wyniki ankiety przeprowadzonej wśród przedstawicieli zawodu biegłego rewidenta. Zdaniem autorów, potwierdzonym wynikami badań, złożoność procesów wyceny będzie prowadzić do korzystania z pomocy specjalistów na coraz szerszą skalę. Autorzy postulują także, że pomoc ekspertów nie powinna być postrzegana jako słabość biegłego rewidenta, ale jako naturalny etap procedur rewizyjnych.
W artykule poruszono problematykę związaną z możliwością wystąpienia oszustw księgowych w zakresie przychodów i kosztów w sprawozdaniu finansowym, na które powinien zwrócić uwagę biegły rewident przy badaniu sprawozdania finansowego. Związane to jest z chęcią podniesienia wiarygodności sytuacji finansowej danej jednostki gospodarczej. Celem artykułu jest wskazanie obszarów ryzyka związanych z oszustwami księgowymi przychodów i kosztów, które mogą pojawić się w związku z dynamicznym rozwojem i globalizacją rynków kapitałowych. Ukazano także klasyfikację technik oszukańczej sprawozdawczości finansowej w zakresie przychodów i kosztów, które mogą pomóc w wykrywaniu oszustw. W wyniku badań wysnuto m.in. wniosek, że wysokie morale i etyka osób ze służb finansowo-księgowych mogą zmniejszyć ryzyko oszustw. Omówiono również sygnały ostrzegawcze, które mogą pojawić się w przypadku manipulowania wynikiem finansowym, na które powinni zwracać uwagę zarówno biegli rewidenci, ale także osoby zarządzające daną jednostką gospodarczą. Zaprezentowano też techniki wykrywania nadużyć w zakresie przychodów i kosztów, które mogą pomóc w odnalezieniu źródeł oszustw księgowych. Zastosowaną metodą badawczą w artykule jest krytyczny przegląd literatury polskojęzycznej.
Celem opracowania jest interpretacja aktualnych wytycznych związanych z identyfikacją i oceną ryzyka na potrzeby rewizji finansowej i realizacji zadań audytu wewnętrznego, które zostały zawarte w standardach audytu dla obu grup zawodowych. Standardy dla biegłych rewidentów oraz standardy dla audytorów wewnętrznych odrębnie traktują problem identyfikacji i oceny ryzyka w jednostce. Dlatego w dalszej części opracowania wskazano potencjalne obszary wspólnego działania biegłego rewidenta i audytora wewnętrznego w tym zakresie. Przeprowadzona analiza pozwala na stwierdzenie, że współpraca daje wiele korzyści audytorom, pozwala na lepsze wykorzystanie potencjału wiedzy audytora wewnętrznego o jednostce przez biegłego rewidenta, poszerzenie wiedzy na temat metodyki audytu oraz zmniejszenie zakresu dublowanych prac. Podczas opracowywania artykułu wykorzystano następujące metody badawcze: przegląd literatury, analiza regulacji, dedukcję i wnioskowanie.
Celem artykułu jest przedstawienie i ocena planowanych zmian w systemie rewizji finansowej w Polsce, wynikających z uchwalenia nowej ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym. Ustawa ta to wymóg wdrożenia do polskiego porządku prawnego dyrektywy 2014/56/UE i rozporządzenia nr 537/2014. Uchyla ona dotychczas obowiązującą ustawę o biegłych rewidentach, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym i wprowadza wiele zmian w regulacjach rynku audytorskiego i biegłych rewidentów. Do rozwiązania przedstawionego problemu badawczego zastosowano metodę analizy aktów prawnych, zarówno międzynarodowych, jak i krajowych oraz literatury z zakresu rewizji finansowej, a także metody porównań i wnioskowania. Nowe regulacje prawne w zakresie rewizji finansowej są najbardziej restrykcyjne ze wszystkich krajów europejskich i budzą wiele kontrowersji, szczególnie w środowisku audytorskim. Zmiany te należy określić jako ewolucyjne i ocenić pozytywnie ze względu na ich wpływ na wzrost jakości badania sprawozdań finansowych, w szczególności JZP.
Celem artykułu jest porównanie treści kodeksów etyki dla audytorów wewnętrznych, biegłych rewidentów i księgowych. W dalszej części zaprezentowano wyniki badań ankietowych na temat znaczenia etyki w działalności jednostki dla osób zajmujących się rachunkowością. Przedstawiono również porównanie wyników badań na temat postawy etycznej kierownictwa w podmiotach, w których nie prowadzi się audytu wewnętrznego, oraz w podmiotach, w których audyt wewnętrzny jest prowadzony. Na podstawie uzyskanych wyników badań podjęto próbę określenia potencjału poprawy przestrzegania etyki w jednostkach planujących wprowadzenie audytu wewnętrznego. Sformułowano trzy hipotezy, które na podstawie badań empirycznych zostały pozytywnie zweryfikowane. Jako metody badawcze wykorzystano: krytyczną analizę literatury i regulacji, badania ankietowe, metodę dedukcji i wnioskowanie.
Celem artykułu jest przedstawienie i ocena zmian w systemie rewizji finansowej, zmierzających do podniesienia jakości oraz roli badania sprawozdań finansowych. Zmiany te wynikają z dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady, które transponowane są także do prawodawstwa polskiego. Do rozwiązania przedstawionego problemu badawczego zastosowano metodę analizy aktów prawnych, zarówno międzynarodowych, jak i krajowych oraz literatury z zakresu rewizji finansowej, a także metody porównań i wnioskowania. W opracowaniu zaprezentowano też ocenę jakościową postrzegania audytu w Polsce, dokonaną na podstawie badań ankietowych, opracowanych przez Bank Światowy. Na podstawie tych badań można stwierdzić, że audyt jest różnie postrzegany, zarówno przez jego użytkowników, wykonawców oraz nadzorców, a wprowadzone i planowane, ewolucyjne zmiany w systemie regulacji prawnych można ocenić jako pozytywne, gdyż z założenia mają przyczynić się do poprawy jakości badania sprawozdań finansowych.
New standards for the auditor’s profession have to be applied by Polish independent auditors to the revision of financial statements for 2016. When public interest companies are not clients of an auditor’s entity, this is required for audits for 2017. The implementation of International Auditing Standards in Poland is a serious challenge and a subject of many discussions among auditors. The article presents an analysis of the chain of events that led to such a change. The author aims to find the reason why the application of international standards is so difficult for Polish auditors who perform their duties in medium and small auditing companies.
PL
Nowe normy zawodowe muszą być stosowane przez biegłych rewidentów przeprowadzających czynności badania sprawozdań finansowych w kancelariach audytorskich za rok 2016 lub w przypadku niebadania jednostek zainteresowania publicznego – do badań za rok 2017. Implementacja Międzynarodowych Standardów Badania w Polsce do czynności rewizji finansowej stanowi bardzo poważne wyzwanie i jest szeroko komentowana w środowisku audytorów. Artykuł stanowi analizę zmian uregulowań zawodu biegłego rewidenta na przestrzeni lat oraz próbę znalezienia przyczyn, dla których zastosowanie nowych norm wykonywania zawodu przysparza wielu trudności w środowisku biegłych rewidentów zatrudnionych w małych i średnich podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych.
Economic activities require reliable record-keeping and compliance with applicable legal regulations. In response to these needs, the profession of statutory auditor was established, with the role of independently verifying the accuracy of the recording of these activities. In recent years, this profession has gained importance, prestige and public credibility. The aim of the article is to present the associations related to the profession of statutory auditor and to assess the level of awareness of criminal liability among candidates for this position who are pursuing relevant studies. The research method applied was a survey using a questionnaire distributed to respondents. The research group consisted of candidates for statutory auditors, studying programmes conducted in cooperation between the University and the Examination Board for statutory auditor candidates. The results showed that the most common associations with this profession include responsibility, control, auditing and prestige. The study also revealed that candidates are aware of the criminal liability involved, although before starting their studies, full awareness was declared by only 89% of respondents.
PL
Operacje gospodarcze wymagają rzetelnej ewidencji oraz zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. W odpowiedzi na te potrzeby powstał zawód biegłego rewidenta, którego rolą jest niezależna weryfikacja poprawności ewidencji działań gospodarczych. W ostatnich latach zawód ten zyskał na znaczeniu, prestiżu i społecznej wiarygodności. Celem artykułu jest przedstawienie skojarzeń dotyczącychzawodu biegłego rewidenta oraz określenie poziomu świadomości odpowiedzialności karnej wśród kandydatów na to stanowisko, podejmujących studia kierunkowe. Zastosowano metodę badania sondażowego z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety udostępnionego respondentom. Grupę badawczą stanowili kandydaci na biegłych rewidentów, kształcący się na kierunkach prowadzonych we współpracy uczelni z Komisją Egzaminacyjną dla kandydatów na biegłych rewidentów. Wyniki pokazały, że najczęstsze skojarzenia z tym zawodem to odpowiedzialność, kontrola, badanie i prestiż. Badanie ujawniło również, że kandydaci są świadomi odpowiedzialności karnej, jednak przed rozpoczęciem studiów pełną świadomość deklarowało jedynie 89% respondentów.
With the development of the economy and the increasing involvement of external capital in business activities, the need to ensure the reliability of financial records has emerged. The financial accounting system provides information that supports the decision-making process; however, it is the certified auditors who play a key role in verifying its proper functioning. Their work not only enhances transparency but also builds trust among stakeholders. The aim of this article is to present the role and significance of the certified auditor profession, as well as to discuss the legal framework governing the profession in Poland. To achieve this objective, a thematic literature review was conducted, supplemented by an analysis of industry-related websites and Polish legal acts. The findings indicate that the profession of a certificated auditor is a vital component of the modern economy and is inextricably linked to accounting, as it ensures the reliability of financial audits. Their role extends beyond merely verifying the accuracy of accounting records and financial statements - through their work, businesses can foster trust among investors and business partners. This helps not only in avoiding errors and irregularities but also in improving financial management and making informed business decisions. The role of certificated auditors is crucial not only for businesses and their stakeholders but also for regulatory bodies that issue legal acts and oversee the profession, ensuring the transparency of its operations. At the same time, these regulations impose high standards on aspiring auditors, including the requirement for continuous professional development. As a result, their knowledge remains not only precise but also up to date.
PL
Wraz z rozwojem gospodarki oraz rosnącym zaangażowaniem kapitału zewnętrznego w działalność przedsiębiorstw pojawiła się potrzeba zapewnienia rzetelności prowadzonej ewidencji finansowej. System rachunkowości finansowej dostarcza informacji wspierających proces decyzyjny, jednak to biegli rewidenci odgrywają kluczową rolę w weryfikacji poprawności jego funkcjonowania. Ich działalność nie tylko zwiększa transparentność, ale także buduje zaufanie wśród interesariuszy. Celem artykułu jest przedstawienie roli i znaczenia zawodu biegłego rewidenta, a także omówienie jego uwarunkowań prawnych w Polsce. W realizacji tego celu zastosowano tematyczny przegląd literatury uzupełniony analizą branżowych stron internetowych oraz polskich aktów prawnych. Przeprowadzone badania wskazują, że zawód biegłego rewidenta jest ważnym elementem współczesnej gospodarki i nieodłącznie wiąże się z rachunkowością, ponieważ zapewnia rzetelność audytu finansowego. Jego rola nie ogranicza się jedynie do sprawdzania poprawności ksiąg rachunkowych oraz sprawozdań finansowych - dzięki jego pracy przedsiębiorstwa mogą budować zaufanie wśród inwestorów czy partnerów biznesowych. Pomaga to w unikaniu błędów i nieprawidłowości, a także w lepszym zarządzaniu finansami i podejmowaniu świadomych decyzji biznesowych. Rola biegłego rewidenta jest istotna nie tylko dla samych przedsiębiorstw i ich interesariuszy, ale również dla organów regulacyjnych, które wydają akty prawne i nadzorują funkcjonowanie zawodu, zapewniając transparentność jego działalności. Jednocześnie regulacje te nakładają wysokie wymagania na kandydatów na biegłych rewidentów, w tym obowiązek ciągłego doskonalenia zawodowego. Dzięki temu ich wiedza nie tylko pozostaje precyzyjna, ale także aktualna.
Komisja Nadzoru Finansowego i Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie od kilkunastu lat rekomendują stosowanie kanonów dobrych praktyk przez jednostki zainteresowania publicznego, określając pożądane szczegółowe zasady w ramach kilku merytorycznych obszarów tzw. ładu korporacyjnego. Praktyka dowodzi, że coraz większa liczba podmiotów systematycznie stosuje dobre praktyki, jednak niektóre z zalecanych praktyk są wyłączane ze stosowania. Wydaje się pożądane poszerzenie zasad ładu korporacyjnego o współpracę organów korporacyjnych z biegłym rewidentem. W rekomendowanych zasadach dobrych praktyk spółek giełdowych ten obszar jest potraktowany marginalnie. Zaleca się jedynie, aby komitet audytu monitorował i uzgadniał proces rewizji finansowej z biegłym rewidentem. Tymczasem komitety audytu są tworzone tylko w przypadku rad nadzorczych liczących więcej niż pięciu członków, a jak wynika z badań firmy Deloitte przeprowadzonych w 2016 r., rada nadzorcza statystycznej spółki giełdowej liczy właśnie pięciu członków. Należy również zwrócić uwagę, że zasady dobrych praktyk wskazują, by w składzie komitetu audytu była przynajmniej jedna osoba kompetentna w zakresie rachunkowości lub rewizji finansowej, a nie rekomenduje się takiej praktyki w mniej licznych radach. Oznacza to, że w znaczącej liczbie spółek giełdowych współpraca organów korporacyjnych z biegłym rewidentem jest ograniczona.
EN
Polish Financial Supervision Authority and the Warsaw Stock Exchange have for several years been promoting the rules of good practice and their use by public interest entities. Practice shows that more and more large entities systematically use good practices, with some exceptions. The article examines the cooperation that occurs between corporate organs of the companies and auditors, presenting it as an important factor in corporate governance. In the recommended principles this area is treated as being of secondary importance. For the audit committee, it is only monitoring and coordinating the process of auditing financial statements that are recommended. Auditing committees are created only when there are more than five members sitting on the supervisory board. However, the majority of Polish companies have five-member boards. The conclusion, therefore, is that cooperation between corporate management boards and auditors is very restricted.
The aim of this study is to define the role of ethics in the profession of statutory auditor in the education of potential candidates in the auditor’s profession. The study was based on a critical analysis of literature, legal acts, and an analysis of the syllabuses of Polish economic universities. Despite emphasizing the importance and role of ethics in the profession of statutory auditors, Polish education programs of economics universities in fields related to audit or controlling still offer a small number of ethical subjects. The literature review confirms students’ lack of ethical education (potential candidates). Therefore, it is worth considering expanding the educational offer in the future to increase the helpful knowledge to acquire qualifications and awareness of ethical attitudes of potential candidates for statutory auditors.
PL
Celem niniejszego badania jest określenie roli etyki w zawodzie biegłego rewidenta w kształceniu potencjalnych kandydatów na studiach wyższych w Polsce. Badanie zostało przeprowadzone na podstawie krytycznej analizy literatury, aktów prawnych oraz analizy programów nauczania w postaci sylabusów polskich uczelni ekonomicznych. Mimo podkreślania znaczenia i roli etyki w zawodzie biegłych rewidentów, polskojęzyczne programy kształcenia uczelni ekonomicznych na kierunkach lub specjalnościach związanych z audytem, rewizją lub controllingiem oferują niewielką liczbę przedmiotów w zakresie etyki zawodowej. Badania literaturowe potwierdzają braki w edukacji w zakresie etyki wśród studentów (potencjalnych kandydatów). W związku z tym warto w przyszłości rozważyć rozszerzenie oferty kształcenia w celu zwiększenia wiedzy niezbędnej do zdobycia kwalifikacji i świadomości postaw etycznych potencjalnych kandydatów na biegłych rewidentów.
Rachunkowość kreatywna i rachunkowość agresywna są odmiennie postrzegane wśród badaczy. Z jednej strony, traktuje się je jako tożsame pojęcia, z drugiej niezależne, lub też prezentuje się punkty zbliżone. Najczęściej w polskich publikacjach można spotkać podejście, że rachunkowość agresywna jest zbieżna z oszustwem księgowym i jest ona negatywną częścią rachunkowości kreatywnej, która ma również pozytwny wymiar. Celem artykułu jest ukazanie postrzegania przez biegłych rewidentów przede wszystkim rachunkowości kreatywnej, ale także rachunkowości agresywnej i fałszerstwa księgowego. W listopadzie i grudniu 2021 r. wśród 52 biegłych rewidentów w Polsce przeprowadzono badanie ankietowe. Wyniki wskazują, że najbardziej rozpoznawalnym terminem wśród audytorów jest rachunkowość kreatywna. Postrzegają oni ją głównie jako manipulację, oszustwo czy fałszerstwo księgowe, a więc negatywnie. Natomiast rachunkowość agresywna nie jest znana lub identyfikowana wśród badanych respondentów.
EN
Creative accounting and aggressive accounting are perceived differently among researchers. On the one hand, they are treated as the same concepts, while on the other as independent, or are presented as similar points. In Polish publications, one can find an approach that aggressive accounting is convergent with accounting fraud, and is a negative part of creative accounting which also has a positive dimension. This paper aimed to reveal statutory auditors' perceptions of creative accounting, in particular, as well as aggressive accounting and accounting fraud. A survey was conducted in November-December 2021 among 52 chartered accountants in Poland. The results indicate that the most recognised term among financial auditors is creative accounting, which they perceive mainly as manipulation, fraud or accounting falsification, and therefore negatively. In contrast, aggressive accounting is not known or identified by the respondents.
Purpose: presentation of theoretical models of relations between the statutory auditor and internal auditors in Polish entities and conditions for improving the cooperation between them. The study attempts to organize theoretical issues related to the improvement of the relations and cooperation between the statutory auditor and the internal auditors in the studied units. Based on research conducted in public finance and financial sector entities, four theoretical models of relations between the statutory auditor and internal auditors are described, and conclusions about the practice of using these models in entities are presented. The original list of control questions is also presented in the article. These questions take into account the new guidelines of the International Auditing Standards in the context of many of the requirements that result from the application of the International Standards for the Professional Practice of Internal Auditors. The article sets out conditions to improve cooperation between the two auditor groups. Methodology: preparing the paper involved a review of literature, current law and regulations, and a critical analysis of internal documents and surveys carried out in the studied public finance sector units and public interest entities.
PL
Celem artykułu jest przedstawienie teoretycznych modeli relacji biegłego rewidenta z audytorami wewnętrznymi w jednostkach oraz warunków doskonalenia współpracy między nimi. W artykule podjęto próbę uporządkowania zagadnień teoretycznych dotyczących relacji i doskonalenia współpracy między biegłym rewidentem a audytem wewnętrznym w jednostkach. Na podstawie przeprowadzonych badań w jednostkach sektora finansów publicznych oraz jednostkach sektora finansowego opisano cztery teoretyczne modele relacji biegłego rewidenta z audytorami wewnętrznymi oraz wnioski na temat praktyki ich stosowania w badanych jednostkach. Przestawiono autorską listę pytań kontrolnych. Pytania te uwzględniają nowe wytyczne Międzynarodowych Standardów Rewizji Finansowej w kontekście wielu wymagań, które wynikają ze stosowania Międzynarodowych Standardów Praktyki Zawodowej Audytorów Wewnętrznych. Przedstawiono warunki usprawnienia współpracy obu grup zawodowych. Jako metody badawcze zastosowano analizę krytyczną literatury przedmiotowej, standardów i przepisów prawnych, metodę dedukcyjną oraz syntezę wniosków z analizy.
This article aims to present the history of auditing profession, the process of obtaining certification and the assessment of the future of auditing profession in Poland. To achieve this, the publication makes use of analysis of relevant literature, legal acts and their justifications, and also analysis of results of surveys conducted among audit candidates as well as statistical data analysis. The analysis sought answers to the following research questions: (1) Do increasing legal requirements negatively affect the number of candidates entering the qualification process? (2) What is the greatest difficulty in the qualification process? (3) Do changing legal requirements affect candidates completing the qualification process to obtain the title of auditor? The results of the study did not clearly confirm that increasing legal requirements negatively affect the number of audit candidates completing the qualification process. There is also no evidence that those who consider taking the exams the greatest challenge differ from those who do not.
PL
Celem artykułu jest przedstawienie historii zawodu biegłego rewidenta oraz uzyskiwania uprawnień do jego wykonywania, a także próba oceny przyszłości zawodu biegłego rewidenta w Polsce. Do realizacji celu w publikacji wykorzystano w szczególności metodę analizy literatury przedmiotu, aktów prawnych wraz z uzasadnieniami, a w dalszej części metodę analizy wyników ankiety przeprowadzonej wśród kandydatów na biegłych rewidentów oraz analizę danych statystycznych. Podczas analizy poszukiwano odpowiedzi na pytania badawcze: 1) czy rosnące wymagania prawne wpływają negatywnie na liczbę kandydatów przystępujących do postępowania kwalifikacyjnego, 2) co jest największą trudnością w postępowaniu kwalifikacyjnym, 3) czy zmieniające się wymagania prawne wpływają na kandydatów kończących proces kwalifikacyjny i uzyskujących tytuł biegłego rewidenta? Uzyskane wyniki z przeprowadzonego badania nie potwierdziły jednoznacznie, że rosnące wymagania prawne wpływają negatywnie na liczbę kandydatów na biegłych rewidentów kończących proces kwalifikacyjny. Nie ma dowodów również na to, że osoby, które uznają zdawanie egzaminów za największą trudność, różnią się od tych, które nie wskazały tej trudności.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.