Il papa Benedetto XVI, nella sua allocuzione pronunciata in occasione dell’inaugurazione dell’anno giudiziario del Tribunale Apostolico della Rota Romana il 21 gennaio 2012 al Collegio dei Prelati Uditori, agli officiali, agli avvocati e agli altri collaboratori, ha sviluppato il tema riguardante l’aspetto primario del ministero giudiziale, ovvero l’interpretazione della legge canonica in ordine alla sua applicazione.Il Sommo Pontefice ha fatto ricordare che l’ermeneutica del diritto canonico è strettamente legata alla concezione stessa della legge della Chiesa. In particolare ha rilevato il valore dell’unità nell’interpretazione e nell’applicazione delle leggi che è richiesta dalla giustizia, indicando i mezzi giuridicamente vincolanti che tendono ad asicurare quell’unità. Dopo aver presentato il discorso papale, l’autore fa qualche osservazione sul tema intrapreso dal Benedetto XVI.
Statuty synodalne upowszechniały zasady i normy kościelnego prawa powszechnego oraz prawa prowincjonalnego, określając przy tym kierunki nauczania religijnego ludzi świeckich w zakresie spraw wiary, kultu oraz zasad kontrolowania ich podstawowych powinności chrześcijańskich. Akcentowały i powtarzały wymogi dotyczące dyscypliny postaw, zachowań, wyglądu zewnętrznego duchownych, a także sprawowania sakramentów, spośród których sporo uwagi poświęcono małżeństwu. Problematyka małżeńska zajmowała bowiem w prawie kanonicznym niezwykle istotne miejsce.
Prawo kanoniczne i prawo wyznaniowe w Uniwersytecie Jagiellońskim osobną Katedrę miało do roku 1952 r. Jednakże władze PRL zlikwidowały Katedrę Historii Prawa Kościelnego jako niepasującą od ówczesnego modelu budowy państwa i społeczeństwa socjalistycznego. Do 1948 r. kierownikiem Katedry Historii Prawa Kościelnego był zasłużony badacz Kościoła prof. dr hab. Adam Vetulani. W latach 1948-1952 prof. dr hab. Tadeusz Silnicki. Do 1952 r. prowadzono na szeroką skalę działalność naukową i dydaktyczną. Badania naukowe objęły prawo kościelne w Polsce i w Europie oraz szeroko pojmowane prawo wyznaniowe. Również studenci prawa musieli zdawać egzaminy z tych przedmiotów i zaliczać ćwiczenia w ramach studiów prawniczych. Przez 30 lat (1952-1982) kanonistyka nie była wykładana w krakowskiej Alma Mater. Dopiero osobiste starania ówczesnego dziekana Wydziału Prawa i Administracji prof. dr hab. Wojciecha Marii Bartla, zasłużonego krakowskiego kanonisty i historyka prawa udało się przywrócić należną rangę tej dziedzinie nauki. Rozwinęła się współpraca z uczelniami w kraju (PAT), jak i zagranicą (Nijmigen, Monachium, Rzym). Po śmierci prof. W.M.Bartla w 1992 r. kierownictwo Katedry i zainteresowania naukowe kontynuuje prof. dr hab. Wacław Uruszczak. Od pierwszych dni 2002 r. Katedra nosi nazwę Prawa Kościelnego i Wyznaniowego. Nowa nazwa Katedry wierniej odzwierciedla uprawiane przez jej pracowników dziedziny badawcze oraz wychodzi naprzeciw potrzebom dydaktycznym stawianym w Uniwersytecie Jagiellońskim.
Papieże w ostatnim stuleciu często zabierali głos w sprawach społecznych. Nauka Leona XIII, zawarta w encyklice Rerum novarum, została następnie rozwinięta przez jego następców. Kolejne etapy w procesie kształtowania się nauczania kościelnego na temat dóbr doczesnych, wyznaczały kolejne dokumenty papieskie podejmujące zagadnienia o charakterze społecznym: Quadragesimo anno, Mater et Magistra, Pacem in terris, Populorum progressio, Octogesima adveniens. Współcześnie kwestie związane z dobrami materialnymi zajmują istotne miejsce w nauczaniu Jana Pawła II.
The author quoted the provisions of International Theological Commission document titled “The Hope of Salvation for infants who die without being baptized”, to confront them with existing legislation of The Code of Canon Law. He analysis and reviews the previous legal solutions (can. can. 868 §2; 871; 1125, 10 ) pointing out its argumentative deficiencies. The content of the document can play an important role in the next law regulations, especially regarding the ecumenical activity.
In 1935, Bishop Wladyslaw Jasinski issued the procedural instructions to the Court of Bishops in Lodz. It was the first such Instruction describing the entire process. In this article the author analyses one part of the process – evidence proceedings. The Instruction clearly describes different types of factors: the hearing of parties, testimony of witnesses and other evidence, opinions of experts. These norms are consistent with the Code of Canon Law from 1917 and some of them are examples of practical solutions. The Instruction was a help to employees of the Court. In retrospect, apparently the attitude of the Bishop was a response to the needs of the time.
The article analyses the active part and assignments of Salesian brothers in the teaching function of the Church. The problem is examined with reference to the third book of the Code of Canon Law 1983 and law of the Society of St. Francis Sales. The author considers assignments of Salesian brothers in the ministry of the divine word, the missionary action of the Church, the Catholic education and instruments of social communication. Salesian brothers can fundamentally participate in all teaching functions. Small limitations, e.g. the prohibition of the predication of the homily during the Holy Mass, are derived from theological or legal reasons.
This article concerns the legal obligation to attend the celebration of Mass on Sundays and on Holy Days of Obligation. This work will define the nature and the subject of this obligation, the issues that arise and are linked to the liturgical action and the time allotted for the fulfilment of this legal duty. This article also addresses the question of who may rightly dispense from the requirement to be present at Mass on these days. The obligation to be present at Mass on Sundays and Holy Days is grounded in Divine Law. The manner of realizing the obligation is defined in positive Divine Law. The obligation to celebrate Mass is the duty of priests, and these in normal circumstances thus fulfil their duty to be present at Mass. All the faithful are required to be present at Mass on Sundays and on Holy Days of Obligation.
The author of the present article aims at presenting essential aspects of the present debate on revision and codification of the canons in the Orthodox Church. The topic is explored in four parts. First, the author focuses on the problems with applying old canons in the Orthodox Church today. Next, he discusses some proposals and attempts at codifying the canons in contemporary Orthodoxy. For the third, he presents the outlooks of contemporary Orthodox theologians and canonists on the need and possibility of realization of this initiative. The last part comprises results of the author’s reflection and conclusions. From the research made, it follows that the proposal for revision and codification of the Sacred Canons is not viewed by Orthodox theologians and canonists in the same way: it has its proponents and opponents. In the end, the author states that it is the Pan-Orthodox Council that would be the proper forum for elaborating a common stand on this issue.
PL
Celem niniejszego artykułu jest prezentacja istotnych aspektów aktualnej debaty na temat rewizji i kodyfikacji kanonów w Kościele prawosławnym. Temat został rozwinięty w czterech częściach. Na początku zwrócono uwagę na problemy w stosowaniu dawnych kanonów w życiu dzisiejszego Kościoła prawosławnego. Następnie ukazano wysuwane propozycje i podejmowane we współczesnym prawosławiu próby kodyfikacji kanonów. W trzeciej zaprezentowano poglądy współczesnych teologów i kanonistów prawosławnych na temat potrzeby i możliwości realizacji tego przedsięwzięcia. W końcowej części zestawiono wyniki refleksji i sformułowano wnioski. Z przeprowadzonych badań m.in. wynika, że propozycja rewizji i kodyfikacji świętych kanonów nie jest w sposób jednolity postrzegana przez teologów i kanonistów prawosławnych. W podejściu do tej kwestii można odnotować dwa przeciwstawne stanowiska: zwolenników i przeciwników. Ostatecznie stwierdzono, że właściwym forum dla wypracowania wspólnego stanowiska w badanej sprawie jest sobór całego prawosławia.
W momencie objęcia rządów przez ks. biskupa Franciszka Jopa (16 grudnia 1956 r.), życie kościelne na Opolszczyźnie było już praktycznie ustabilizowane. Władza kościelna nadal miała charakter tymczasowy, istniała bowiem w formie administracji apostolskiej – jednak był to raczej stan prawny, niż faktyczny. Od końca 1945 r. działała kuria biskupia i rada diecezjalna, w latach 1945-47 dokonano zasadniczego podziału na dekanaty i parafie. W dniu 15 sierpnia 1949 r. erygowano Wyższe Seminarium Duchowne w Opolu. Pomyślnie rozwijało się duszpasterstwo zwyczajne i specjalne, działała organizacja Caritas. Od 15 sierpnia 1946 r. funkcjolnowała także drukarnia diecezjalna
The article presents some regulations in particular canon law issued by the Episcopal Conference of Poland in reaction to the social changes that have taken place after a political and economic turning point in the year 1989. In the first part of the paper a short description of the Episcopal Conference is given. It serves to facilitate the subsequent evaluation of the acts issued by the Conference. The second part deals with one of the transformations in Polish society that is a new way of application and realization the right to association. Proper norming acts are analyzed. At the end of the second part some areas which require more regulations in canon law are mentioned. The very last part is dedicated to the recapitulation and conclusions. Summing up it can be said that the Episcopal Conference of Poland appropriately fulfills its duty by helping the faithful to cope with the hardships accompanying the changes in society.
The problem can be stated in the following question: Can a faithful fulfill two obligations of assisting at Mass on one Mass? The regulations are to be applied to answer the difficulty come mainly from two canons of 1983 Code of Canon Law: can. 1247 and can. 1248 § 1. Clarifying the problem the paper describes the canons and interprets norms that come from them. The conclusion is that although law allows to give two quite opposite answers to the question, for practical and for pastoral reasons there must be only one obliging response given by the competent ecclesiastical authority. It would be appropriate if diocesan bishop clearly pronounced what behavior is obliging in his diocese in the matter. Christ’s faithful have the right to know unmistakable what they are expected to do.
PL
Problem tego artykułu może być zawarty pytaniu: czy wierny może wypełnić dwa obowiązki uczestniczenia we mszy świętej podczas jednej mszy świętej? Regulacje prawne, które mają zastosowanie przy udzieleniu odpowiedzi na to pytanie to głównie kan. 1247 i kan. 1248 § 1 z KPK 1983. Rozwiązując wskazany problem należy podać wykładnię tych przepisów. Wniosek z rozważań jest następujący: chociaż prawo pozwala na udzielenie dwóch całkowicie odmiennych odpowiedzi na powyższe pytanie badawcze, to z praktycznego i pastoralnego punktu widzenia, tylko jedna odpowiedź powinna być udzielona przez kompetentną władzę kościelną. Byłoby wskazane, gdyby to biskup diecezjalny jasno ogłosił, jaka norma obowiązuje w diecezji w tej sprawie. Wierni mają prawo wiedzieć, jakiego zachowania się od nich oczekuje.
Analizując historię papiestwa, można postawić dwa zasadnicze pytania: 1) w jaki sposób dotychczas dokonywano wyboru osoby, pełniącej tak ważną posługę w Kościele; 2) jak będzie przebiegało konklawe, podczas którego zostanie wybrany nowy Biskup Rzymu. Niniejszy artykuł jest próbą odpowiedzi na powyższe pytania. Stanowi on rys historycznoprawny ukazujący genezę i rozwój norm dotyczących instytucji konklawe, ze szczególnym uwzględnieniem problemu dążeń Kościoła do uniezależnienia się od wpływów na wybór Biskupa Rzymu osób i władz świeckich.
Autor przedstawia w tekście genezę i dzieje dwóch fundacji Uniwersytetu Krakowskiego: kazimierzowską z 1364 roku i jagiellońską z 1400 r. Wskazuje przy tym, że sukces w postaci powstania pierwszego w dziejach Europy Środkowo - Wschodniej nie byłby możliwy bez współdziałania Panstwa i Kościoła.
Sytuacja Kościoła w Polsce po II wojnie światowej, aż do końca lat osiemdziesiątych nie sprzyjała regulowaniu takich kwestii jak zawarcie małżeństwa kanonicznego ze skutkami cywilnoprawnymi. Dopiero podpisanie 28 lipca 1993 r. i ratyfikowanie 25 marca 1998 r. Konkordatu pomiędzy Stolica Apostolską a Rzeczpospolitą Polską dało możność zaistnienia zupełnie nowej sytuacji tzw. małżeństwa konkordatowego. Rozwiązanie to nie wpływa na czyjąkolwiek koncepcję małżeństwa i nie narusza niczyjej kompetencji. Stwarza natomiast możliwość zawarcia związku małżeńskiego w formie odpowiadającej przekonaniom religijnym osób chcących zawrzeć małżeństwo z jednoczesnym osiągnięciem statusu małżonków w obliczu prawa państwowego, któremu podlegają. Nowa regulacja prawna odpowiadająca potrzebom i oczekiwaniom znacznej części społeczeństwa daje możliwości zawarcia małżeństwa kanonicznego, które po spełnieniu odpowiednich warunków m.in. wymaganych co do formy, będzie pociągało za sobą również przewidziane w prawie polskim.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.