Search results

1

Ks. Stanisław Chołoniewski (1791–1846) jako sufler współczesności. O użyteczności dawnych pojęć

100%

Antipow E.

Folia Philosophica

|

2018

|

vol. 40

EN

The aim of this paper is an indication that some of the problems experienced by Stanisław Chołoniewski (1791-1846) - slogans of age and salon and anti-salon - may be useful in describing the current reality.The concept of slogans of ages is an original representation of catchwords which affect people remarkably, as the cnocept engages it’s audience and enduce strong emotions. Chołoniewski characterizes these slogans, examines their origins and the manner of their action. The following issue described is the relation between two social groups: salon and anti-salon, who compete for influence over society. This competition, except outside manifestations, takes place also within the individuals as a conflict of values.Both of these questions are indirectly related to the Idea of Progress, which was analyzed by Chołoniewski from a Catholic point of view. A juxtaposition of these three elements completes the understanding of each of them. This analysis concerns 19th century and may also explain some of the important social questions that society is faced with today.

PL

Celem artykułu jest wskazanie, że niektóre z problemów podjętych przez Stanisława Chołoniewskiego (1791-1846) – hasła wieku oraz salon i antysalon – są użyteczne w opisywaniu rzeczywistości również obecnie. Koncepcja haseł wieku to oryginalne ujęcie wyrażeń, które w sposób ponadprzeciętny oddziałują na ludzi, angażują ich oraz wywołują silne emocje. Chołoniewski charakteryzuje je, bada ich pochodzenie oraz sposób oddziaływania. Kolejnym problemem jest relacja dwóch grup społecznych: salonu i antysalonu, które rywalizują o wpływ na społeczeństwo. Rywalizacja – oprócz zewnętrznych przejawów – odbywa się również wewnątrz jednostki jako konflikt wartości. Obie te kwestie pośrednio dotyczą też problemu postępu, który analizowany był przez niego z perspektywy doktryny katolickiej. Zestawienie tych trzech elementów dopełnia rozumienie każdego z nich. Wydaje się, że analiza przedstawiona przez Chołoniewskiego nie dotyczy jedynie XIX wieku, ale może tłumaczyć niektóre ważne kwestie społeczne również dziś.

2

Udomowienie Frani: jak pralka wirnikowa zmieniała rodziny, relacje z przedmiotami i prace domowe w realnym socjalizmie

88%

Zalewska J., Schmidt F., Skowrońska M.

Studia Socjologiczne

|

2024

|

issue 3

87-116

PL

Głównym celem artykułu jest przetestowanie teorii udomowienia urządzeń w kontekście gospodarki realnego socjalizmu oraz rozwinięcie wiedzy o związkach między udomowieniem AGD a podziałem obowiązków domowych. Na podstawie historycznych danych GUS oraz 24 wywiadów diadycznych i 39 indywidualnych pogłębionych analizujemy udomowienie pralki wirnikowej w Polsce w środowisku wielkomiejskim. Pokazujemy, że forma etapów udomowienia pralki wirnikowej w PRL różni się od etapów udomowienia urządzeń w państwie kapitalistycznym opartym na gospodarce rynkowej. Odmienny był etap pierwszy – dostępność pralki była bodźcem wystarczającym do jej nabycia ze względu na oddziaływanie dyskursu postępu i gospodarkę niedoboru. Rozbudowany był etap ostatni, czyli przewalutowania, co można wiązać z gospodarką niedoboru i renaturalizacją konsumpcji. Pokazujemy również, że wymagające fizycznego wysiłku pranie we Frani sprzyjało podtrzymaniu charakteru prania jako wspólnego, rodzinnego rytuału i włączaniu w nie mężczyzn, podczas gdy upowszechnieniu pralki automatycznej towarzyszył zanik rytuału i przekazanie tej czynności w gestię kobiet.

3

Udomowienie Frani: jak pralka wirnikowa zmieniała rodziny, relacje z przedmiotami i prace domowe w realnym socjalizmie

88%

Zalewska J., Schmidt F., Skowrońska M.

Studia Socjologiczne

|

2024

|

issue 3

87–116

PL

Głównym celem artykułu jest przetestowanie teorii udomowienia urządzeń w kontek- ście gospodarki realnego socjalizmu oraz rozwinięcie wiedzy o związkach między udomowieniem AGD a podziałem obowiązków domowych. Na podstawie historycznych danych GUS oraz 24 wywiadów diadycznych i 39 indywidualnych pogłębionych analizujemy udomowienie pralki wirnikowej w Polsce w środowisku wielkomiejskim. Pokazujemy, że forma etapów udomowienia pralki wirnikowej w PRL różni się od etapów udomowienia urządzeń w państwie kapitalistycznym opartym na gospodarce rynkowej. Odmienny był etap pierwszy – dostępność pralki była bodźcem wystarczającym do jej nabycia ze względu na oddziaływanie dyskursu postępu i gospodarkę niedoboru. Rozbudowany był etap ostatni, czyli przewalutowania, co można wiązać z gospodarką niedoboru i renaturalizacją konsumpcji. Pokazujemy również, że wymagające fizycznego wysiłku pranie we Frani sprzyjało podtrzymaniu charakteru prania jako wspólnego, rodzinnego rytuału i włączaniu w nie mężczyzn, podczas gdy upowszechnieniu pralki automatycznej towarzyszył zanik rytuału i przekazanie tej czynności w gestię kobiet.

4

Polish learners’ self-assessment and reflections on their pronunciation progress

75%

Gralińska-Brawata A.

Językoznawstwo

|

2022

|

vol. 17

|

issue 2

229-252

EN

The aim of this pilot study is to describe, analyse and interpret the outcome of a pronunciation self-assessment task carried out by Polish learners of English at an academic level and their reflections on progress and what they believe they need in order to feel more successful as speakers of English in terms of pronunciation. It also attempts to discuss certain individual factors determining the perceptions of the learners’ performance. Seventeen Polish first-year university students of English philology were asked to assess their improvement in the production of individual English sounds based on two recording sessions that they had undergone at the beginning and at the end of the academic year, i.e. before and after a two-semester pronunciation course. The results of the students’ assessment were then compared with the teacher’s assessment. All of the participants were recorded reading a diagnostic passage which concentrates on examining individual segments of Standard British English (SBE). They were also asked a number of questions in the form of an open-ended questionnaire related to their attitudes and feelings towards certain mispronunciations and general performance in the two recording sessions, how they perceive the way they speak English, their opinions as to the most effective techniques and activities in pronunciation training.

PL

Celem niniejszego badania pilotażowego jest opis, analiza i interpretacja wyników samooceny wymowy języka angielskiego przeprowadzonej wśród polskich studentów filologii angielskiej oraz przedstawienie ich refleksji na temat postępu i potrzeb związanych z przyswajaniem wymowy angielskiej. Artykuł zwraca również uwagę na indywidualne czynniki wpływające na postrzeganie własnej wymowy, takie jak pewność siebie czy lękliwość. Siedemnastu studentów anglistyki wzięło udział w badaniu oceniającym własny postęp w artykulacji poszczególnych dźwięków angielskich, bazując na dwóch nagraniach przeprowadzonych przed i po kursie wymowy, trwającym dwa semestry. Wyniki samooceny zostały zestawione i porównane z oceną nauczyciela. Wszyscy uczestnicy czytali tekst diagnostyczny, uwzględniający poszczególne segmenty standardowej wymowy języka angielskiego (Standard British English – SBE). Następnie wypełnili kwestionariusz zawierający pytania otwarte związane z nastawieniem studentów i odczuciami względem swoich błędów w wymowie, postrzegania swojego sposobu mówienia oraz z oiniami na temat najbardziej efektywnych metod i technik wspomagających trening wymowy i chęci jego kontynuacji.

5

Academic versus practical (How to balance the theoretical and the applied in the postmodern situation)

75%

Žilová Z.

Studia Philosophiae Christianae

|

2014

|

vol. 50

|

issue 3

131-144

EN

Europe and America are culturally interrelated areas. However, as they developed in their specific conditions both show differences among which European academic and American practical emerge as the most significant. Consequently, this influences the understanding and dealing with the real world and further challenges that have appeared on the both sides. Practical courageous approach stimulates the fight for a better world; however, ontological conservatisms protect human values and the very foundations of Western civilization. Although we are witnesses of incredible development and progress, the return to the traditional values and sacred is required since they guarantee to preserve and protect that what has been built for centuries. Both areas have something to offer in this mission.

6

„Tradycja to sam postęp”. Konserwatyzm jako źródło pedagogiki współczesnej - na podstawie filozofii Augusta Cieszkowskiego

75%

Sajdek W.

Polska Myśl Pedagogiczna

|

2022

|

issue 8

173-192

EN

Both the individual man and larger communities, and among them nations and finally the whole of humanity, are subject to progress. This is inscribed in the creative plan of God Himself. This does not change the fact that many historical events delay or even hinder this progress. These include wars and all other forms of terrorism. According to Cieszkowski, education should be education for peace. The growing awareness of what Christianity is, allowed plans for world peace to be made. The doctrina christiana has remained unchanged for centuries, but is only increasingly better understood, and can therefore be more fully put into practice. Revolutionary movements and national egoisms stand in the way of progress. The ideal of education is therefore a Christian who is aware of his or her duties and who, provided he or she is Polish, is a Polish patriot, without ceasing to be a broad-minded European open to the needs of the poorest and most persecuted communities in the world.

PL

Zarówno poszczególny człowiek, jak i większe społeczności, a pośród nich narody i wreszcie cała ludzkość podlega postępowi. Jest on wpisany w stwórczy plan samego Boga. Nie zmienia to faktu, że wiele historycznych wydarzeń ów postęp opóźnia, albo wręcz hamuje. Do nich należą wojny oraz wszelkie inne formy terroryzmu. Zdaniem Cieszkowskiego wychowanie powinno być więc wychowaniem dla pokoju. Rosnąca świadomość tego, czym jest chrześcijaństwo, pozwalała snuć plany dotyczące pokoju światowego. Doctrina christiana pozostaje niezmienna przez wieki, jest tylko coraz lepiej rozumiana i dlatego może być pełniej wcielana w życie. Na przeszkodzie postępowi stoją ruchy rewolucyjne oraz egoizmy narodowe. Ideałem wychowawczym jest więc świadomy swoich obowiązków chrześcijanin, który – o ile jest Polakiem – jest polskim patriotą, nie przestając być przy tym Europejczykiem z szerokimi horyzontami, otwartym na potrzeby najuboższych i najbardziej prześladowanych na świecie społeczności.

7

E-learning akademicki moda czy konieczność

63%

ORDON U., SOŁTYSIAK W.

Edukacja-Technika-Informatyka

|

2013

|

vol. 4

|

issue 2

229-235

PL

We współczesnym świecie obserwuje się potrzebę szybkiego i efektywnego organizowania nauki. W związku z tym wzrasta zainteresowanie e-learningiem na różnych poziomach edukacji, a zwłaszcza w szkolnictwie wyższym, wpływ ma obecna sytuacja gospodarcza, konkurencja na rynku edukacyjnym, niż demograficzny oraz pogłębiające się bezrobocie. E-kształcenie daje możliwości pozyskania studentów z zagranicy, niepełnosprawnych, tych, którzy nie mogą zrezygnować z pracy zawodowej, a chcą lub powinni się dokształcać. Takim sposobem zdobywania wiedzy zainteresowane są różne osoby chcące uzupełnić wykształcenie wyższe lub zdobyć nowy zawód.

XX

In the contemporary world one may observe the need to organize the learning process in a fast and effective way. As a result, the interest of e-learning is increasing on all levels of education, and especially in the higher education. This results from a current economic situation, competition on the market of education, the adverse population trend and increasing unemployment. E-learning gives the possibility to gain students from abroad, the disabled ones, these who cannot give up their professional life but they want or should educate. This way of obtaining knowledge is interesting for people who want to complete their education or who want to get a new profession.

8

Zjawisko globalizacji w świecie współczesnym

63%

Kucharczyk K., Łajca P.

Polonia Journal

|

2017

|

issue 5-6

115-140

EN

The word globalization is nowadays a commonly accepted and used term. However, it is not easy to determine what the term really means. The main issue, therefore, seems to be the distinction between the phenomenon of globalization and globalism. Globalization is a process that is related to the development of information technology and technical progress. Meanwhile, the term globalism is an ideology that aims to unify and subordinate economics, as well as culture and religion to the world center. In this article, the Authors will reflect on the issues related to the phenomenon of globalization by explaining the concepts and characteristics and an indicating the ideology of globalism.

9

Strategies and Tactics of the Lithuanian Women’s Movement: Retrospective Analysis

63%

Jurėnienė V.

Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych

|

2022

|

issue 2(13)

117-147

PL

Strategia i taktyka litewskiego ruchu kobiecego pomogły zmieniać nie tylko postawy społeczne, lecz także programy partii politycznych. Wpłynęły również na ewolucję systemu politycznego, edukacyjnego i prawnego oraz poszerzyły pole dyskusji na temat istotnych dla kobiet zagadnień na poziomie międzynarodowym. Jednak okres istnienia Republiki Litewskiej (1918–1940) był zbyt krótki, aby Litwinki mogły osiągnąć pełne upodmiotowienie. Większość z ich postulatów okazała się nadal aktualna po 1991 r. i jest współcześnie urzeczywistniana. W artykule zweryfikowano datę przyznania Litwinkom prawa wyborczego. Według ustaleń autorki nastąpiło to 20 listopada 1919 r. z chwilą przyjęcia ordynacji wyborczej do Zgromadzenia Ustawodawczego Litwy. Nie pokrywa się to z utrwalonym w historiografii litewskiej poglądem, że data ta to 2 listopada 1918 r. Autorka dowodzi, że błąd ten powstał na skutek niewłaściwej interpretacji artykułu Tymczasowej Konstytucji Litewskiej z 2 listopada 1918 r. o prawach obywatelskich. W publikacji uzewnętrznia się nowe podejście do historii litewskiego ruchu kobiecego, gdyż autorka kładzie największy nacisk na analizę stosowanej przez ten ruch strategii i taktyki.

EN

The strategies and tactics of the Lithuanian women’s movement helped to change the attitudes of society, political parties, altered political, educational and legal systems and expanded the field of relevant issues on the international level. However, the state’s existence period (1918–1940) was too short for women to be able to fully realise them; thus, most of the formed strategies are relevant today and are realised. The examples of strategy implementation ways show that women’s actions were important for the society and the state and had direct impact on their development. The second strategic period is very important; during this period, Lithuanian women were granted political rights. Novelty of work. The article provides the correct date of women being granted suffrage based on historical sources, i.e., 20 November 1919, the law on election of the Constituent Assembly of Lithuania. It does not coincide with the notion established in the Lithuanian historiography that the date is 2 November 1918. The author proves that this error emerged due to incorrect interpretation of the article in the 2 November 1918 Lithuanian Temporary Constitution on the person’s (citizen’s) rights. Moreover, the researcher takes on a new approach towards the Lithuanian women’s movement through the prism of implementation of strategies and tactics This approach towards the history of the Lithuanian women’s movement is new. The methods of descriptive, analytical and comparative research. The sources studied are: historical sources, including state documents, archival materials, monographs, survey studies, biographical studies, memoirs, private letters, press, etc.

10

MIĘDZY OPTYMIZMEM I PESYMIZMEM DZIEJOWYM – JACQUES’A MARITAINA KONCEPCJA REALIZMU HISTORIOZOFICZNEGO

63%

Wasyluk P.

Roczniki Filozoficzne

|

2012

|

vol. 60

|

issue 2

5-23

EN

The subject matter of the article is an idea of philosophy of history of J. Maritain, one of the most influential contemporary philosopher, inspired with Christian thought. In his interpretation of history, Jacques Maritain asks a question, if philosophy of history is possible and what is a genuine philosophy of history. French philosopher comes to believe that philosophical reflection upon history is important part of philosophy itself, but should be understand as practical philosophy. Also Maritain distances himself from historiosophical pessimism and catastrophe theories as well as naive optimism. He believe in progress, but as a personalist, he finds it as a synthesis of subjective and objective frames of human life. In his opinion, true progress is possible but it depends on human and personal activity.

PL

Przedmiotem artykułu jest filozoficzna koncepcja dziejów J. Maritaina, jednego z bardziej wpływowych współczesnych filozofów, inspirowanych myślą chrześcijańską. Interpretując historię, Maritain stawia pytanie, czy filozofia dziejów jest dzisiaj potrzebna oraz jaki rodzaj refleksji nad historią byłby możliwy. Zdaniem francuskiego filozofa, filozofia dziejów stanowi istotną część filozoficznej refleksji, ale należy rozumieć ją przede wszystkim jako filozofię praktyczną. Rozważając problem idei postępu dziejowego Maritain dystansuje się zarówno od koncepcji pesymizmu i katastrofizmu historiozoficznego, jak również naiwnego optymizmu uważając, że rzeczywisty postęp jest możliwy jedynie jako synteza podmiotowego i przedmiotowego aspektu ludzkiej egzystencji, a jego prawdziwy obraz kształtowany jest przez aktywność jednostki i osoby.

11

Aktywizacja w czasach niepewności. Między przymusem zmiany a stymulowaniem zmian

63%

Iwanowski M.

Relacje. Studia z nauk społecznych

|

2016

|

issue 1

83-96

PL

Strategie aktywizacji społecznej zdają się mówić swoim adresatom: będziecie postępowi wówczas, gdy będziecie gotowi na zmianę; bądźcie elastyczni, przystosowujcie się do zmieniającej się rzeczywistości; jeśli poprzestaniecie na tym, co macie, zatrzymacie się w rozwoju. Koresponduje to z menadżerskim podejściem do zarządzania, którego elementem jest zmiana sama w sobie, opisana przez prof. Zygmunta Baumana. Menadżerowie hołdują bowiem zasadzie, że istnieją tylko dwa rodzaje firm: te, które się zmieniają, i te, które wypadają z biznesu. W zarządzaniu sferą publiczną (nieuwarunkowaną względami stricte komercyjnymi) ta prosta zasada na szczęście nie obowiązuje. Przymus zmiany miałby pewne uzasadnienie w przypadku aktywizacji zawodowej, w obliczu zjawisk nazywanych współczesnym „koczownictwem zawodowym”, a także w kontekście zasady dyferencjacji opisanej przez Piotra Sztompkę – nie ma bowiem innego wyjścia. Od przymusu zmiany nie uciekniemy, zwłaszcza że uczestnictwo w aktywizacji jest z zasady uwarunkowane potrzebą artykułowaną przez samych jej uczestników. Jednakże z drugiej strony zmiana nie może być kryterium samym w sobie, nie może naruszać indywidualizmu jednostki. Przymus zmiany (wykazywanie się zdolnością do zmian) nie powinien być jedynym celem aktywizacji. Konieczne jest skrupulatne zdiagnozowanie rzeczywistości społecznej w obszarze objętym strategią aktywizacji, by wiedzieć, co takiego upośledza, paraliżuje lub ogranicza zawodową i obywatelską aktywność. Dociekając przyczyn, można przewidzieć skutki i wybrać najlepsze narzędzia aktywizacji w płynnym, niepewnym i nieokreślonym świecie, charakterystycznym dla późnej nowoczesności.

EN

Strategies of social activation seem to be saying to their recipients: you will progress when you are ready for a change; be flexible to changing reality; if you stop at what you have, you will stop the development. This corresponds to the managerial approach to management, one element of which is the change itself described by prof. Zygmunt Bauman. Managers follow the principle claiming that there are only two types of companies: those that undergo changes and those that fall out of the business. This simple principle fortunately does not apply to the managing of public sphere (that is not conditioned by purely commercial grounds). Coercion changes would have certain justification in case of professional activation, as facing contemporary phenomena called “professional nomadism” or the principle of differentiation described by Piotr Sztompka – there is no other choice. We cannot escape from coercion changes, especially since participating in the mobilization process is principally conditioned by the need articulated by the participants themselves. On the other hand, the change cannot be the criterion in itself, in order not to violate a person’s individualism. Coercion changes (demonstrating the ability to change) – cannot be the sole purpose of activation. There is a need for meticulous diagnose of social reality in the area covered by the strategy of activation in order to find out what impairs, paralyzes or restricts professional and civic activity. Inquiring the causes, one may predict the effects and choose the best tools of activation in the world of fluidity, uncertainty and indefiniteness, characteristic for late modernity. Keywords: activation, progress, change, fluidity, uncertainty

12

Cyborgizacja–emancypacja? Kulturowe wyobrażenia techniki i postępu w czasach posthumanizmu

63%

Kopciewicz L.

Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja

|

2016

|

vol. 19

|

issue 2(74)

139-153

EN

In this paper the author discusses the concept of “cyborgization” on the level of social prospects, social imagination and educational projects. The ways in which this concept has emerged are discussed and the types of reflection are highlighted which constitute contemporary technological discourses and their impact on society and education. The most important part of the paper focuses on emerging technologies and their educational impact as well as on debates about emancipation of learners.

PL

W artykule została poddana analizie idea cyborgizacji w perspektywie społecznej, z punktu widzenia społecznej wyobraźni oraz z punktu widzenia edukacyjnych projektów. Ukazane zostały konteksty zaistnienia idei cyborgizacji i naświetlone typy refleksji konstytuujące współczesne dyskursy technologiczne i ich wpływ na życie społeczne i edukację. Najważniejszą częścią tekstu jest ukazanie potencjalnego wpływu nowoczesnych technologii na edukację oraz zarysowanie problemu emancypacji osób uczących się.

13

Postęp jako aksjomat transhumanizmu

63%

Gabrysz R.

Studia Paradyskie

|

2019

|

issue 29

47-59

PL

Jeśli kategoria postępu jest punktem wyjścia dla złożonego programu transhumanistycznego, to należy zdiagnozować – jakie jest w stanie wygenerować konsekwencje natury naukowo-etycznej. Transhumaniści dostrzegają w przyspieszającym progresie naukowo- technologicznym szansę na „ucieleśnienie” projektu postczłowieka. Dlatego tempo wykładnicze rozwoju lub erupcja inteligencji (superinteligencja) – choć budzi pewne kontrowersje – jest nie tylko nieuchronne, ale wręcz pożądane dla dalszego rozwoju naszej inteligencji. Należy zatem dostrzec, że powolne mechanizmy ewolucji mogą zostać zastąpione stymulowanym (postewolucyjnym) przekształcaniem człowieka na drodze do postczłowieczeństwa. Prometeizm postawy transhumanistów polega zaś na tym, aby wspierać kreatywne działania, które wpisują się w dalszą modyfikację człowieka. Jeśli epimeteizm stanowi tendencję ku zacofaniu, zdegenerowaniu i wstecznictwu, to równocześnie tkwi w tym inspiracja do moralizacji postępu – tak aby rozszerzenia potencjału ludzkiego przyniosły jak najwięcej korzyści. Choć transhumanizm podziela w pewnym zakresie naiwną wiarę w postęp, to jednak równocześnie formułuje takie postulaty, które domagają się wnikliwszej oceny etycznej i naukowej. Dopiero taka argumentacja może przynieść realne korzyści w rozwoju człowieka oraz określić właściwą aksjologię, która zostanie odpowiednio odniesiona do programu progresu transhumanizmie.

EN

If the category of progress is the starting point for a complex transhumanist program, then it should be diagnosed – what are the scientific and ethical consequences. Transhumanists find in the accelerating scientific and technological progress a chance to embody the posthuman project. The exponential pace of development or the eruption of intelligence (superintelligence) – although it raises some controversy - is not only inevitable, but even desirable for the further development of our intelligence. It should therefore be noted that the slow mechanisms of evolution can be replaced by stimulated transformation of man on the path to posthumanity. Prometheism of the attitude of transhumanists consists in supporting creative activities that are part of further human modification. If epimetheism is an attitude of backwardness, degeneration and backwardness, then this is the inspiration for increased control of further development, moralization of progress - so that extensions of human potential bring the most benefits. Although transhumanism shares to some extent the naive faith in progress, it also formulates such postulates that demand a more thorough ethical and scientific assessment. Only such argumentation can bring real benefits in human development and proper axiology related in an appropriate way to programmatic progress in transhumanism.

14

Chrześcijańska wizja idei postępu w kontekście propozycji eugenicznych. Zarysowanie problematyki

63%

Rzepa W.

Roczniki Teologii Moralnej

|

2010

|

vol. 2

127-138

EN

According to Pope Benedict XVI the essential concept that allows defining the contemporary world is the idea of progress. It gains a special significance in the context of the great development of technological possibilities of contemporary medicine. This gives rise to a temptation to improve, or even to technologically perfect the human nature, that is present under the auspices of eugenic behaviors. The teaching of the Church remarks that all genuine progress in this area should be supported, on condition that science will always respect human rights and dignity from the moment of the man's conception. Nobody may claim the right to destroy human life or manipulate it with impunity.

15

Nie wiadomo co, czyli Nowoczesność. Kilka refleksji o kategoriach opisu dziejów międzywojennej Polski

63%

Flasiński T.

Kwartalnik Historyczny

|

2024

|

vol. 131

|

issue 3

537-573

EN

The text is a critical review of a synthesis of the history of interwar Poland by Włodzimierz Mędrzecki. It argues that the modern/traditional dichotomy, upon which the author bases his explanation of Poland’s socioeconomic problems, is in many respects defined questionably. The article calls for more extensive use of comparative analysis and the application of the methodology of postcolonial studies in research concerning Polish history.

PL

Niniejszy tekst jest recenzją syntezy dziejów międzywojennej Polski pióra Włodzimierza Mędrzeckiego. Argumentuję w nim, że dychotomię „tradycyjny / nowoczesny”, na której opiera się autorskie wyjaśnienie społeczno-gospodarczych problemów Polski, zdefiniowano pod wieloma względami błędnie. Tekst postuluje ponadto szersze wykorzystanie analizy porównawczej i metodologii studiów postkolonialnych w badaniach nad historią Polski.

16

Dlaczego synodalność?

63%

Jagodziński M.

Roczniki Teologiczne

|

2024

|

vol. 71

|

issue 1

11-23

EN

The Church is the cultural memory of the Gospel of Jesus Christ. She always has a time-historical dimension and therefore the theology of the signs of the times is to interpret significant events of the present in the light of the Gospel. With Vatican II came the era of the universal Church and the approaching end of the dominance of European Christianity. In this context, the synodal Church can and should present models for realizing herself globally. We do not know if and when the synodal process will bring with it a different Church order, but the existing system no longer works. Synodality does not primarily mean the decision-making process or constitutional structure of the Church, but rather a guiding idea or model of how the mission of God’s people in their journey through history should be lived and understood, the historical expression of universal communion. The lack of synodality is a crucial indicator of the Church’s lack of credibility. In the synodal process, the episcopal principle must guarantee the binding nature of the relevant learning processes and synodality remains open. The relationship between episcopacy and synodality is marked by constant tension and the challenge flowing from it is the only guarantee of balancing it. Synodality is therefore not a ready-made patent, but it can initiate and trigger action, thinking in the Church and with the whole world and lead to the emergence of the necessary charisms.

PL

Kościół jest kulturową pamięcią Ewangelii Jezusa Chrystusa. Zawsze ma wymiar czasowo-historyczny i dlatego teologia znaków czasu powinna interpretować znaczące wydarzenia teraźniejszości w świetle Ewangelii. Wraz z Soborem Watykańskim II zaistniała w świecie epoka Kościoła powszechnego i zbliżanie się końca dominacji chrześcijaństwa europejskiego. W tym kontekście Kościół synodalny może i powinien przedstawiać modele realizowania go w skali globalnej. Nie wiemy, czy i kiedy proces synodalny przyniesie ze sobą inny porządek kościelny, ale dotychczasowy system już nie funkcjonuje. Synodalność nie oznacza przede wszystkim procesu decyzyjnego ani struktury konstytucyjnej Kościoła, ale raczej ideę przewodnią lub model tego, jak należy przeżywać i rozumieć misję ludu Bożego w jego wędrówce przez historię, historyczny wyraz powszechnej komunii. Brak synodalności jest przy tym decydującym wskaźnikiem braku wiarygodności Kościoła. W procesie synodalnym zasada biskupia musi gwarantować wiążący charakter istotnych procesów uczenia się, a synodalność pozostaje otwarta. Związek biskupstwa i synodalności jest nacechowany nieustannym napięciem, a płynące z tego wyzwanie pozostaje jedyną gwarancją jego równoważenia. Synodalność nie jest więc gotowym patentem, ale może zainicjować i wyzwolić działanie, myślenie w Kościele i wraz z całym światem oraz doprowadzić do pojawienia się koniecznych charyzmatów.

17

Innovations in plant production as an opportunity for Polish agriculture

63%

Żak A.

Journal of Agribusiness and Rural Development

|

2017

|

vol. 43

|

issue 1

239-246

PL

Wyzwaniem we współczesnym rolnictwie jest umiejętność sprawnego wdrażania innowacji w gospodarstwach rolnych i pozyskiwania nowej wiedzy oraz efektywne korzystanie z osiągnięć postępu biologicznego w produkcji roślinnej. Procesy globalizacyjne są katalizatorem transferu innowacji i upowszechniania postępu technicznego, biologicznego oraz organizacyjnego. Umiejętność wykorzystania innowacji w polskim rolnictwie będzie decydowała o jego szansach rozwojowych i pozycji konkurencyjnej na arenie międzynarodowej.

EN

The ability to efficiently implement innovations in agricultural holdings, acquire knowledge, and to make effective use of biological progress in plant production are all challenges in modern agriculture. Globalization processes are a catalyst for innovation transfer as well as technical, biological, and organizational progress promotion. The ability to utilize innovations in Polish agriculture will be decisive for its development opportunities and competitive position at the international level.

18

Zmiany tradycji i postępu w prawie

63%

Tokarczyk R.

Teka Komisji Prawniczej

|

2008

|

vol. 1

187-207

EN

Tradition and progress as words are using very often in every day and scholarly language by historians, philosophers, sonologistic, anthropologist and theologians. In every day language are using sometimes without enough rationalization. Tradition and progress have important meaning theoretical and practical for jurisprudence and law but are analyzing rarely in science. My analyze has very general character, waiting for more deep and broader comments. All research devoted to tradition and progress is not easy because its have many contextual different meanings. Different are contents words “tradition” and “progress” in low and its interrelations and influences on different sectors of social life. From axiological point of view tradition has many different evaluations, good and bad contrary to progress evaluated good.

PL

Pojęcia „tradycja” i „postęp” używane są dość często, zarówno w języku potocznym, jak i naukowym, szczególnie historyków, filozofów, socjologów, antropologów i teologów. W języku potocznym pojęcia te używane są nierzadko bez dostatecznego uzasadnienia z powodu braku właściwego rozumienia ich sensu. Pojęcia „tradycja” i „postęp” mają duże znaczenie poznawcze i praktyczne dla jurysprudencji i prawa, ale są podejmowane w badaniach naukowych rzadziej niż na to zasługują. Podejmując tutaj rozważania z tego zakresu, pragnę zaznaczyć, że mają one bardzo ogólny charakter – tez i hipotez – bardziej wskazujących na wielość różnorodnych zagadnień niż pretendujących do ich pogłębionego i wyczerpującego omówienia. Wszelkie rozważania dotyczące tradycji i postępu nie mogą być proste i łatwe, ponieważ pojęcia te obciążone są szeregiem niejasnych znaczeń powiązaniach ze znaczeniami innych pojęć. Niejednoznaczne są przeto treści pojęć „tradycja” i „postęp” w prawie, ich wzajemne związki i rola w prawie, jak też oddziaływanie na pozaprawne dziedziny życia społecznego. Mając na celu przezwyciężanie owych niejasności i niejednoznaczności, należy zauważyć, że w ujęciu aksjologicznym tradycja bywa oceniana różnie, dobrze bądź źle, zależnie od światopoglądu oceniających, natomiast postęp ma wprawdzie dość jednoznaczne pozytywne zabarwienie etymologiczne, ale niekoniecznie także aksjologiczne.

19

Zakładnicy niepewności. Jednostka, społeczność, instytucje w świetle tez antropologii filozoficznej

63%

Maciejowska A.

Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Finansów i Prawa w Bielsku-Białej

|

2014

|

issue 1

61-80

PL

Artykuł zawiera opis i analizę wybranych koncepcji z kręgu antropologii filozoficznej, które mogą być przydatne do badań w zakresie szeroko pojętej kondycji człowieka współczesnego. Autor pokazuje w ujęciu chronologicznym historyczne narastanie przedmiotowej problematyki oraz zmianę obszarów jej zainteresowań. Odwołuje się do pytań stawianych przez Maxa Schelera, Helmutha Plessnera oraz Arnolda Gehlena – ze szczególnym odniesieniem do tez badawczych tego ostatniego. Przydatność powracania do antropologii filozoficznej pokazana została w artykule poprzez odwołanie się do stanowiska późniejszego filozofa Odo Marquard'a, który już w czasach ponowoczesnych powracał do pytań stawianych przez wielkich poprzedników, rozwijając twórczo ich spostrzeżenia. Artykuł pokazuje pośrednio zalety poszukiwania w trakcie badań naukowych inspiracji w poglądach szkół z przeszłości, albowiem przeszłość może nauczyć nas wiele o teraźniejszości.

EN

The paper includes a characterization and an analysis of chosen conceptions of the philosophical anthropology that can be helpful in research on the grounds of the condition of present human beings. In a chronological way the author shows a historical expansion of problematic aspects and the changes of its interests. She studies the questions that were asked by Max Sheler, Helmuth Plessner and Arnold Gehlen with the special references to the last of them. The utility of coming back to the philosophical anthropology is indicated by the relation to a stand of later philosopher Odo Marquard who recurred to the questions of his great predecessors and creatively elaborated their observations. In an indirect way the paper presents the advantages of searching for academic inspiration in ideas of past explorers because of all the knowledge about the present that can be taken from the past.

20

Manowce instrumentalnego rozumu

63%

Frieske K. W.

|

2014

|

vol. 41

|

issue 5-6(482-483) POLSKA W CZASACH NIEPEWNOŚCI

1-5

EN

In the first part of the paper plurality of 'narrations' concerning reality is indicated both in public debates and core social sciences. In the second part author suggests that diversity of such 'narrations' is founded either on 'progressive' thinking including our beliefs in possibility to manage public affairs with such means as 'rationalization', forecasting, risk assessment, evidence based decision making, etc. or on uncertainty and social institutions providing patterns of coping with such uncertainty.

Refine search results

Ks. Stanisław Chołoniewski (1791–1846) jako sufler współczesności. O użyteczności dawnych pojęć

Udomowienie Frani: jak pralka wirnikowa zmieniała rodziny, relacje z przedmiotami i prace domowe w realnym socjalizmie

Udomowienie Frani: jak pralka wirnikowa zmieniała rodziny, relacje z przedmiotami i prace domowe w realnym socjalizmie

Polish learners’ self-assessment and reflections on their pronunciation progress

Academic versus practical (How to balance the theoretical and the applied in the postmodern situation)

„Tradycja to sam postęp”. Konserwatyzm jako źródło pedagogiki współczesnej - na podstawie filozofii Augusta Cieszkowskiego

E-learning akademicki moda czy konieczność

Zjawisko globalizacji w świecie współczesnym

Strategies and Tactics of the Lithuanian Women’s Movement: Retrospective Analysis

MIĘDZY OPTYMIZMEM I PESYMIZMEM DZIEJOWYM – JACQUES’A MARITAINA KONCEPCJA REALIZMU HISTORIOZOFICZNEGO

Aktywizacja w czasach niepewności. Między przymusem zmiany a stymulowaniem zmian

Cyborgizacja–emancypacja? Kulturowe wyobrażenia techniki i postępu w czasach posthumanizmu

Postęp jako aksjomat transhumanizmu

Chrześcijańska wizja idei postępu w kontekście propozycji eugenicznych. Zarysowanie problematyki

Nie wiadomo co, czyli Nowoczesność. Kilka refleksji o kategoriach opisu dziejów międzywojennej Polski

Dlaczego synodalność?

Innovations in plant production as an opportunity for Polish agriculture

Zmiany tradycji i postępu w prawie

Zakładnicy niepewności. Jednostka, społeczność, instytucje w świetle tez antropologii filozoficznej

Manowce instrumentalnego rozumu