Ekonomia jest coraz bardziej bezsilna wobec problemów, które wyzwala współczesny świat, przesiąknięty egoizmem i konsumeryzmem. W tym kontekście globalny kryzys finansowy okazał się „dniem sądu” dla całości nauk ekonomicznych. Skoro świat staje się coraz bardziej niestabilny i się zmienia, to również ekonomia musi nadążać za tymi zmianami. Artykuł jest refleksją nad statusem ekonomii, wartością poznawczą formułowanych teorii; nad tym, czy sposoby realizowanej przez ekonomistów pracy naukowej są właściwe, jakie są głębsze skutki tworzonych teorii. Zdaniem autora wielu badaczy zapomniało, że przedmiotem ekonomii nie są abstrakcyjne byty lecz ludzie: ich preferencje, aspiracje, wartości czy zachowania.
W dniach 24-25 listopada 2011 r. odbyła się w SGH międzynarodowa konferencja naukowa z cyklu Ekonomia i prawo upadłości przedsiębiorstw, którą organizuje Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie. Autorka omawia tematykę spotkania podkreślając, że konferencje z tego cyklu stanowią jedną z form prezentacji wyników badań prowadzonych od 2004 roku pod kierunkiem prof. Elżbiety Mączyńskiej.
Podstawowe gałęzie psychologii, takie jak psychologia poznawcza, decyzji, czy też zachowań ryzykownych, zostały dostosowane do analiz lokujących się na styku ekonomii i psychologii. W ekonomii podobny trend zapoczątkował Gary Becker, który jako ekonomista dokonał ekspansji na obszary zarezerwowane dla psychologii, socjologii i politologii. Przypominając dorobek Beckera, autor omawia cechy charakterystyczne obydwu podejść: psychologicznego i ekonomicznego, i wskazuje różnice warsztatów badawczych, wynikające z celów i źródeł obu nauk, które uniemożliwiają ich wzajemne przenikanie się. Pomimo tych problemów, zdaniem autora, przyszłość należy do tego, co się na tym pograniczu narodzi, i co być może na zawsze odwróci uwagę od manii kwantyfikowania rzeczywistości przy pomocy rozbudowanej analizy matematycznej.
Autor omawia rodzaje naukowych sądów postulatywnych, które spotykane są w ekonomii głównego nurtu. W artykule pokazano, w jaki sposób przyjmowane przez badaczy pewniki, zwłaszcza te dotyczące zachowania i zdolności poznawczych człowieka, mogą prowadzić do formułowania nieadekwatnych zaleceń czy wyciągania nietrafnych wniosków. Analizę ograniczono do ekonomii jako nauki nomologicznej.
Przyznanie Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii Thomasowi J. Sargentowi oraz Christopherowi A. Simsowi, jest dla autora okazją do refleksji na temat postępującego procesu specjalizacji w nauce. I o ile specjalizacja stanowi konieczny warunek rozwoju nauki, to autor ma wątpliwości, czy nadmierna specjalizacja w ekonomii będzie służyć gospodarce.
From the end of the 17th centuru until 1914, Poles were being sent into exile to Siberia, first as prosoners of war, then as political prisoners of the Tsar's Russia for fighting for indepedence. After serving their sentences, few of the prosoners were allowed to go back to Poland. Wowever, most of them weredirected to free settlements where they had to take care of their own maintenance. Those who carried out scientific research brought fame to Poles by continuing it after regaitin freedom. Someof the prisoners started families and settled down enlarging Polish colonies. They also had to look for means of supporting themselves. All Poles in Siberia took actively participated in work, economy, trade, craft, services, culture, education, and arts. Poles who took up farming, crafts, and trade constituted only a small pecentage of the Polish diaspora in Siberia. The researchers managed to document some more important eonomic activity of 27 out of a few thousend Poles who were sent to exile in the years 1832-1860. The greatest number of economically and socially active Poles was among the exiles sent to Siberia after the January Uprising. It was related with the fact that about 28 thousand Polish patiots were sent to exile, although the official Russian data tells about 18,6 thousand. It can be assumed that a few thousand from among so many Poles could operate a busines. However operation of 79 people who dealt with trade, crafts, and soap and candle production was documented. They ran small hotels, restaurants, bars, canteens, hamand sausage stores, inns, bakeries, tanneries,salt-works, and shops. They worked as tailors, shoemakers, bookbinders, tinsmiths, coopersmiths, farmers and traders. A seperate group consisted of 156 exiled grouped in the years 1866-1880 in Tunka, 250 im to the south of irkutsk, who created. To avoid poverty they created an artel-a partnership and a shop that they ran on their own. They also created an agricultural company a pharmacy and a club. Some of them farmed leased lands, some were traders, and many became craftsmen. During the last 20 years of the 19th century and first 20 tears of the 20th century,apart the exexiles, a new category of Poles appeared in Siberia, primarly peasants and workers who migrated there voluntarily to earn money, make carerrs, and get lands that were granted by the Tsar to speed up colonization of Siberia. According to the first general general registry in Russia from 1897, around 30 thousand Poles inhabited Siberia, 10 thousand of whom (53%) worked on farms. the remauning Poles were active in all fields of economy. Until now, a more important economic career of 69 Poles was documented including 20 who owned gold mines. Summing up, it needs to be emphasized that the majority of Poles who settled down in Siberia, either voluntarily or not, undertook economic, financial and social activity if possible. 400 surnames have been examined and established so far from the period between 1832 and 1917. Thanks to their activity, those Poles obtained considerable properties and contributed to the economic and social development of Siberia.
Na gruncie nauk ekonomicznych druga dekada XXI wieku rozpoczęła się od rocznicy stulecia istnienia „American Economic Review” (AER). Pierwszy numer tego czołowego w świecie czasopisma ekonomicznego ukazał się w marcu 1911 roku, z inaugurującym jego debiut rynkowy bardzo praktycznym artykułem na temat nawadniania terenów pustynnych w USA. „Ekonomista", jako czasopismo poświęcone nauce i potrzebom życia, został założony w roku 1900.
W artykule autor dokonuje analizy modyfikacji paradygmatu ekonomii głównego nurtu i stwierdza, że aby ta nauka dobrze opisywała rzeczywistość gospodarczą i formułowała predykcyjne wnioski, muszą na dotychczasowe osiągnięcia ekonomii być nałożone filtry, które umożliwią spełnienie tych zadań i uczynienie z ekonomii nauki kognitywnej. Jednym z takich filtrów jest biologia, która w połączeniu z ekonomią daje możliwość stworzenia nowej nauki – neuromakroekonomii. Efektem tej nauki w przyszłości będzie zbliżenie praw ekonomicznych do praw przyrodniczych, o czym ekonomiści marzyli od 300 lat.
Celem badawczym opracowania jest przedstawienie pojęcia rynku kapitałowego w naukach ekonomicznych i prawnych oraz zasygnalizowanie podstawowych różnic semantycznych w tym zakresie. W tym też celu w pierwszej części przedstawione zostało znaczenie pojęcia rynku kapitałowego na gruncie nauk ekonomicznych, a części drugiej rozumienie tego pojęcia w naukach prawnych. W części trzeciej wskazano podstawowe różnice w obydwu zakresach definicyjnych. Zastosowanie metody poznawczej w połączeniu z metodą dogmatyczno-prawną pozwoliło na ukonstytuowanie przedstawionych w opracowaniu wniosków. I tak też w wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że pojęcie rynku kapitałowego w teorii ekonomii jest odmienne ujmowane niż czyni to litera prawa.
Fantastic Money. Economy in sci-fi narrationsThe main goal of this text is to show why money is so wildly represented in the sci-fi narrations. The main reason for this is the obscure nature of money – its phantasmatic origin (according to Jan Sowa’s conception). The second reason is the imperative to create a logical and consistent universe in sci-fi narrations. Money, as one of the most important elements of the reality, must be included in the plot. And, last but not least, money and the whole economic and sociological system related to it, is a very useful and powerful tool for critical purposes.In the further parts of the text the author interprets two sci-fi narrations which are emblematic for Polish sci-fi genre – the book Limes inferior by Janusz Zajdel and the movie O-bi, o-ba: Koniec cywilizacji (‘O-bi, O-ba: The End of Civilization’) directed by Piotr Szulkin. These two examples show that money can be used in sci-fi narrations not only as a world-building element, but also as an important critical tool. Because of its nature, the sci-fi genre is particularly predestined to explore the social and political mechanism which stands behind the money and economic system.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.