Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

Results found: 10

first rewind previous Page / 1 next fast forward last

Search results

Search:
in the keywords:  anniversaries
help Sort By:

help Limit search:
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
1
Publication available in full text mode
Content available

Rosyjskie jubileusze jako zjawiska retoryczno-ironiczne

100%
Hordecki B.
Przegląd Politologiczny
|
2012
|
issue 3
125-134
EN
The objective of the paper is to present Russian anniversaries that commemorate important historical events as phenomena with a dual, rhetorical and ironic character. Rhetoric and irony are used with reference to individuals as well as imagined communities, such as nations. The memory of some historical events, or the lack of such memory, as well as the manners of referring to these events or ignoring them, result in the transformation of what community members think about themselves and their entanglement in common existence and fate. Therefore, changes of remembrance and oblivion, recollection or forgetting can integrate or disintegrate, intensifying the pride or shame of one’s national identity, which eventually results in satisfaction or frustration, and sometimes in a sense of superiority or inferiority. Pride and satisfaction are produced by rhetoric, while shame and frustration – by irony. Sometimes rhetorical-ironic playing with the past assumes particular significance, becoming an exceptionally important factor in social and political life. This phenomenon strongly intensified in Russia in the beginning of the 20th century, becoming a veritable ‘anniver- sary-mania’, and in 2012, which President of the Russian Federation, Dmitry Medvedev, de- clared the Year of Russian History. The periods analyzed in the paper are around one hundred years apart. Russian society has totally changed over this period, mainly as a result of the revolution, two world wars and several decades of communist rule. In 1990, the Russian Federation was established, a state with an authoritarian-democratic hybrid of a political system. Despite these transformations, modern Russians repeat numerous set behavioral patterns from the beginning of the 20th century. These patterns are used by the advocates of affirmative as well as critical approaches to the history of Russia and the current social and political situation in the country.
2
Publication available in full text mode
Content available

Relacje polsko-rosyjskie w retoryce politycznej obchodów rocznic zbrodni katyńskiej po 1989 roku. Perspektywa politolingwistyczna

100%
Czubaj-Kuźmin S.
Przegląd Politologiczny
|
2012
|
issue 3
115-124
EN
Polish-Russian relations seem to be heavily burdened by historical experience. History in- fluences the present not only indirectly, via historical facts, but also via the ways of commem- orating them. Referring to their memories, social groups strengthen the sense of their own uniqueness and cultural identity. One of the ways to commemorate events are anniversary celebrations accompanied by a certain political rhetoric. The author analyzes the texts, press releases, commentaries and an- niversary speeches given by politicians to commemorate the Katyñ massacre published by the „Gazeta Wyborcza” and „Rzeczpospolita” daily in April 1990, 2000 and 2010. Among the figures of memory identified in the analyzed texts which are typical of the Pol- ish-Russian dialogue concerning the Katyñ issue over the period of 1990–2010, there prevails a certain group of topoi appropriated by the language of politics from Christianity, and pre- cisely from the sacrament of confession. These topoi are based on reconciliation and compen- sation. Other topoi involve those of a victim, righteous Russian or a common field of memory.
3

Rocznice narodowe jako medium pamięci kulturowej

85%
Piotrowska M.
Napis. Pismo poświęcone literaturze okolicznościowej i użytkowej
|
2019
|
vol. 25: Pamiątka, hołd, laudacja w literaturze i kulturze
249-266
EN
The article aims to answer several questions: can Polish national anniversaries (from the 19th Century to 1914) be treated as a medium of cultural memory? To what extent can the concept of cultural memory be a useful tool for analysing anniversaries? Do societies remember the national anniversaries, and how do they remember them? The starting point are the concepts of the cultural memory studies researchers. The discussion refers to the ideas on, inter alia, the ways in which cultural memory operates (including the concepts of Aleida Assman and Astrid Erll, as well as the analyses by Paul Connerton). Utilising these studies has enabled an illustration of the issues related directly to the conventions and indicators of anniversaries (here, especially: collective memory, cultural memory and canon, media of collective memory, myth and ritual, ceremonies of remembrance, cultural performances, popular literature / culture and the memory of cultures). Theoretical discussions have been based on examples from the second half of 19th Century and early 20th Century (the press, anniversary pamphlets, anniversary handbooks, printed annotations for transparencies, and finally series of slides). The proposed chronological framework has allowed a depiction of the constancy of commemorative rituals and an examination of specific displays of anniversary celebrations (for example, the cult of heroes of the sword – text dated 19th Century to early 20th Century; among others, Sobieski, Kościuszko, Mickiewicz, Słowacki).
4
Publication available in full text mode
Content available

Rocznice w polityce pamięci i działalności Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk

85%
Kaczmarek F.
Przegląd Politologiczny
|
2025
|
issue I (numer specjalny)
69-82
EN
The research consisted in determining the place that anniversaries and their commemoration occupy in the memory policy and activities of the Poznan Society of Advancement of Arts and Sciences. The author assumed that anniversaries and the activities undertaken in connection with them are of significant importance to the Society and fulfill diverse functions. The specific goal was to identify these functions. The research used qualitative analysis, a method of examining documents and the way anniversaries are celebrated from a historical perspective and, to some extent, a comparative method. Two types of anniversaries were considered. The first group includes “external” anniversaries, i.e. anniversaries that are not directly related to the Society, but which – for various reasons and in various forms – the PTPN has dealt with and undertaken activities related to their commemoration. The second includes “internal” anniversaries, i.e., those that relate to the Society itself or to people key to its functioning. The research confirmed the hypothesis about the important role of anniversaries in PTPN’s memorial policy and their multifunctionality.
PL
Badania polegały na określeniu miejsca, jakie zajmują rocznice i ich upamiętnianie w polityce pamięci i działalności Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Autor zakładał, że rocznice i działania podejmowane w związku z nimi mają dla Towarzystwa duże znaczenie i wypełniają zróżnicowane funkcje. Celem szczegółowym było zidentyfikowanie tych funkcji. W badaniach wykorzystano analizę jakościową, metodę badania dokumentów i sposobu obchodzenia rocznic z perspektywy historycznej oraz – w pewnym zakresie – metodę porównawczą. Uwzględniono dwa typy rocznic. Pierwsza grupa to rocznice „zewnętrzne”, czyli takie, które nie są bezpośrednio związane z Towarzystwem, ale którymi – z różnych powodów i w różnych formach – PTPN się zajmował i podejmował działania związane z ich upamiętnianiem. Druga obejmuje rocznice „wewnętrzne”, czyli takie, które dotyczą samego Towarzystwa lub osób kluczowych dla jego funkcjonowania. Badania potwierdziły hipotezę o istotnej roli rocznic w polityce pamięci PTPN i ich wielofunkcyjności.
5
Publication available in full text mode
Content available

Niezależne obchody Powstania Warszawskiego w latach 1979-1989

71%
Majchrzak G.
Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
|
2024
|
vol. 1
|
issue 20
29-55
EN
For years, independent commemorations of the Warsaw Uprising have been organised in Poland, including on the initiative of Poland’s Primate Stefan Wyszynski. The opposition was also involved in its commemoration. From 1979, it also took the form of anniversary manifestations. The main venue for these independent commemorations was, of course, Warsaw – especially St. John’s Cathedral in the Old Town, the Tomb of the Unknown Soldier and the Powązki Military Cemetery. However, they were also sometimes organised in other cities, e.g. Słupsk or Wrocław. With the exception of the so-called Solidarity Carnival, the celebrations were illegal, and their organisation or active participation in them risked repression by the authorities. These independent celebrations took place under the watchful eye of the authorities, mainly the Security Service and, in the case of the capital, also Western journalists. They did not remain without influence on the behaviour of the communist authorities, who tried to push the Warsaw Uprising into the shadows, to diminish its significance. The activities of the opposition – including the annual independent commemorations organised until 1989 – made this impossible.
PL
Przez lata w Polsce były organizowane niezależne obchody Powstania Warszawskiego, między innymi z inicjatywy prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego. W jego upamiętnianie angażowała się także opozycja. Od 1979 roku przyjęły one również formę rocznicowych manifestacji. Głównym miejscem niezależnych obchodów była oczywiście Warszawa – zwłaszcza katedra św. Jana na Starym Mieście, Grób Nieznanego Żołnierza i Cmentarz Wojskowy na Powązkach. Organizowano je też w innych miastach, na przykład w Słupsku czy we Wrocławiu. Były one – z wyjątkiem tzw. solidarnościowego karnawału – nielegalne, a za ich organizowanie czy czynny w nich udział groziły represje ze strony władz. Niezależne obchody znajdowały się pod obserwacją władz, głównie Służby Bezpieczeństwa, a w przypadku stolicy również dziennikarzy zachodnich. Nie pozostały one bez wpływu na zachowanie peerelowskich decydentów, którzy starali się Powstanie Warszawskie zepchnąć w cień, pomniejszyć jego znaczenie. Działania opozycji – w tym coroczne niezależne obchody organizowane do 1989 roku – uniemożliwiły to.
6
Publication available in full text mode
Content available

Druga wojna światowa w ukraińskiej polityce pamięci (2005–2025). Rocznice, święta, narracje

71%
Jędraszczyk K.
Przegląd Politologiczny
|
2025
|
issue I (numer specjalny)
157-171
EN
This article analyses the evolution of Ukrainian memory politics concerning the Second World War in the years 2005–2025, with particular emphasis on the role of presidents, the internal situation and geopolitical factors. It presents changes in official historical narratives, the nature and symbolism of public holidays – from the post-Soviet model of glorifying the so-called Great Patriotic War to European models of commemoration. The year 2014 and the war with Russia were crucial for the reinterpretation of wartime events. Using chronological and problem-based analysis, analysis of legal sources and analysis of political discourse, the article discusses the groundbreaking changes associated with the presidency of Viktor Yushchenko (the heroisation of the Ukrainian Insurgent Army), the return to Soviet narratives during the Viktor Yanukovych period, the process of decommunisation and “Ukrainisation of memory” after 2014. The symbolic significance of the reform of public holidays was also analysed – the introduction of Remembrance and Reconciliation Day (8 May), the redefinition of Victory Day (9 May) and new practices of remembrance after 2022. The war with Russia has given the Second World War new meanings in the discourse on identity and patriotism. The article points out that between 2005 and 2025, the memory of the Second World War became a tool for legitimising power and an element in the struggle for the symbolic boundaries of Ukraine’s national identity.
PL
W artykule przeanalizowano ewolucję ukraińskiej polityki pamięci w latach 2005–2025 dotyczącej drugiej wojny światowej, ze szczególnym uwzględnieniem roli prezydentów, sytuacji wewnętrznej oraz czynników geopolitycznych. Przedstawiono zmiany w oficjalnych narracjach historycznych, charakterze i symbolice świąt państwowych – od postsowieckiego modelu gloryfikacji tzw. Wielkiej Wojny Ojczyźnianej po europejskie wzorce upamiętniania. Dla reinterpretacji wydarzeń wojennych kluczowy był rok 2014 (tzw. rewolucja godności) oraz rozpoczęcie pełnoskalowej wojny po ataku Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 roku. Posługując się metodami analizy chronologiczno-problemowej, analizą źródeł prawnych oraz analizą dyskursu politycznego omówiono przełomowe zmiany związane z prezydenturą Wiktora Juszczenki (heroizacja Ukraińskiej Powstańczej Armii), powrót do narracji radzieckich w okresie rządów Wiktora Janukowycza, proces dekomunizacji i „ukrainizacji pamięci” po 2014 roku. Opisano także symboliczne znaczenie reformy świąt państwowych – wprowadzenie Dnia Pamięci i Pojednania (8 maja), redefinicję Dnia Zwycięstwa (9 maja) oraz nowe praktyki pamięci. Wojna z Rosją nadała drugiej wojnie światowej nowe znaczenia w dyskursie tożsamościowym i patriotycznym. Artykuł wskazuje, że w latach 2005–2025 pamięć o drugiej wojnie stała się narzędziem legitymizacji władzy oraz elementem walki o symboliczne granice tożsamości narodowej Ukrainy.
7
Content available remote

Proměnné a konstanty v díle Lubomíra Doležela aneb Stručná bilance před výročím

57%
Sládek O.
Česká literatura (Czech Literature)
|
2012
|
vol. 60
|
issue 1
76-86
EN
The study is devoted to the work of Lubomír Doležel, a linguist and literary theoretician, in light of his ninetieth birthday. Based of an analysis of two of his books, Studie z české literatury a poetiky (2008) and Fikce a historie v období postmoderny (2008) the study maps key concepts in his scholarly inquiry in the fields of Czech literature, history and metodology of the investigation of the Prague School, narrative semantics of fictional worlds and an application of the semantics to historical worlds.
8
Content available remote

Dvě výročí Přemysla Blažíčka

57%
Šimák P.
Česká literatura (Czech Literature)
|
2012
|
vol. 60
|
issue 5
727-736
EN
This article analyses the interpretation method devised by Přemysl Blažíček, based on his phenomenology-oriented philosophy and hermeneutics. It raises the question whether it is possible for an interpretation to go beyond a literary-historical and formal analysis of literary texts and to refer to a new experience of the world that is offered to the reader. It also incidentally atempts to seek out the philosophical foundations on which an interpretation of this kind is based.
9
Publication available in full text mode
Content available

Rocznice jako przestrzeń konfliktu pamięci w państwach z doświadczeniem systemu niedemokratycznego i transformacji. Przypadek Polski, Hiszpanii i Chile: 2015–2025

57%
Ratke-Majewska A.
Przegląd Politologiczny
|
2025
|
issue I (numer specjalny)
55-67
EN
The article analyzes anniversaries as a space of conflict of memory in the years 2015-2025 in three countries that have experienced undemocratic regimes and political transformations, i.e., Poland, Spain, and Chile. The study aimed to show how selected historical anniversaries became a tool for legitimizing the democratic order and an arena for symbolic rivalry. Two research questions were posed: (1) What similarities and differences can be identified in how selected historical anniversaries were institutionalized and ritualized in Poland, Spain, and Chile during the period under study? and (2) how were the anniversaries included in the survey used to maintain the legitimacy of the democratic political order, and when and why did they become a space for conflicts of memory and identity tensions? A comparative case study method and document analysis technique were used, covering official state narratives and media reports. In the countries studied, anniversaries served commemorative, educational, and legitimizing functions, but also became a field of contestation. In Poland and Chile, anniversaries intensified conflicts of memory, while Spain continued to operate in a model of conflict suppression, albeit with decreasing effectiveness. In all cases, anniversaries proved to be not only a form of institutional memory, but also a space for grassroots actors to act and negotiate the meanings of the past.
PL
Artykuł analizuje rocznice jako przestrzeń konfliktu pamięci w latach 2015–2025 w trzech państwach doświadczonych przez reżimy niedemokratyczne i transformacje ustrojowe, czyli w Polsce, Hiszpanii i Chile. Celem badań było ukazanie, w jaki sposób wybrane rocznice historyczne stawały się narzędziem legitymizacji porządku demokratycznego oraz areną rywalizacji symbolicznej. Postawiono dwa pytania badawcze: (1) jakie wyróżnić można było podobieństwa i różnice w sposobach instytucjonalizacji oraz rytualizacji wybranych rocznic historycznych w Polsce, Hiszpanii i Chile w badanym okresie?; oraz (2) w jaki sposób ujęte w badaniu rocznice były wykorzystywane do podtrzymywania legitymizacji demokratycznego porządku politycznego oraz kiedy i dlaczego stawały się przestrzenią konfliktów pamięci i napięć tożsamościowych? Zastosowano metodę porównawczego studium przypadków i technikę analizy dokumentów, obejmującą oficjalne narracje państwowe i przekazy medialne. W badanych państwach rocznice pełniły funkcje upamiętniające, edukacyjne i legitymizacyjne, ale także stały się polem kontestacji. W Polsce i Chile rocznice intensyfikowały konflikty pamięci, podczas gdy Hiszpania wciąż operowała w modelu wyciszającym konflikty, choć coraz mniej skutecznie. We wszystkich przypadkach rocznice okazały się nie tylko formą pamięci instytucjonalnej, lecz także przestrzenią działania oddolnych aktorów i negocjowania znaczeń przeszłości.
10
Publication available in full text mode
Content available

Why did the Jewish combatants need Union of Jews Participants of Combat for Polish Independence in the Second Polish Republic?

57%
Wierzbieniec W.
UR Journal of Humanities and Social Sciences
|
2019
|
vol. 12
|
issue 3
41-57
PL
Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, z jakiego powodu żydowscy kombatanci skupiali się w Związku Żydów Uczestników Walk o Niepodległość Polski, który prowadził działalność w latach 1929–1939. Była to jedyna w Drugiej Rzeczypospolitej organizacja kombatancka reprezentująca mniejszość narodową. W rozważaniach zwrócono uwagę na genezę tego związku, jego cele i zadania oraz rozbudowaną strukturę organizacyjną. Uwzględniono również jego zasadnicze pola aktywności, takie jak działalność samopomocowa, uczestnictwo w uroczystościach rocznicowych związanych z historią Polski, popularyzowanie wiedzy o udziale Żydów w walkach o niepodległość Polski. Zwrócono uwagę na występowanie Związku przeciw przejawom antysemityzmu w Polsce w drugiej połowie lat trzydziestych XX w. oraz na jego aktywność na arenie międzynarodowej. Związek był potrzebny żydowskim kombatantom, aby brać aktywny udział w budowie państwa polskiego, po 123 latach niewoli, wpływać na jego funkcjonowanie, a zarazem wspomagać się wzajemnie i bronić interesów całej społeczności żydowskiej zarówno w Polsce, jak i na arenie międzynarodowej. Skupieni w nim żydowscy kombatanci, którzy uczestniczyli w walkach o niepodległość Polski, uważali, że mają szczególne prawo, a zarazem moralny obowiązek, aby występować w interesie swojego środowiska, jak również w interesie całej społeczności żydowskiej w Polsce, domagając się szacunku, traktowania na równi z innymi obywatelami państwa oraz tolerancji.
EN
This article attempts to provide an answer as to why the Jewish combatants founded the Union of Jews Participants of Combat for Polish Independence (Związek Żydów Uczestników Walk o Niepodległość Polski), which operated in the period of 1929–1939. It was the only combatant organization in the Second Polish Republic that represented a national minority. The focus of this article is on the origin of the Union, its aims, goals and activities, as well as its developed organizational structure. Taken into consideration were also the Union’s fundamental activities such as supporting self-help organizations, participating in annual events concerned with Polish history, spreading the knowledge of Jewish combatants’ involvement in the fight for Poland’s independence as well as the Union’s protest against anti-Semitism in the 1930s and the Union’s activities abroad. The Union was needed, because it allowed the Jewish combatants to take an active role in building up the Polish state, which had been erased from the maps for 123 years, influence its activities and at the same time supporting it and helping protect the interests of the whole Jewish community, in Poland and abroad. Members of the Union, the Jewish combatants who fought for Poland’s independence, felt themselves entitled to, as well as morally obliged, protect their interests as well as those of the community they represented. They vied for respect and tolerance for their community and for the equal treatment of all Polish citizens, including Jews.
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.