PL EN


2017 | 4 | 91-111
Article title

O kontroli zmysłowości i dostępie do toalet publicznych

Content
Title variants
EN
About Control of Sensuality and Access to Public Toilets
Languages of publication
PL EN
Abstracts
PL
Celem niniejszej pracy jest umieszczenie zjawiska toalety publicznej w dwóch kontekstach: 1. historyczno-kulturowym, związanym z analizowanym przez Norberta Eliasa przesuwaniem się progu wstydu, cywilizacyjnymi przemianami o charakterze psycho i socjogennym; 2. socjologiczno-ekonomicznym, dotyczącym dostępności toalet publicznych, mającej wpływ na regulowanie tego kto, gdzie i kiedy może z nich korzystać. W częoeci pierwszej do analizy wybranych zagadnień zostały wykorzystane m. in. koncepcje psychoanalityczne i antropologiczne, w szczególnooeci jednak teoria czystości i brudu Mary Douglas. Częość druga została pooewięcona rozważaniom na temat sytuacji konkretnych grup społecznych, tj. bezdomnych, ulicznych handlarzy i handlarek, taksówkarzy i taksówkarek, dla których kwestie dostępności toalet publicznych uważa autorka za wyjątkowo istotne, bowiem mające wpływ zarówno na poziom ich dobrobytu, jak i dobrostanu psychicznego.
EN
The aim of the paper is to place the phenomenon of public restroom in two contexts: 1. historical and cultural, which is related to the effect of rising “threshold of shame”, as analysed by Norbert Elias, as well as to the civilizational changes that influence society and individual; 2. socio-economical, regarding the accessibility of public toilets, which in turn has an impact on who, when and where can use them. In its first part, the work utilizes tools derived from psychoanalysis and anthropology, especially Mary Douglas’ theory of dirt and cleanliness. Part two is dedicated to the consideration of situations of different social groups, i.e. homeless people, street traders, taxi drivers, for whom, in author’s opinion, the matters of accessibility of public restrooms are especially important, having effect on their levels of prosperity and wellbeing.
Publisher

Year
Issue
4
Pages
91-111
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
References
  • Adamkiewicz A., Adamkiewicz T. i Weigel E. (2015). Raport z realizacji projektu „SzczęśliweMiasto”. [dostęp: 03.03.2018]. http://szczesliwemiasto.pl/wp-content/uploads/2015/08/Raport-z-realizacji-projektu-cz%C4%99%C5%9B%C4%87-1.pdf
  • Babiarz M. Z., Brudniak-Drąg A. (2013). Dobrostan a dobrobyt ponowoczesnej rodziny.„Zdrowie i Dobrostan”, 4: 27–44.
  • Barcan R. (2010). Dirty Spaces. Separation, Concealment, and Shame in the PublicToilet, [w:] H. Molotch i L. Norén (red.), Toilet. Public Restrooms and the Politics ofSharing (s. 25-42). Nowy Jork i Londyn: New York University Press.
  • Baudrillard J. (2005). Symulakry i symulacja. Warszawa: Wydawnictwo Sic!
  • Bieńko M. (2013). Intymne i prywatne praktyki codziennooeci. Studium socjologiczne.Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Bobbe S. (2012). Brak toalet w pracy to problem nie tylko zawodowych kierowców. [dostęp:04.03.2018]. http://www.expressbydgoski.pl/bydgoszcz/a/brak-toalet-w-pracy-to--problem-nie-tylko-zawodowych-kierowcow,10994257/
  • Brach-Czaina Jolanta (1999). Szczeliny istnienia. Kraków: Wydawnictwo eFKa.
  • Cavanagh S. L. (2010). Queering Bathrooms: Gender, Sexuality, and the Hygienic Imagination.Toronto: University of Toronto Press.
  • Czajkowska A. (2017). Potrzebny wychodek dla taksówkarzy. [dostęp: 04.03.2018].Dostêpny w World Wide Web: https://linia.com.pl/2017/09/01/potrzebny-wychodek--dla-taksowkarzy/
  • Czapiński J. (2012). Ekonomia szczęścia i psychologia bogactwa, „Nauka”, 1: 51–88.
  • Douglas M. (2007). Czystość i zmaza. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
  • Elias N. (2011). O procesie cywilizacji. Analizy socjo- i psychogenetyczne. Warszawa:Wydawnictwo W.A.B.
  • Foucault M. (1995). Historia seksualności. Warszawa: Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”.
  • Foucault M. (2009). Nadzorować i karać. Narodziny więzienia. Warszawa: WydawnictwoAletheia.
  • Goffman E. (2011). Relacje w przestrzeni publicznej. Mikrostudia porządku publicznego.Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Gratkowski R. (2013). Zakopane: WC na godziny. [dostęp: 04.03.2018].http://www.24tp.pl/?mod=news&id=20701
  • Haslam N. (2012). Toilet psychology. [dostęp: 20.02.2018].https://thepsychologist.bps.org.uk/volume-25/edition-6/toilet-psychology
  • Jakieła K. (2017). Pierwsza mobilna łaźnia dla bezdomnych stanęła w Warszawie. [dostęp:02.03.2018]. http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,21858533,pierwszamobilna-laznia-dla-bezdomnych-stanela-w-warszawie.html
  • Jakubowska H. i Nosal P. (red.) (2017). Socjologia sportu. Warszawa: WydawnictwoNaukowe PWN.
  • Kodeks wykroczeń, Dz. U. 1971 nr 12 poz. 114 z późn, zm.
  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. 1997 nr 78poz. 483 z późn, zm.
  • Kowalski P. (2011). O tym, co nieuniknione: ekskrementy i defekacja, [w:] K. Konarska(red.), Ciało cielesne (s. 19-41). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
  • Krajewski M. (2013). Są w życiu rzeczy… Szkice z socjologii przedmiotów. Warszawa:Fundacja Nowej Kultury Bêc Zmiana.
  • Krajewski M. (red.) (2005). W stronę socjologii przedmiotów. Poznań: WydawnictwoNaukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
  • Kristeva J. (2007). Potęga obrzydzenia. Esej o wstręcie. Kraków: Wydawnictwo UniwersytetuJagiellońskiego.
  • Kubiak Z. (2015). Toaleta na Dworcu Zachodnim w Poznaniu będzie płatna, aby niespali tam bezdomni. [dostęp: 05.03.2018]. https://wiadomosci.wp.pl/toaleta-na-dworcuzachodnim-w-poznaniu-bedzie-platna-aby-nie-spali-tam-bezdomni-6027746122134657a
  • Łukasiuk M. i Jewdokimow M. (red.) (2014). Socjologia zamieszkiwania. Warszawa:Wydawnictwo Naukowe „Sub Lupa”.
  • Machowska-Okrój S. (2014). Wzrost gospodarczy a dobrobyt ekonomiczno-społecznyw wybranych krajach europejskich. „Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych iZarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego”, 35: 409-430.
  • Magala S. (1980). Simmel. Wybór pism, Warszawa: Wiedza Powszechna.
  • Maslow A. (2009). Motywacja i osobowość. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Menninghaus W. (2009). Wstręt. Teoria i historia. Kraków: Towarzystwo Autorów i WydawcówPrac Naukowych „Universitas”.
  • Miller D. (2011). Teoria zakupów. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Molotch H. (2010). Introduction: Learning from the Loo, [w:] H. Molotch i L. Norén(red.), Toilet. Public Restrooms and the Politics of Sharing (s. 1-20). Nowy Jorki Londyn: New York University Press.
  • Morrison A. P. (1996). The Culture of Shame. Nowy Jork: Ballantine Books.
  • NIK (2012). Utrzymanie przez gminy czystooeci i porządku w miejscach publicznych [dostęp:05.03.2018]. https://www.nik.gov.pl/plik/id,4199,vp,5339.pdf
  • Niśkiewicz Z. (2016). Dobrostan psychiczny i jego rola w życiu człowieka. „Studia Krytyczne”,3: 139-151.
  • Norén L. (2010). Only Dogs Are Free to Pee: New York Cabbies’ Search For Civility, [w:]H. Molotch i L. Norén (red.), Toilet. Public Restrooms and the Politics of Sharing(s. 93-114). Nowy Jork i Londyn: New York University Press.
  • Nowak G. (2015). Amerykańscy naukowcy zbadali, którą toaletę najlepiej wybieraćw miejscach publicznych. [dostęp: 25.02.2018]. http://kabinysanitarne.pl/blog/amerykanscy-naukowcy-zbadali-ktora-toalete-najlepiej-wybierac-miejscach-publicznych
  • Palmowska K. (2012). Pokaż mi swoje napisy w toalecie a powiem ci kim jesteś. Analizazjawiska latrynaliów na przykładzie poznańskich uczelni wyższych, Poznań: Uniwersytetim. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
  • Pawlik W. (2009). Lęk, wstyd, wina – w stronę socjologii emocji, [w:] P. Binder, H. Palskai W. Pawlik (red.), Emocje a kultura i życie społeczne (s. 241-252). Warszawa:Wydawnictwo IFiS PAN.
  • Podemski K. (2004). Socjologia podróży, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
  • Poznań City Center z płatnymi toaletami, bo boją się bezdomnych (2013). [dostęp:04.03.2018]. https://poznan.onet.pl/poznan-city-center-z-platnymi-toaletami-bo-bojasie-bezdomnych/5gb5f
  • Poznań: centrum handlowe wprowadza opłatę za toaletę. Przez bezdomnych (2016). [dostęp:03. 03. 2018]. https://epoznan.pl/news-news-67002n%20 Poznan_centrum_handlowe_wprowadza_oplate_za_toalete._Przez_bezdomnych
  • Socha R. (2015). Pułapki szczęścia. „Polityka”. [dostęp: 09.02.2018]. https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/ludzieistyle/1532363,1,pulapki-szczescia.read
  • Suprewicz J. C. (2005). Socjologia turystyki. Lublin: Wydawnictwo Akademickie Wyższej Szkoły Społeczno-Przyrodniczej.
  • Szacka B. (2003). Wprowadzenie do socjologii. Warszawa: Oficyna Naukowa.
  • Sztompka P., Bogunia-Borowska Małgorzata (red.) (2008). Socjologia codzienności.:Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.
  • Tarnowska E. (2008). Upokarzający dla kierowców brak toalet. [dostęp: 04.03.2018].https://www.epiotrkow.pl/news/Rokszyce-Upokarzajacy-dla-kierowcow-brak-toalet,682#
  • Zaremba M. (2016). Dobrobyt społeczny – problemy metodologiczne i definicyjne. „ZeszytyNaukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Zielonej Górze”, 4: 323–331.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
2450-9078
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-3cb69301-e09f-41dd-bce3-279c543a50be
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.