PL EN


2019 | 62 | 1 (129) | 55-66
Article title

Między doświadczeniem a wydarzeniem. O zobowiązaniach świadka

Authors
Content
Title variants
EN
Between Experience and Event. The Obligation of Witness
Languages of publication
PL EN
Abstracts
EN
The aim of this article is to outline the definition of literary testimony and to define the position of the witness as an obliged writer. A basic definition reveals testimonial literature as a set of texts, ontologically uncertain, full of tensions and aporias. These tensions between testimony and document, testimony and autobiography, and also relations truth-fiction, individual-collective, experience-event delimit the area of literary testimony. In this complicated structer the witness, charged, limited by the obligation with is double. This is the obligation to take an action — bear witness and the obligation towards the Other.
Year
Volume
62
Issue
Pages
55-66
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet Łódzki, Katedra Teorii Literatury, Instytut Kultury Współczesnej
References
  • Agamben Giorgio (2008), Co zostaje z Auschwitz: archiwum i świadek, tłum. S. Królak, Wydawnictwo Sic!, Warszawa.
  • Améry Jean (2007), Poza winą i karą: próby przełamania podjęte przez złamanego, tłum. R. Tur¬czyn, Homini, Kraków.
  • Ankersmit Frank (2004), Narracja, reprezentacja, doświadczenie. Studia z teorii historiografii, tłum. A. Ajschtet i in., red. Domańska E., Universitas, Kraków.
  • Arendt Hannah (2004), Eichmann w Jerozolimie. Rzecz o banalności zła, tłum. A Szostkiewicz, Znak, Kraków.
  • Buryła Sławomir (2009), Prawda, reprezentacja, stosowność w literaturze Holocaustu [w:] Praw¬da w literaturze: studia, red. Tyszczyk A., Borowski J., Piekarski I., Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin.
  • Buryła Sławomir (2014), Opisać Zagładę: Holocaust w twórczości Henryka Grynberga, Res Humanae, Toruń.
  • Celan Paul (1998), Przemówienie z okazji przyjmowania Nagrody literackiej Wolnego Hanze¬atyckiego Miasta Bremy, tłum. F. Przybylak [w:] tegoż, Utwory wybrane, tłum. S. Barańczak i in., wybór i oprac. R. Krynicki, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
  • Camon Ferdinando (1997), Rozmowa z Primo Levim, tłum. E. Kabatc, Państwowe Muzeum Oświęcim-Brzezinka, Oświęcim.
  • Czapliński Przemysław (2004), Zagłada jako wyzwanie dla refleksji o literaturze, „Teksty Dru¬gie” nr 5.
  • Delaperrière Maria (2006), Świadectwo jako problem literacki, „Teksty Drugie” nr 3.
  • Delbo Charlotte (2002), Żaden z nas nie powróci, tłum. K. Malczewska-Giovanetti, Państwowe Muzeum Oświęcim-Brzezinka Oświęcim.
  • Dubnov Szymon (1961), Cum hundertstn geboirntog fun Shimen Dubnow, Ikuf Farlag, Nowy Jork.
  • Eaglestone Robert (2007), Identyfikacja a świadectwo jako gatunek, tłum. T. Łysak, „Teksty Dru¬gie”, nr 5.
  • Engelking Barbara (2001), Zagłada i pamięć: doświadczenie Holocaustu i jego konsekwencje opi¬sane na podstawie relacji autobiograficznych, IFiS PAN, Warszawa.
  • Felman Shoshana, Laub Dori (1992), Testimony. Crisis of witnessing in Literature, Psychoanalysis and History, Taylor & Francis, New York–London.
  • Głowacka Dorota (2003), „Jak echo bez źródła”. Podmiotowość jako dawanie świadectwa, „Teksty Drugie”, nr 6.
  • Głowiński Michał (1973), Gry powieściowe. Szkice z teorii i historii form narracyjnych, PWN, Warszawa.
  • — (1982), Dokument jako powieść [w:] Studia o narracji, red. Błoński J., Jaworski J., Sławiński J., Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo PAN, Wrocław.
  • Jarzębski Jerzy (1982), Kariera autentyku [w:] Studia o narracji, red. Błoński J., Jaworski J., Sła¬wiński J., Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo PAN, Wrocław.
  • Jedlicki Jerzy (1978), Dzieje doświadczone i dzieje zaświadczone [w:] Dzieło literackie jako źródło historyczne, red. Stefanowska Z., Sławiński J., Czytelnik Warszawa.
  • Langfus Anna (2013), Czy należy się mścić?, „Scriptores” nr 34 (pierwodruk: tekst niesygnowa¬ny, „La Nouvelle Critique” 1965).
  • Laub Dori (1995), Truth and Testimony: The Process and the Struggle [w:] Trauma. Exploration in Memory, ed. Caruth C., JHU Press, Baltimore.
  • Lévinas Emmanuel (2000), Inaczej niż być lub ponad istotą, tłum. P. Mrówczyński, Aletheia, Warszawa.
  • Leociak Jacek (1997), Tekst wobec zagłady (o relacjach z getta warszawskiego), Leopoldinum, Wrocław.
  • Majewski Tomasz (2007), Świadectwo — pomiędzy wnętrzem a zewnętrzem języka, „Teksty Dru¬gie” nr 5.
  • Nycz Ryszard (2018), My, świadkowie, „Teksty Drugie” nr 3, http://tekstydrugie.pl/news/2018¬-nr-3-ustanawianie-swiadka/, [dostęp: 12.01.2019].
  • Rajchman Jechiel (2011), Ocalałem z Treblinki: wspomnienia z lat 1942–1943, tłum. B. Szwarc¬man-Czarnota, Czytelnik, Warszawa.
  • Rodak Paweł (2009), Prawda w dzienniku osobistym, „Teksty Drugie” nr 4.
  • Sulima Roch (1980), Dokument i literatura, KAW, Warszawa.
  • Skarga Barbara (2005), Kwintet metafizyczny, Universitas, Kraków.
  • White Hayden (2009), Proza historyczna, tłum. R. Borysławski, oprac. E. Domańska, Univer¬sitas, Kraków.
  • Rosenfeld Alvin H. (2003), Podwójna śmierć. Rozważania o literaturze Holocaustu, tłum. B. Krawcowicz, Cyklady, Warszawa.
  • Roskies David (2014), Czym jest literatura Holocaustu?, tłum. M. Adamczyk-Garbowska [w:] Reprezentacje Holokaustu, wybór i oprac. J. Jarniewicz, M. Szuster, Instytut Książki, Żydow¬ski Instytut Historyczny, Kraków–Warszawa.
  • Ubertowska Aleksandra (2007), Świadectwo — trauma — głos. Literackie reprezentacje Holo¬caustu, Universitas, Kraków.
  • Wiesel Elie (1986), Hope, despair and memory, „Nobel Lecture”, December 11, https://www. nobelprize.org/prizes/peace/1986/wiesel/lecture/, [dostęp: 12.01.2019].
  • — (1991), Pieśń umarłych: opowiadania, tłum. M. Tomicka, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.
  • Wieviorka Anette (1998), L’Ère du témoin, Plon, Paris.
  • Wolski Paweł (2013), Tadeusz Borowski — Primo Levi. Prze-pisywanie literatury Holocaustu, IBL PAN, Warszawa.
  • Valent Paul (2012), Bearing witness to trauma [w:] Encyclopedia of trauma. An interdiscyplinary guide, ed. Figley Ch. R., Los Angeles.
  • Ziomek Jerzy (1994), Prace ostatnie: literatura i nauka o literaturze, PWN, Warszawa.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-ef4d8864-1e0f-4a37-a1dc-8736d94554a1
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.