PL EN


2016 | 22 | 277-290
Article title

Przyszłość to historia

Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł porusza kwestie determinizmu oraz wolnej woli. Zagadnienie to, jak się zdaje, pomimo upływu lat nadal budzi wiele emocji i pozostaje aktualne. Pytanie o ludzką wolność jest bowiem jednym z tych, od których odpowiedzi (pozytywnej lub negatywnej) głęboko uzależnione jest nasze pojmowanie własnej egzystencji, ogólny obraz świata (np. przekonanie, że życiem rządzi przeznaczenie), stosunek do rozmaitych koncepcji metafizycznych (bądź religijnych), a także rozumienie takich pojęć jak: moralność, sprawiedliwość, wina (grzech), odpowiedzialność czy autonomia. Z determinizmem dodatkowo łączy się egzystencjalny lęk o to, czy jesteśmy w stanie panować nad własnymi decyzjami i czy życie nasze, w związku z tym, nie jest li tylko igraszką w rękach losu. Celem niniejszego artykułu, którego inspiracją była analiza pism F. Nietzschego1, jest próba uzasadnienia stanowiska odrzucającego koncepcję wolnej woli jako swego rodzaju złu dzenia panującego w ogólnoludzkiej świadomości. W związku z tym, tekst w głównej mierze koncentruje się na argumentach negujących idee wolnej woli, w mniejszym zaś stopniu na tych, które mogłyby przemawiać za jej utrzymaniem: nie uwzględnia np. zagadnień związanych z fizyką kwantową czy zasadą Heisenberga. Zamiarem moim było zabranie głosu w sporze o wolną wolę i jednoznaczne opowiedzenie się za stanowiskiem deterministycznym w taki sposób, aby sprowokować Czytelnika do własnych przemyśleń, a nawet zainspirować do napisania własnego artykułu, w którym będzie On argumentował np. za utrzymaniem koncepcji wolnej woli poprzez wskazanie na błędy w moim rozumowaniu. W tekście staram się m.in. sformułować definicję wolnej woli, przedstawić jej genezę oraz konsekwencje wynikające z przyjęcia deterministycznej wizji świata.
Year
Issue
22
Pages
277-290
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet Jagielloński w Krakowie Polska
References
  • Arystoteles, Etyka nikomachejska, tłum. D. Gromska, PWN, Warszawa 2007.
  • Eysenk H. i M., Podpatrywanie umysłu, tłum. B. Wojciszke, M. Dowhyluk, M. Jaworski, D. Szczygieł, Gdańsk 2002.
  • Hollingdale R.J., Nietzsche, tłum. W. Jeżewski, PIW, Warszawa 2001.
  • Kant I., O obecności złego pierwiastka obok dobrego, czyli zło radykalne w naturze ludzkiej, tłum. B. Wolniewicz, „Res Publica” 1988, nr 3.
  • Kołakowski L., O co nas pytają wielcy filozofowie (seria II), Kraków 2005. Korzeniewski B., Od neuronu do (samo)świadomości, Prószyński i S-ka, Kraków 2005.
  • Krokiewicz A., Hedonizm Epikura, Aletheia, Warszawa 2002.
  • Meyers D.G., Psychologia, tłum. J. Gilewicz, Poznań 2003.
  • Nietzsche F., Jutrzenka, tłum. L.M. Kalinowski, Zielona Sowa, Kraków 2006.
  • Nietzsche F., Ludzkie arcyludzkie, tłum. K. Drzewiecki, Zielona Sowa, Kraków 2003.
  • Nietzsche F., Wędrowiec i jego cień, tłum. K. Drzewiecki, Zielona Sowa, Kraków 2003.
  • Nietzsche F., Wiedza radosna, tłum. L. Staff, Zielona Sowa, Kraków 2003. Pinker S., Tabula rasa. Spory o naturę ludzką, tłum. A. Nowak, GWP, Sopot 2005.
  • Schopenhauer A., O wolności ludzkiej woli, tłum. A. Stogbauer, Zielona Sowa, Kraków 2004.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1234-4087
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-f0440c41-9cd7-4054-92f6-eadb8e195409
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.