Wspólna konsumpcja jest jednym z nowych trendów w zachowaniach konsumentów, uwzględniającym alternatywne podejście do zaspokajania potrzeb. Zgodnie z nim dostęp do produktu jest postrzegany jako ważniejszy niż jego posiadanie, w związku z czym podstawę spożycia stanowią dzielenie się, wymiana, wypożyczanie, zakup i odsprzedaż używanych produktów zamiast nabywania wciąż nowych produktów na wyłączną własność. Celem opracowania jest identyfikacja i charakterystyka czynników, które mogą determinować skłonność polskich konsumentów do angażowania się we wspólną konsumpcję, a przez to wpływać na popularyzację zarówno samej idei, jak i poszczególnych rozwiązań uwzględnianych w tym modelu. W pracy wykorzystano informacje uzyskane w trakcie wywiadu pogłębionego, przeprowadzonego w 2014 r. na próbie 15 osób.
EN
Collaborative consumption (CC) represents a new trend in consumer behaviour describing an alternative approach towards meeting consumer needs. According to the trend core idea an access to a product is more important than its ownership and thus consumption is realized mostly through sharing with others, reselling, exchanging, borrowing and renting necessary products instead of buying them for an exclusive use. The aim of the study is to identify and characterize factors which may determine Polish consumers’ inclination to engage in CC practices and hence they may influence the adoption of both the general idea of CC as well as its particular solutions among Poles. The primary data used in the paper are of qualitative character and they come from 15 in-depth interviews conducted in 2014.
Celem rozważań jest zaprezentowanie istoty zjawiska konsumowania bez posiadania (KBP) i jego determinant oraz wyników wstępnych rozpoznań dotyczących skłonności polskich konsumentów do angażowania się w wybrane praktyki reprezentujące KBP. Podstawą artykułu są wyniki studiów literatury oraz rezultaty badań jakościowych, zrealizowanych w formie wywiadu pogłębionego przeprowadzonego z 15 osobami. Zgodnie z wynikami badań, polscy konsumenci wydają się niezbyt chętni do wykorzystania KBP w celu zaspokajania potrzeb i jeszcze mniej skłonni, aby oferować posiadane rzeczy na wynajem. To sugeruje, że KBP oparte na wzajemnym wypożyczaniu między konsumentami ma raczej marginalny zasięg. Ocena ta jest jednak obciążona istotnymi ograniczeniami, wynikającymi z jakościowego charakteru badania. Z punktu widzenia przedsiębiorstw, zrozumienie istoty i determinant KBP warunkuje i ułatwia dopasowanie strategii rynkowej do nowego modelu zaspokajania potrzeb. Firmy mogą potraktować to zjawisko jako swoją szansę, szczególnie, jeśli odpowiednio wcześnie ją rozpoznają. Upowszechnienie KBP ma też ważne implikacje społeczne, ponieważ ogranicza niepotrzebną produkcję i marnotrawstwo. Artykuł ma charakter badawczy.
EN
The purpose of this article is to present the essence of non-ownership consumption (NOC) and its determinants as well as to present introductory data characterising Polish consumers' propensity to engage in the selected NOC practices. The basis of the article represent, on the one hand, results of the literature review and, on the other hand, results of the qualitative study (in-depth interviews) conducted on a sample of 15 people. According to the research, Polish consumers seem not to be eager to use NOC to meet their needs and even less willing to offer things they own to rent. This suggests that NOC based on peer-to-peer renting still represents rather a marginal phenomenon in Poland. These observations, however, have important limitations due to the qualitative nature of the study. From the business perspective, understanding of the NOC factors determines and facilitates adapting company’s market strategy to the new model of needs satisfaction. Businesses can treat this phenomenon as an opportunity, especially if they recognise it early enough. Dissemination of NOC has many social implications as well because it facilitates a better use of resources, reduces unnecessary production and waste.
RU
Цель рассуждений – представить суть явления потребления без обладания (ПБО) и его детерминанты, а также результаты предварительного изучения, касающегося предрасположенности польских потребителей к участию в избранных практиках, представляющих ПБО. Основу статьи представляют результаты изучения литературы, а также результаты качественных исследований, проведенных в форме углубленного интервью, проведенного с 15 лицами. В соответствии с результатами исследований польские потребители, как представляется, не особенно охотно включаются в использование ПБО для удовлетворения потребностей, и они еще менее предрасположенны, что- бы предлагать имеющиеся у них вещи напрокат. Это подсказывает, что ПБО, основанное на взаимном прокате между потребителями, имеет скорее всего маржинальный охват. Однако эта оценка обременена существенными ограни- чениями, вытекающими из качественного характера изучения. С точки зрения предприятий понятие сути и детерминантов ПБО обусловливает и облегчает приспособление рыночной стратегии к новой модели удовлетворения потребностей. Фирмы могут воспринять это явление в качестве своего шанса, тем более, если они выявят его соответственно рано. Распространение ПБО имеет тоже важные социальные импликации, поскольку оно ограничивает ненужное производство и расточительство. Статья имеет исследовательский характер.
Wśród nowych trendów konsumenckich utrwalają się zachowania związane z procesami współdzielenia zasobów, wynikające z upowszechniania się konsumpcji wspólnej oraz postaw prosumenckich. W artykule omówiono zakres zachowań związanych ze współdzieleniem zasobów realnych (dóbr materialnych) oraz wirtualnych. Uwzględniono efekty podejmowanych działań (czerpanie lub dawanie) oraz przestrzeń, w której dokonują się akty współdziałania (Internet/świat realny). Efektem prowadzonych rozpoznań jest przeprowadzenie typologii konsumentów metodą k-średnich, w wyniku której wyodrębniono: entuzjastów współdzielenia, sceptyków oraz eksploratorów Internetu. Wyniki badań wskazują, że na kształtowanie się skłonności do współdziałania wpływ ma wiek, pleć, wysokość dochodów i kierunek wykształcenia.
EN
Among the new consumer trends, we can observe intensification of behaviours connected with the processes of sharing different resources with other people, which results from the rising popularity of the collaborative consumption and prosumer attitudes. The article indicates the scope of behaviours which represent sharing both real resources (material goods) and virtual ones. It takes into account the effects (directions) of actions (i.e. using vs. transferring resources) and the space in which the acts of cooperation take place (Internet vs. real world). The analysis we conducted allowed for creation of consumers’ typology for which k-means method was used. We were able to identify 3 consumers’ categories: enthusiasts of sharing, sceptics and Internet explorers. Additionally, we noted that the tendency to cooperate was affected by age, gender, household income level, and the type of education.
RU
В числе новых потребительских трендов укрепляются типы поведения, связанные с процессами разделения ресурсов, вытекающие из распространения совместного потребления и просьюмерсого отношения. В статье обсудили масштаб поведения, связанного с разделением реальных (материальных благ) и виртуальных ресурсов. Учли эффекты предпринимаемых действий («брать» или «давать»), а также пространство, в котором осуществляются акты взаи- модействия (интернет/реальный мир). Эффект проводимого изучения – осуществление типологии потребителей по методу k-средних, в результате чего выделили: энтузиастов разделения, скептиков и эксплораторов интернета. Результаты изучения указывают, что на формирование склонности к взаимодей- ствию влияют возраст, пол, размер доходов и направление образования.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.