In this paper the authors show how organic food is perceived by Polish young consumers as well as the frequency with which it is purchased by them. The article also identifies the major reasons why young Polish consumers decide to buy organic food and the factors that limit them in purchasing such food products (both in terms of quantity and frequency of purchase). While preparing this study, the authors referred to literature in the field of ecology, consumer behaviour marketing and data obtained from the primary research conducted by the authors in the time period February-March 2014 by means of an auditorium survey based on a sample of 617 respondents (young Polish consumers).
PL
W opracowaniu autorki ukazują, w jaki sposób żywność ekologiczna postrzegana jest przez polskich młodych konsumentów, a także z jaką częstotliwością jest ona przez nich kupowana. W artykule wskazano również główne powody, dla których młodzi polscy konsumenci decydują się na zakup żywności ekologicznej oraz czynniki ograniczające ich w realizacji zakupów takiej żywności (zarówno, jeśli mowa o ilości, jak i częstotliwości dokonywania zakupu). Przy tworzeniu opracowania wykorzystano literaturę z zakresu ekologii, zachowań nabywców, marketingu oraz dane pozyskane z badania pierwotnego przeprowadzonego przez autorki w okresie luty-marzec 2014 r. metodą ankiety audytoryjnej na próbie 617 respondentów (młodych polskich konsumentów).
The conducted research shows the idea of organic food in the area of food safety system in the European Union. Authors focus on the reasons why customers decide to buy and consume organic food. The aim of this study is to present the reasons of purchasing organic food and its definition for a customer. The work presents the main threats that are connected with the production of organic food in the area of sustainable agriculture. Moreover the paper shows the current situation regarding organic food and farming in Poland and in the European Union.
XX
W niniejszej pracy autorzy skupili się na badaniach ukazujących pojęcie żywności ekologicznej w obszarze bezpieczeństwa żywności w Unii Europejskiej. Istotną część artykułu stanowią rozważania ukazujące przyczyny zakupu i konsumpcji żywności ekologicznej, co stanowi ważny aspekt pracy badawczej. Jej celem jest określenie dlaczego konsumenci decydują się na zakup i spożywanie żywności ekologicznej oraz jaka jest definicja żywności ekologicznej. W pracy ukazane również zostały główne zagrożenia związane z produkcją żywności ekologicznej oraz aktualna problematyka w obszarze rolnictwa ekologicznego w Polsce i Unii Europejskiej.
Rynek żywności ekologicznej w Polsce jest rynkiem w fazie wzrostu. Obroty żywnością ekologiczną wzrastają bardzo dynamicznie, ale jej udział w sprzedaży żywności ogółem nadal jest niewielki. Celem artykułu jest wskazanie roli asymetrii wiedzy na rynku żywności ekologicznej w procesie rozwoju tego rynku. Artykuł stanowi przegląd literatury oraz wyników badań prowadzonych w Polsce w ostatnich piętnastu latach. Na ich podstawie można stwierdzić, że jedną z barier rozwoju rynku żywności ekologicznej w Polsce jest ograniczona wiedza konsumentów na temat żywności ekologicznej, jej certyfikowania i oznaczeń. Brak wiedzy przekłada się również na ograniczenie zaufania do informacji przekazywanych przez producentów i dystrybutorów tej żywności oraz niewielką chęć do płacenia wyższych cen w porównaniu z żywnością konwencjonalną. Edukacja konsumentów oraz rzetelne informowanie o właściwościach, wyróżnikach ekożywności, procesie jej certyfikacji jest niezbędna dla dalszego rozwoju rynku żywności ekologicznej w Polsce.
EN
The organic food market in Poland is a market in the fast growth phase. Despite the organic food turnover is growing very dynamically, its share in the total sale of this food is still small. The aim of the article is to indicate the role of knowledge asymmetry in the organic food market in the process of development of this market. The paper is a review of the literature and results of research carried out in Poland over the last fifteen years. Based on them, it can be concluded that one of the main barriers to the development of the organic food market in Poland is the limited knowledge of consumers about organic food in general, its certification and logos. The lack of knowledge causes limiting of trust and a low willingness to pay higher prices compared to conventional food. The consumer education as well as reliable information about the characteristics and discriminants of organic food, the certification process are essential for the further development of the organic food market in Poland.
RU
Рынок экологических пищевых продуктов в Польше – рынок в фазе роста. Товарооборот экологическими продуктами питания растет весьма динамич- но, но их доля в продаже пищевых продуктов в целом по-прежнему невысо- кая. Цель статьи – указать роль асимметрии знаний на рынке экологических пищевых продуктов в процессе развития этого рынка. Статья представляет собой обзор литературы и результатов исследований, проводимых в Польше в последние пятнадцать лет. На их основе можно констатировать, что один из барьеров развития рынка экологических продуктов питания в Польше – ог- раниченные знания потребителей насчет экологических продуктов питания, их сертификации и маркировки. Нехватка знаний вызывает тоже ограничение доверия к информации, передаваемой производителями и дистрибьюторами этих продуктов, а также небольшую охоту платить более высокие цены по сравнению с конвенциональными пищевыми продуктами. Обучение потреби- телей и добросовестное информирование их о свойствах и дискриминантах экологических продуктов питания, процессе их сертификации необходимы для дальнейшего развития рынка экологических пищевых продуктов в Поль- ше.
The market of organic products is now one of the fastest growing sectors of food production in the world and especially in the EU countries. The purpose of this article is to present the status of organic farming in Poland and in the EU countries and to show the impact of these products on sustainable consumption. The article uses data from FiBL, IFOAM and IJHARS. For the presentation of the data we used the time series, cluster analysis, and multidimensional clustering of features and objects. In Europe, in 2012, organic products were produced by approx. 320 thousand manufacturers with a total value of 22.8 billion euros, of which 250 thousand in the EU and its value amounted to 20.9 billion euros. In Poland 26 376 organic producers were registered and the value of organic products was valued at 650 thousand PLN. It is crucial for organic farming to invent capital into processing and distribution of organic products. This will provide for continual development and increase the consumer’s awareness of the importance of organic food for both their health and the environment.
PL
Rynek produktów rolnictwa ekologicznego jest obecnie jedną z najszybciej rozwijających się gałęzi rynku produktów żywnościowych na świecie, zwłaszcza w krajach UE. Celem artykułu jest zaprezentowanie stanu rolnictwa ekologicznego w Polsce oraz innych krajach UE, a także ukazanie wpływu produktów tego rolnictwa na zrównoważoną konsumpcję. W artykule wykorzystano dane z FIBL i IFOAM oraz IJHARS. W Europie w 2012 roku produkty ekologiczne wytwarzane były przez ok. 320 tys. producentów, a ich łączna wartość wynosiła 22,8 mld euro, w tym w krajach UE przez 250 tys. producentów, a wartość wytworzonych produktów to 20,9 mld euro. Natomiast w Polsce zarejestrowanych było 26 376 producentów żywności ekologicznej, a wartość pr oduktów ekologicznych wyceniono na około 650 tys. zł. Aby żywność ekologiczna w większym stopniu była dostępna na rynku, ważne jest inwestowanie w przetwórstwo i dystrybucję produktów ekologicznych oraz uświadamianie konsumentów o znaczeniu żywności ekologicznej zarówno dla ich zdrowia, jak i środowiska
The article is aimed at examination of dependences between the selected global consumption trends and the perspectives for development of the market for ecological food in Poland. In their article, the authors presented a concise characteristic of the three selected global consumer trends: LOHAS (Lifestyles of Health and Sustainability), Simple Living, and Slow Money as well as they undertook an attempt to assess their impact on consumption of ecological food in Poland. There seems justified the assumption that dissemination of the above-mentioned trends will affect the growth of demand and consumption of ecological food in Poland. This statement has important implications for manufacturers, distributors, and sellers of this type of food as they can adequately adjust their actions to the changing nutrition habits of Polish consumers, for example, increasing production or expanding the network of sales or distribution. Moreover, one may also observe the impact of the appearance in Poland of the global consumption trends on the society. These trends shape the way of thinking, lifestyles, and systems of values shared by various social groups, and they change the way of conduct of individuals, both related to consumption and other aspects of life.
PL
Niniejszy artykuł ma na celu zbadanie zależności między wybranymi globalnymi trendami konsumpcyjnymi a perspektywami rozwoju rynku żywności ekologicznej w Polsce. W artykule przedstawiono krótką charakterystykę trzech wybranych globalnych trendów konsumenckich: LOHAS (Lifestyles of Health and Sustainability), Simple Living oraz Slow Money oraz podjęto próbę oceny ich wpływu na konsumpcję żywności ekologicznej w Polsce. Wydaje się uzasadnione przypuszczenie, że upowszechnianie się wymienionych wyżej trendów będzie wpływać na wzrost popytu i konsumpcji żywności ekologicznej w Polsce. Stwierdzenie to ma ważne implikacje dla producentów, dystrybutorów i sprzedawców tego typu żywności, mogą oni bowiem odpowiednio dostosować swoje działania do zmieniających się zwyczajów żywieniowych polskich konsumentów, na przykład zwiększając produkcję lub rozszerzając sieć sprzedaży czy dystrybucji. Ponadto można również zaobserwować wpływ pojawienia się w Polsce globalnych trendów konsumpcyjnych na społeczeństwo. Trendy te kształtują bowiem sposób myślenia, style życia i systemy wartości wyznawane przez różne grupy społeczne oraz zmieniają sposób zachowania jednostek, zarówno w odniesieniu do konsumpcji jak i w innych aspektach życia.
People deal with food from the first days of their lives; therefore, it seems that they know all about it, and that they are specialists in this field. However, is that really the case? The aim of this study is to highlight the advantages and disadvantages of various types of diet, to enable the reader to make conscious decisions about which one to choose. Man is evolutionarily, and biologically, adapted to a varied diet, namely, food of animal and vegetable origins. However, more and more people are choosing and promoting vegetarianism, but if that trend were followed by most of the population, crop diversity would suffer, because the demand would be mainly for legumes. Loss of biodiversity would, in turn, lead to the extinction of beneficial insects. Similarly, the decision whether to choose food from conventional or organic production has many implications. It would appear that organic food is always healthier and safer for humans. However, while organic food is certainly free from pesticide contamination, the content of harmful metals in both types of food is similar. Moreover, organic foods can be, to a greater extent, infected with pathogens or susceptible to biological contaminants. Human diet should take into account individual demand for energy, all essential nutrients, including water, but it should also provide pleasure, and reflect the culture of a given region.
PL
Od pierwszych dni życia człowiek ma styczność z żywnością. Dlatego wydaje się, że o żywności wie wszystko i jest specjalistą w tej dziedzinie. Jednak czy naprawdę tak jest? Celem pracy jest próba przybliżenia wiedzy na temat zalet i wad różnego typu sposobów odżywiania się tak, aby każdy człowiek mógł w pełni świadomie podejmować decyzję o wyborze diety. Człowiek ewolucyjnie i biologicznie przystosowany jest do diety zróżnicowanej, czyli do żywności pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Coraz więcej jest jednak osób wybierających i propagujących wegetarianizm, ale gdyby większość społeczeństwa podjęła taką decyzję, to ucierpiałaby różnorodność upraw, byłoby głównie zapotrzebowanie na rośliny strączkowe. Zanik bioróżnorodności miałby wpływ na wymieranie owadów pożytecznych. Podobnie jest z decyzją o wyborze żywności z produkcji konwencjonalnej czy ekologicznej. Wydaje się, że żywność ekologiczna jest zawsze zdrowsza i bezpieczniejsza dla człowieka. Żywność ekologiczna na pewno jest wolna od zanieczyszczeń pestycydami, ale obecność metali szkodliwych dla zdrowia w obu typach żywności jest już podobna. Natomiast żywność ekologiczna może być bardziej zainfekowana patogenami i w większym stopniu podatna na zanieczyszczenia biologiczne. Niezbędne jest, aby dieta człowieka uwzględniała indywidualne zapotrzebowanie energetyczne, zapotrzebowanie na wszystkie podstawowe składniki odżywcze, w tym wodę, ale także powinna stanowić przyjemność i być wyrazem kultury danego regionu.
Awareness of environmental pollution, and consequently its adverse impact on everyday human life, is increasing. As a result, the search for food of the best quality has become fashionable. It is therefore important that consumers’ knowledge of food production is the best. Conventional food is generally considered to be less valuable or even dangerous due to the presence of various chemicals within it. Meanwhile, organic food is considered healthier and more valuable. However, numerous scientific studies show that there are no significant differences between organic and conventional foods, both in terms of the presence of contaminants and nutritional values.
PL
W świetle wzrastającej świadomości o zanieczyszczeniu środowiska i w konsekwencji jego niekorzystnego wpływu na codzienne życia człowieka pojawiła się moda na poszukiwanie żywności o jak najlepszej jakości. Dlatego ważne jest, aby wiedza konsumentów na temat produkcji żywności była jak najlepsza. Żywność konwencjonalna powszechnie uważana jest za mniej wartościową lub wręcz niebezpieczną ze względu na obecność rożnych substancji chemicznych. Z kolei żywność ekologiczna traktowana jest jako ta zdrowsza i bardziej wartościowa. Natomiast z licznych badań naukowych wynika, że nie ma znaczących różnic między żywnością ekologiczną i konwencjonalną, zarówno pod względem obecności zanieczyszczeń jak i wartości odżywczych.
Cel artykułu: identyfikacja sposobu postrzegania żywności ekologicznej oraz źródeł informacji o niej. Rodzaj wykorzystanej metodologii badawczej/podejścia badawczego: badania ankietowe przeprowadzone w 2015 roku wśród 137 mieszkańców województwa podkarpackiego. Narzędzie badawcze stanowił kwestionariusz ankiety, zawierający pytania dotyczące cech żywności ekologicznej, a także źródeł informacji o niej. Główne wyniki badań/analiz: zdaniem 67,9% ankietowanych żywność ekologiczną cechuje naturalny skład; 64,2% uważa, że jest ona pozbawiona sztucznych dodatków; tyle samo osób za cechę charakterystyczną żywności ekologicznej uważa naturalną metodę jej produkcji czy przetwarzania. Najbardziej popularnym źródłem wiedzy na temat żywności ekologicznej jest Internet (51% wskazań). Implikacje praktyczne: wyniki badań wskazują na potrzebę akcji promujących żywność ekologiczną, głównie poprzez targi żywności ekologicznej, a także reklamę w prasie. Implikacje społeczne: ankietowani prawidłowo definiują pojęcie żywności ekologicznej, a Internet odgrywa coraz większą rolę jako źródło informacji o tej żywności. Kategoria artykułu: badawczy.
EN
Purpose of the article: The main goal of this article is to see how organic food is perceived as well as to identify the sources of information about it. Research methodology/approach: A survey research was conducted in 2015 among 137 inhabitants of Podkarpackie Voivodeship. The research tool was a questionnaire which included questions concerning the characteristics of organic food as well as the sources of information about it. Key research/analysis findings: According to 67.9% of the respondents, the organic food is described as having the natural composition; 64.2% of the respondents believe that it is devoid of artificial food additives; the same number of respondents as the characteristics aspect of organic food considers its natural method of production or processing. The most popular source of knowledge about organic food is the Internet (51% of responses). Practical implications: The results of the research indicate the necessity to promote organic food, mainly through organic food fairs but also through advertising in the press. Social implications: The respondents define the concept of organic food correctly and the Internet is playing a significantly greater role as the source of knowledge about this type of food. Article category: research.
RU
Цель статьи: выявить способ восприятия экологических продуктов питания и источники информации о них. Вид использованной исследовательской методологии/исследовательского подхода: опросы, проведенные в 2015 году среди 137 жителей Подкарпатского воеводства. Исследовательским инструментом был воспросник анкеты, содержащий вопросы о свойствах экологических продуктов питания, а также об источниках информации о них. Основные результаты обследований/анализов: по мнению 67,9% опрошенных экологическим продуктам присущ натуральный состав; 64,2% считают, что они не содержат искусственных добавок; такое же число лиц считает характерной чертой экологических продуктов питания натуральный метод их производства или переработки. Самым популярным источникм знаний об экологических продуктах питания является интернет (51% указаний). Практические импликации: результаты обследований указывают необ- ходимость проводить мероприятия по поощрению экологических продуктов питания, в основном посредством ярмарок экологических продуктов питания, а также рекламы в прессе. Социальные импликации: опрошенные правильно определяют понятие экологических продуктов питания, а интернет играет все бóльшую роль в качестве источника информации об этих продуктах питания. Категория статьи: исследовательская статья.
This paper seeks to assess the level of development of Polish ecological agri-food clusters in terms of the country’s potential of organic farming, ecological processing of farm products, and the distribution of food produced with the help of ecological methods. Despite the upsurge of interest in clustering observed in Poland in the first decade of the 21st century as well as the growing number of clusters and intensive development of organic farming, it was found that agri-food clusters embracing entities producing ecological food were still of marginal significance. At the start of 2014 there were only two: the Ecological Food Valley Cluster and the Kujavia-Pomerania Cluster, a division of Ekoland, the Association of Food Producers Using Ecological Methods. The assessment of the operation of those clusters shows unequivocally that the process of building ecological agri-food clusters only just starts in Poland. Today clustering still utilises the potential of Polish organic farming to a very small extent.
PL
W artykule oceniono poziom rozwoju ekologicznych klastrów rolno-spożywczych w kontekście potencjału polskiego rolnictwa ekologicznego, przetwórstwa ekologicznych płodów rolnych i dystrybucji żywności wyprodukowanej metodami ekologicznymi. Stwierdzono, że pomimo obserwowanego w Polsce w pierwszym dziesięcioleciu XXI w. wzrostu zainteresowania klasteringiem i rosnącej liczby klastrów oraz intensywnego rozwoju rolnictwa ekologicznego, klastry rolno-żywnościowe skupiające podmioty związane z produkcją żywności ekologicznej mają marginalne znaczenie. Na początku 2014 r. istniały jedynie dwa: klaster Dolina Ekologicznej Żywności oraz klaster Kujawsko-Pomorski Oddział Stowarzyszenia Producentów Żywności Metodami Ekologicznymi „Ekoland”. Ocena funkcjonowania tych klastrów jednoznacznie wskazuje, że proces budowy ekologicznych klastrów rolno-żywnościowych w Polsce dopiero się rozpoczyna i obecnie klastering jedynie w bardzo niewielkim stopniu wykorzystuje potencjał polskiego rolnictwa ekologicznego.
The manuscript presents the state and development of organic farming in Poland and individual provinces. It has been shown that over the years 2011–2020 the number of organic producers and the area of organic crops decreased. The recorded dynamics of changes varied depending on the analyzed voivodship. The Warmińsko-Mazurskie voivodship had the largest and stable number of organic producers. In the analyzed years, the number of producers involved in the processing of organic products and the production of fodder and/or yeast increased. The increase in the number of analyzed processors concerned each of the voivodships, and the highest was recorded in Mazowieckie and Wielkopolskie. The total area of ecological agricultural land (during the period and after conversion) has significantly decreased. The biggest drops in ecological crops were found in the Zachodniopomorskie and Podkarpackie voivodeships.
PL
W pracy przedstawiono stan i rozwój rolnictwa ekologicznego w Polsce i poszczególnych województwach. Wykazano, że na przestrzeni lat 2011–2020 liczba ekologicznych producentów oraz powierzchnia ekologicznych upraw uległy zmniejszeniu. Odnotowana dynamika zmian była zróżnicowana w zależności od analizowanego województwa. Największą i stabilną liczbą producentów ekologicznych odznaczyło się województwo warmińsko-mazurskie. W badanych latach wzrosła liczba producentów zajmujących się przetwórstwem produktów ekologicznych oraz produkcją pasz i/lub drożdży. Wzrost liczby analizowanych przetwórców dotyczył każdego z województw, a największy odnotowano w mazowieckim i wielkopolskim. Łączna powierzchnia ekologicznych użytków rolnych (w okresie i po konwersji) istotnie zmniejszyła się. Największe spadki ekologicznych zasiewów wykazano w województwie zachodniopomorskim i podkarpackim.
The aim of this study was to identify the determinants of the choice of organic foods in the opinion of consumers of the Podkarpackie Voivodship. The study was conducted in the second quarter of 2015 by the means of a questionnaire. The subjects of the research were 308 consumers of organic food in Podkarpackie Voivodship. It was discovered that the consumers perceive organic food as an element of the food category that guarantees health security and excellent taste. Despite the desire to buy such food, the consumers who are supplying themselves with organic products think that the range of products available on the market is insufficient. A very high percentage of the respondents indicated a preference for purchasing food produced in their own country, preferably in their own region, and buying directly from a manufacturer. More than a third of the respondents, especially under 35 years old, is supplying themselves with organic products in specialist stores and supermarkets. The primary barrier in buying organic foods is its too high price.
PL
Celem pracy była próba określenia determinantów wyboru żywności ekologicznej w opinii konsumentów z województwa podkarpackiego. Badania przeprowadzone zostały za pomocą kwestionariusza ankiety w II kwartale 2015 roku, na terenie województwa podkarpackiego wśród 308 konsumentów. Stwierdzono, że konsumenci postrzegają żywność ekologiczną w kategorii żywności gwarantującej bezpieczeństwo zdrowotne o wysokich walorach smakowych. Mimo chęci zakupu takiej żywności konsumenci zaopatrujący się w produkty ekologiczne uważali, że ich dostępny asortyment na rynku jest niewystarczający. Bardzo wysoki odsetek respondentów wskazywał na preferowanie zakupu żywności pochodzenia krajowego, najlepiej lokalnego, bezpośrednio u producenta. Ponad jedna trzecia respondentów, szczególnie do 35 roku życia, zaopatrywała się w produkty ekologiczne w specjalistycznych sklepach oraz sklepach wielkopowierzchniowych. Zbyt wysoka cena była podstawową barierą ograniczającą zakup żywności ekologicznej.
This article aims to analyse the current state of Community Supported Agriculture (CSA) as an example of a short food supply chain in Poland in terms of the characteristics of the farms, spatial distribution of the producers and consumers of food, and principles of operation of the CSA groups. The analysis is based on the survey data collected through telephone interviews. The results indicate a rapid increase in the number of CSA groups. CSA groups operate mainly in large cities. Their principles of operation vary; however, the common element is that consumers prepay for organic high-quality produce at the beginning of growing season.
PL
Celem artykułu jest analiza obecnego stanu Rolnictwa Wspieranego przez Społeczność (RWS) jako przykładu krótkiego łańcucha dostaw żywności w Polsce. W artykule dokonano charakterystyki gospodarstw rolnych zaangażowanych w model RWS, oceniono przestrzenne rozmieszczenie producentów i konsumentów żywności oraz omówiono zasady działania grup RWS. Analizy przeprowadzono w oparciu o dane ankietowe zebrane przy wykorzystaniu metody wywiadu telefonicznego. Wyniki badań wskazują na dynamiczny wzrost liczby grup RWS, składających się z grupy konsumentów i rolników w Polsce. Grupy konsumentów funkcjonują przede wszystkim w dużych miastach. Ich zasady działania różnią się, lecz elementem wspólnym są dokonywane przez konsumentów przedpłaty za otrzymywane ekologiczne produkty żywnościowe wysokiej jakości na sezon.
The interest of consumers and producers with organic food is increasing. This justifies the need to identify the main determinants of the development of the organic food market. The literature on the organic food market contains many references to the factors that influence both consumers and producers to turn towards organic food. Nevertheless, there is the need to explore the problem in terms of regional conditions. Among the factors influencing consumers’ decisions about organic products are those that result from health or environmental concerns. Taking into account the producers’ motives for switching to organic food production methods, a special attention is paid to subsidies as well as to the protection of the environment or the quality of food. The authors of this paper attempted to take account of regional conditions for the development of organic products, indicating the importance of actions undertaken at the regional level. The paper drew a particular attention to the opportunities and barriers to the regional development of the organic food market on the example of Lubuskie Voivodeship. They also focused on developing solutions for green farmers to better tailor their offerings to the needs and preferences of current and future customers. In the research proceedings, the analysis of literature, the statistical data, and the results of the questionnaire surveys concerning the presented issues were used. The aim of the undertaken research was to determine the conditions of the regional market for organic products on the example of Lubuskie Voivodeship. The study shows that the majority of people purchasing organic food are city dwellers, but those who live in the countryside also make purchases. Most of the respondents have knowledge about the requirements for organic food regarding its production and processing. The preferred place for the purchase of organic products by the majority of respondents is marketplaces, while the most common source of information used during their purchase is their own experience. The article is of the research nature.
PL
Zainteresowanie konsumentów i producentów żywnością ekologiczną zwiększa się. Uzasadnia to potrzebę zidentyfikowania głównych uwarunkowań rozwoju rynku produktów ekologicznych. Literatura dotycząca rynku żywności ekologicznej zawiera wiele odniesień do czynników wpływających na zainteresowanie zarówno konsumentów, jak i producentów żywnością ekologiczną. Niemniej jednak zachodzi potrzeba zgłębienia problemu w aspekcie uwarunkowań regionalnych. Wśród czynników wpływających na decyzje konsumentów dotyczące produktów ekologicznych wymienia się te wynikające z troski o zdrowie czy też dbałości o środowisko naturalne. Biorąc pod uwagę motywy przechodzenia producentów na metody ekologicznej produkcji szczególną uwagę zwraca się na dopłaty, a także na ochronę środowiska czy jakość żywności. Autorzy opracowania podjęli próbę uwzględnienia uwarunkowań regionalnych w rozwoju produktów ekologicznych wskazując znaczenie działań podejmowanych na poziomie regionalnym. W opracowaniu szczególną uwagę zwrócono na możliwości i bariery regionalnego rozwoju rynku żywności ekologicznej na przykładzie województwa lubuskiego. Skoncentrowano się również na opracowaniu propozycji rozwiązań dla ekologicznych producentów rolnych pozwalających lepiej dostosować ofertę do wymagań oraz preferencji obecnych i przyszłych klientów. W postępowaniu badawczym wykorzystano analizę literatury, danych statystycznych oraz wyniki przeprowadzonych badań ankietowych dotyczących przedstawianej problematyki. Celem podjętych badań było ustalenie uwarunkowań regionalnych rynku produktów ekologicznych na przykładzie województwa lubuskiego. Z przeprowadzonego badania wynika, że wśród osób dokonujących zakupu żywności ekologicznej przeważają mieszkańcy miast, ale zakupu dokonują też osoby mieszkające na wsi. Większość respondentów ma wiedzę na temat wymagań stawianych żywności ekologicznej dotyczących jej produkcji i przetwarzania. Preferowanym miejscem zakupu produktów ekologicznych przez większość respondentów są targowiska, zaś najczęstszym źródłem informacji wykorzystywanym podczas ich zakupu jest własne doświadczenie. Artykuł ma charakter badawczy.
RU
Интерес потребителей и производителей к экологическим пищевым продуктам повышается. Это обосновывает потребность в выявлении основных обусловленностей развития рынка экологических продуктов. Литература, ка- сающаяся рынка экологической пищи, содержит много ссылок на факторы, влияющие на интерес как потребителей, так и производитеей к экологической пище. Тем не менее есть необходимость глубже проникнуть в проблему в аспекте региональных обусловленностей. В числе условий, влияющих на решения потребителей насчет экологических продуктов, указывают те, которые вытекают из заботы о здоровье или же окружающей среде. Учитывая мотивы перехода производителей к методам экологического производства, осо- бое внимание обращают на доплаты, а также на защиту среды или качество пищи. Авторы разработки попытались учесть региональные обусловленности в развитии экологических продуктов, указывая значение мер, принимаемых на региональном уровне. В статье особое внимание обратили на возможности и барьеры регионального развития рынка экологической пищи на примере Любушского воеводства. Сосредоточились также на разработке предложений решений для экологических сельскохозяйственных производителей, которые позволяют лучше приспособить предложение к требованиям и предпочтениям нынешних и будущих клиентов. В исследовании использовали анализ ли- тературы, статистических данных и результаты проведенных опросов, касающихся представляемой проблематики. Целью предпринятых исследований было определение региональных обусловленностей рынка экологических продуктов на примере Любушского воеводства. Проведенный опрос показывает, что среди лиц, покупающих экологическую пищу, преобладают городские жители, но покупки совершают и лица, проживающие на селе. Большинство респондентов располагает знаниями насчет требований, предъявляемых к экологической пище, которые касаются ее производства и переработки. Предпочитаемое большинством респондентов место покупки экологических продуктов – базары, самый же частый источник информации, используемый во время покупки их – личный опыт. Статья имеет исследовательский характер.
Top-level human health depends on people’s eating habits. That is why, it is important to consume good quality food, both in terms of the presence of various contaminants, and the content of nutrients. Food contaminants, metals, and their compounds, are commonly found, since their presence in food, results from their common presence in various elements of the environment. The levels of micro-elements and macro-nutrients also testify to the health quality of food. Materials and methods: The materials for the study were food samples from organic and conventional production. The most popular fruit and vegetables in the diet in Poland, i.e., apples and carrots, were selected for research. The method of plasma excitation spectrometry (ICP-OES) was used to study the levels of metals harmful to health: cadmium (Cd), lead (Pb), arsenic (As), and mercury (Hg), as well as selected micro-elements and macro-nutrients: calcium (Ca), potassium (K), magnesium (Mg), phosphorus (P), iron (Fe), manganese (Mn), zinc (Zn), and aluminium (Al), in selected food products. Samples were mineralised by microwave techniques. Results: The content of harmful metals (Pb, Cd, Hg, As) in the tested apple and carrot samples were significantly lower than the maximum levels set in EU legislation, and did not differ, significantly, in conventional food vs. ecological. Similar results were also shown for micro-elements and macro-nutrients.
PL
Zdrowie człowieka w dużym stopniu zależy od jego przyzwyczajeń żywieniowych. Dlatego tak istotne jest, aby spożywać żywność o odpowiedniej jakości zarówno pod względem odpowiedniej zawartości w niej składników odżywczych, jak i dopuszczalnej obecności różnych zanieczyszczeń. Jeśli chodzi o te ostatnie, to w żywności powszechnie występują metale i ich związki, których zawartość w głównej mierze wynika z powszechnej ich obecności w różnych elementach środowiska. O jakości zdrowotnej żywności świadczą przede wszystkim poziomy mikro- i makroelementów. Materiał i metody: Materiał do badań stanowiły próbki żywności z produkcji ekologicznej i konwencjonalnej. Do badań wytypowano najpopularniejsze w diecie w naszym kraju owoce i warzywa, odpowiednio: jabłka i marchew. W próbkach tych oznaczano metodą spektrometrii emisyjnej ze wzbudzeniem plazmowym (ICP-OES) poziomy metali szkodliwych dla zdrowia: kadm (Cd), ołów (Pb), arsen (As) i rtęć (Hg), a także wybrane mikro- i makroelementy: wapń (Ca), potas (K), magnez (Mg), fosfor (P), żelazo (Fe), mangan (Mn), cynk (Zn) i glin (Al). Próbki były poddawane mineralizacji mikrofalowej. Wyniki: Zawartość metali szkodliwych dla zdrowia (Pb, Cd, Hg, As) w badanych próbkach jabłek i marchwi były znacznie niższe od najwyższych dopuszczalnych poziomów ustalonych w ustawodawstwie unijnym i nie różniły się istotnie w uprawach konwencjonalnych vs. ekologicznych. Podobne rezultaty wykazano w przypadku mikro- i makroelementów.
Consumers are increasingly more interested in the issues associated with high-quality food (organic food); consequently, the number of organic farms and commercial establishments which off er organic products with quality certifi cates is growing. Podkarpackie voivodeship, thanks to certain advantages, is a favorable place for the development of organic farming. For the needs of this research, a survey was conducted in spring 2015 among 137 inhabitants of Rzeszów and the surrounding areas who declared to be consumers of organic food. An analysis of the results provides the conclusion that organic products are very positively evaluated by the respondents, since in their opinion they have a great impact on their health, which is the main reason for purchasing them. Sales and consumption growth of organic foods can be achieved by intensive advertising using the latest methods and techniques, as well as by educating society. These activities should be particularly targeted at the inhabitants of mediumsized towns, and a convincing argument should be made to draw attention to the ingredients in organic food.
PL
Wśród konsumentów wzrasta zainteresowanie problematyką żywności wysokiej jakości (żywności ekologicznej). Zwiększa się zatem liczba gospodarstw ekologicznych i placówek handlowych oferujących ekoprodukty z certyfi katem jakości. Województwo podkarpackie, ze względu na swoje walory, stanowi dobre miejsce dla rozwoju rolnictwa ekologicznego. Na potrzeby niniejszego opracowania przeprowadzono badania ankietowe wśród mieszkańców Rzeszowa i okolic deklarują- cych spożywanie żywności ekologicznej. Analiza wyników badań upoważnia do stwierdzenia, iż produkty ekologiczne oceniane są przez respondentów bardzo pozytywnie, gdyż w ich opinii mają duży wpływ na zdrowie, co jest głównym motywem ich zakupu. Wzrost sprzedaży i spożycia żywności ekologicznej jest możliwy dzięki prowadzeniu intensywnej promocji, z wykorzystaniem nowoczesnych metod i technik oraz edukacji ekologicznej społeczeństwa. Działania te należy kierować szczególnie do mieszkańców miast średniej wielkości, a przekonującym argumentem może być zwrócenie uwagi na składniki żywności ekologicznej.
The manifestation of sustainable consumption on the food market is the consumer is choice of products originating from fair trade and/or organic farming. This paper presents the level of knowledge of Fairtrade signs and organic food logo of the EU. The author describes the importance of these signs by purchasing decisions and the relationship between these factors and the declared level ofknowledge about fair trade. In November 2013 research was conducted by the Department of Marketing Strategies at the Poznań University of Economics and Polish Scientifi c Association of Marketing (PNTM). We interviewed 444 people responsible for food shopping in their households. There were structured interviews in 3 Polish cities: Poznań, Szczecin and Lublin. The results confi rm low awareness of Polish consumers in respect of Fairtrade determinations and slightly higher in the case of organic products. Information regarding the origin of the product (fair trade or organic) is not important to consumers when choosing food products. With increasing knowledge on products originating from fair trade derives knowledge of both organic foods and Fairtrade signs, but not the impact of these markings on consumers’ purchasing decisions. Still, people who attach importance to this type of information are niche on the Polish market.
PL
Możliwymi do zaobserwowania przejawami zrównoważonej konsumpcji na rynku żywności jest wybór przez konsumentów produktów pochodzących ze sprawiedliwego handlu i/lub z upraw ekologicznych. Celem artykułu jest przedstawienie poziomu znajomości oznaczeń Fairtrade i unijnego logo żywności ekologicznej oraz ich znaczenia przy wyborze produktów żywnościowych, a także relacji mię- dzy tymi czynnikami a deklarowanym poziomem wiedzy na temat fair trade. Dla realizacji postawionych celów przeprowadzono 444 ustrukturowane wywiady bezpośrednie z osobami odpowiedzialnymi za zakup żywności w gospodarstwie domowym. Badanie, współfi nansowane przez Polskie Naukowe Towarzystwo Marketingu, przeprowadzono w Poznaniu, Szczecinie i Lublinie w listopadzie 2013 roku. Wyniki badań potwierdzają niewielką świadomość respondentów w odniesieniu do oznaczeń Fairtrade i nieco wyższą w przypadku produktów ekologicznych. Informacje dotyczące pochodzenia produktu (ze sprawiedliwego handlu czy upraw ekologicznych) nie są dla konsumentów istotne przy wyborze produktów żywnościowych. Wraz ze wzrostem wiedzy na temat produktów pochodzących ze sprawiedliwego handlu podnosi się znajomość oznaczeń zarówno żywności ekologicznej, jak i Fairtrade, jednak trudno na razie mówić, że wzrasta wpływ tych oznaczeń na decyzje zakupowe konsumentów. Osoby przywiązujące wagę do tego typu informacji nadal stanowią na polskim rynku niewielką grupę.
Scharakteryzowano założenia i zadania produkcji ekologicznej oraz wymagania dotyczące żywności ekologicznej. Opisano system kontroli i certyfikacji żywności ekologicznej. Omówiono znakowanie dla tej kategorii produktów. Porównano rynek żywności ekologicznej i konwencjonalnej. Opisano czynniki wyboru żywności ekologicznej przez konsumentów w świetle przeprowadzonych badań. Stwierdzono, że żywność ekologiczna znajduje rosnące zainteresowanie i nabywców wśród świadomych konsumentów. System ekologicznego gospodarowania daje możliwość pozyskiwania wielu różnorodnych biologicznie i bezpiecznych zdrowotnie produktów. W tym aspekcie rolnictwo ekologiczne stanowi najpoważniejsze źródło naturalnej żywności funkcjonalnej. Słowa kluczowe: żywność ekologiczna, konwencjonalna, jakość żywności ekologicznej, czynniki wyboru i konsumenci
EN
The assumptions and tasks of ecological production as well as requirements for organic food were characterized. The system of control and certification of organic food has been described. The labeling for this product category is discussed. The market for organic and conventional food was compared. The factors determining the choice of organic food by consumers in the light of the research have been described. It was found that organic food finds growing interest and buyers among conscious consumers. The eco-management system provides the opportunity to acquire a wide range of biologically and health-safe products. In this respect, organic farming is the most important source of natural functional food.
Celem pracy była próba określenia czynników wyboru żywności ekologicznej w opinii konsumentów z województwa podkarpackiego w zależności od ich poziomu wykształcenia. Badania przeprowadzone zostały za pomocą kwestionariusza ankiety w II kwartale 2015 roku, na terenie województwa podkarpackiego wśród 308 konsumentów żywności ekologicznej. Stwierdzono, że konsumenci z wykształceniem wyższym w większym stopniu postrzegali żywność ekologiczną w kategorii żywności gwarantującej bezpieczeństwo zdrowotne oraz są bardziej otwarci na poszukiwanie nowych produktów. Natomiast respondenci posiadający wykształcenie średnie charakteryzowali się najdłuższym stażem zakupu żywności ekologicznej. Największy odsetek badanych z wykształceniem zawodowym spośród pozostałych respondentów zaopatrywał się w taką żywność co najmniej raz w tygodniu i przeznaczał na nią kwotę ponad 201 zł miesięcznie. W grupie tej także przeważał pogląd, iż koniecznym jest poszerzenie dotychczasowego asortymentu żywności ekologicznej o nowe produkty. Najczęstszą barierą ograniczającą zakup żywności ekologicznej była nadal zbyt wysoka jej cena.
EN
The study attempts to define factors impacting the choice of organic food by consumers from the Podkarpackie province, depending on their level of education. To this end, a survey was conducted in the Podkarpackie province in the second quarter of 2015. It involved 308 organic food consumers. It was found that consumers with university education more often paid attention to food safety and were more open to new products. However, consumers with secondary education had been purchasing organic food for the longest period of time. The highest percentage of respondents with vocational education bought this kind of food at least once week, spending more than PLN 201 a month on it. The opinion that it was necessary to introduce new products to the existing range of organic food prevailed in this group of respondents. High price was the most common barrier to the purchase of organic food.
The article proposes a definition of environmental claims made on food, it identifies the objectives of food law in respect of such claims, and discusses the relevant regulation of both food law and consumer law. The author points out that in view of the widespread unreliable use of environmental claims, the adoption of a regulation setting out a framework for the use of this type of claim in relation to food is highly desirable as it might contribute to the more effective implementation of the objectives of food law.
PL
W artykule zaproponowano definicję oświadczeń środowiskowych dotyczących żywności, wskazano na cele prawa żywnościowego istotne dla tego rodzaju oświadczeń oraz omówiono regulację zarówno z zakresu prawa żywnościowego, jak i prawa konsumenckiego, istotną dla stosowania oświadczeń środowiskowych dotyczących żywności. W konkluzji autor wskazuje, że z uwagi na rozpowszechniające się zjawisko nierzetelnego stosowania oświadczeń środowiskowych przyjęcie regulacji wyznaczających ramy stosowania tego rodzaju oświadczeń w odniesieniu do żywności jest zdecydowanie potrzebne i może przyczynić się do efektywniejszej realizacji celów prawa żywnościowego.
Od początku lat 90. XX wieku na arenie międzynarodowej rośnie zainteresowanie problematyką zrównoważonej konsumpcji i produkcji. Jednym z kierunków działań w tej materii są wysiłki na rzecz zwiększenia zainteresowania konsumentów produktami i usługami, których wpływ na środowisko naturalne będzie możliwie najmniejszy. Produkty żywnościowe należą do kategorii produktów mających istotny wpływ na środowisko. Intensywne rolnictwo nakierowane na wydajność i redukcję kosztów wytwarzania prowadzi do destruktywnych działań, których niekorzystne skutki dla środowiska są bardzo wymierne. Celem artykułu jest prezentacja wyników badań konsumenckich dotyczących postaw, opinii i zachowań wobec ekologicznych produktów żywnościowych. Badanie przeprowadzono przy użyciu metody CAWI w listopadzie 2014 roku na próbie 373 respondentów.
EN
Since the beginning of the 1990s there has been growing the interest in the area of sustainable consumption and production in the international arena. One of the directions of activities in this matter is efforts to increase consumer interest in products and services which will have the lowest possible impact on the natural environment. Food products belong to the category of products that have a significant impact on the environment. Intensive agriculture aimed at efficiency and reduction of manufacturing costs leads to destructive actions whose adverse effects on the environment are very measurable. The aim of the article is to present the results of consumer research on attitudes, opinions and behaviours towards organic food products. The study was conducted using the CAWI method in November 2014 on a sample of 373 respondents.
RU
С начала 90-х годов XX века на международной арене растет интерес к проблематике устойчивого потребления и производства. Одно из направлений действий в этом отношении – усилия повысить интерес потребителей к продуктам и услугам, влияние которых на природную среду будет по возможности самым меньшим. Пища относится к категории продуктов, оказывающих существенное влияние на среду. Интенсивное сельское хозяйство, направленное на производительность и снижение издержек производства, ведет в разрушительным действиям, неблагоприятные результаты которых для среды неоспоримы. Цель статьи – представить результаты обследования потребителей, касающегося их мнений, поведения и отношения к экологическим продуктам питания. Обследование провели по методу CAWI в ноябре 2014 г. на выборке 373 респондентов.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.