Celem artykułu jest przegląd metod statystycznych, stosowanych przy szacowaniu efektu oddziaływania czynników, wskazanie zalet i wad owych metod oraz zasygnalizowanie kierunków rozwoju w tym zakresie. Z danymi nieeksperymentalnymi wiąże się problem niewłaściwego doboru próby. Rozważona zostanie selekcja próby na podstawie czynników obserwowalnych oraz nieobserwowalnych. W pierwszym przypadku praktyczne znaczenie ma estymacja efektów oddziaływania czynników przez dopasowanie, w szczególności tzw. dobieranie na podstawie prawdopodobieństwa uczestnictwa (przedstawiony w opracowaniu przykład dotyczy właśnie tej metody). W drugim wskazano propozycje rozwiązań dla sytuacji, gdy ma miejsce selekcja na podstawie czynników nieobserwowalnych, jak estymator "różnic-w-różnicach", estymacja metodą zmiennych instrumentalnych czy parametr LATE. (fragment tekstu)
EN
The aim of this article is an overview of modern statistical methods used in estimating the treatment effects, showing their advantages and disadvantages, and to indicate the directions of development. Due to the rarely performed in economic sciences randomized experiments, attention has been focused on the analysis of non-experimental data. The problem related to this type of data is inadequate sampling. We have considered the selection on observable and unob-servable factors. The special importance of proper sample selection for the estimation of the treatment effects has been documented with an empirical example for evaluating the effectiveness of vocational training for the unemployed. Special importance of proper matching attempts to estimate the effects of the impact of certain factors documented empirical example, for evaluating the effectiveness of the training for the unemployed. (original abstract)
W artykule przedstawiono podstawowe pojęcia i rodzaje brakujących danych, charakter brakujących danych, a także sposoby traktowania brakujących danych, najszerzej - imputację i imputację wielokrotną. Przedstawiono też problem imputacji w badaniach marketingowych.
EN
Missing data is a troublesome problem of many statistical surveys. Since it is unavoidable we have to treat missing data in one of two more advanced ways: filling up records with missing data or using special methods of estimation. Before we decide which remedy can be applied it is necessary to specify the degree of randomness of missing data, whether they are missing completely at random (MCAR) or missing at random (MAR). Among approaches to handling missing data the most effective one is imputation, which can take many forms. Eight of them as well as multiple imputation were presented in the article.
Artykuł dotyczy testu do porównywania frakcji wybranych obiektów w dwóch populacjach. W podręcznikach zamieszczane są twierdzenia, że rozkład statystyki testowej podlega rozkładowi N(0,1). W opracowaniu rozpatrzono dwie wersje testu oznaczone A i B. Zbadano zgodność statystyki testowej z rozkładem normalnym metodą Monte-Carlo. W wyniku przeprowadzonego badania ujawniono istotne odchylenia od rozkładu normalnego wówczas gdy próby są różnej liczebności. Odchylenie powoduje, że przedziały krytyczne nie są symetryczne względem środka układu współrzędnych, co może spowodować nawet dwukrotny wzrost poziomu istotności w stosunku do pożądanego. W artykule zaproponowano wspomaganą komputerem metodę wyznaczania przedziału krytycznego statystyki testowej zapewniającą pożądany poziom istotności testu oraz wyznaczania krzywych mocy testu. (abstrakt oryginalny)
EN
The paper concerns a test use to compare fractions in two populations. It is said in the textbooks that a test statistics follows the normal N(0,1) distribution. Two versions of the test statistics, labelled A and B, are considered. The paper examines consistence of the test statistics with the normal distribution Monte-Carlo method. As a result of this survey, essential deviation from normality when samples are not of equal size was revealed. It causes critical intervals to be asymmetrical with respect to the centre of coordinates system. For this reason the significance level can be even two times greater than expected. The author of this paper puts forward computer—aided method for determining critical intervals of the test statistics ensuring desirable level of test significance and power curve tracing of the test statistics. (original abstract)
In the paper the problem of prediction of a time series is considered. Time series observations can be measured on order scale. On the basis of observed ranks of values of the variables observed in the past periods a forecast of the rank of the observation in the future period is determined. The proposed method results from the derivation of the distribution of the well known Kendall's rank coefficient. The paper was inspired by a lecture of Jean H.P. Paelinck who gave it at the University of Economics in Katowice when he received the title of doctor honoris causa of the University in 1987.
W artykule opisano model wynikowy powstały w czasie pracy nad mapami ubóstwa w ramach wspomnianego projektu (Mapy ubóstwa..., 2014). Przedstawione wyniki mają charakter eksperymentalny i nie są oficjalnymi danymi GUS. (fragment tekstu)(abstrakt oryginalny)
EN
The article discusses methods for estimating poverty indicators at lower levels than the voivodship spatial aggregation based on different sources of data on households (censuses and administrative records). The use of small area statistics methods, using these sources unaffected by random error, allowed to get results having a corresponding precision. (original abstract)
Tezą artykułu jest uznanie, że eksperyment sondażowy (...) stanowi proceduralny odpowiednik - na poziomie generowania danych - paradygmatycznej strategii rozumowania przyczynowego odnoszonej do danych obserwacyjnych, traktowanych na podobieństwo danych eksperymentalnych dzięki odpowiedniemu uzupełnieniu pierwszych przez drugie. Dokonywane w ten sposób projekcje na populację (poprzez sondaż) rezultatów eksperymentu - w praktyce najczęściej zbioru różniących się od siebie wersjami wielu eksperymentów - oparte są na założeniu, że to, co wydarzy się w eksperymencie sondażowym odzwierciedla (i może być uogólnione) to, co wydarzy się w realnym świecie. (fragment tekstu)
EN
The article has a dual purpose - besides a general introduction to the method of the survey experiment, and related research opportunities there are formulated research problems to which it can be recommended in the studies of public statistics, with particular emphasis on research aimed to evaluation of public programs. Its structure consists of three parts: a general description of the method and its potency, examples of the most important applications in the literature and a summary from the perspective of the modernization of social research in official statistics. (original abstract)
In the article the generalized Lambda-Tukey distribution was presented with the following four parameters of: location, scale, skewness and kurtosis. The distribution presented, due to its high flexibility is widely applied, especially when empirical distributions are sophisticated and do not show desired accordance with known classical theoretical distributions. The examples presented on the fitting of the DAX index distribution to the four parameter Tukey distribution turn out to be better than the ones for the beta distribution.
Celem artykułu jest przedstawienie i porównanie metod pozwalających wyznaczać współczynniki, jakich używa się przy konstrukcji statystyki testu normalności Shapiro-Wilka. W opracowaniu przedstawiono metodę symulacyjną wynikającą bezpośrednio z wywodów teoretycznych autorów testu, jednak nawet w dobie szybkich i wydajnych komputerów ma ona pewne techniczne ograniczenia. Następnie przedstawiono dwie propozycje wyznaczania tych współczynników. Pierwsza z nich pochodzi z pracy S. Weisberga i C. Binghama (1975), która stanowi — prostą numerycznie — alternatywę dla metody symulacyjnej. Z kolei druga propozycja jest modyfikacją wcześniejszej. Dokonano porównań tych metod ze wskazując na wady, jak i zalety rozważanych propozycji.(abstrakt oryginalny)
EN
The aim of the article is to present and compare estimation methods o j coefficients for Shapiro-Wilk (1965) normality test. In the first part of the paper a simulation method, which is the result of theoretical considerations by the test authors is presented. Unfortunately, even in the age of fast and effective computers, the simulation method has some technical limitations. In the next part of the paper two interesting proposals of the coefficient calculations is presented. The first one comes from the paper of Weisberg and Bingham (1975) which is a very simple numerical alternative for the simulation method. The second one is some modification of the previous method and it is described in the papers of Patrick Royston (1982, 1995). Subsegmently the comparison of all the methods and the faults and merits of the proposals are presented.(original abstract)
W artykule przedstawiono ocenę stopnia realizacji celu głównego strategii rozwoju kraju w województwach w 2010 roku, którym jest podniesienie poziomu i jakości życia mieszkańców. Badanie przeprowadzono na podstawie danych statystycznych GUS.
EN
The article presents the application of compatibility analysis to assess the extent to which the main objective of the National Development Strategy (SRK) was realized (Raising the level and life quality of the Polish population in the provinces in 2010). The analysis uses a complex matrix of compliance tags created by comparing the indicator values of Polish provinces with their assumed value (standard) in SRK'2010. The proposed method also identified regions in which the goal was achieved, and those in which the objective has not been achieved. With the method the visualization of results was made in two-dimensional space. The study was based on data from the Central Statistical Office (GUS). (original abstract)
Celem artykułu jest prezentacja systemu oceny stopnia realizacji strategii rozwoju wykorzystującego wyselekcjonowany zestaw wskaźników. Propozycję tę zbudowano w odniesieniu do sytuacji, gdy jednostki samorządu terytorialnego tworzą strategię bez systemu monitoringu. Przedstawiony tu system zastosowano do oceny realizacji celów kierunkowych i strategicznych Strategii rozwoju Szczecina w latach 2005 i 2008. (fragment tekstu)
EN
The article presents the existing systems of monitoring and evaluation of the strategy of selected cities, as well as the author's proposal for monitoring the extent to which urban development strategy is implemented (example - the Strategy of Szczecin). The monitoring the implementation of specific strategic objectives, as well as evaluating the selection of indicators have a high importance. The authors also pointed out assessment limitations for the extend of realisation of the Strategy specific goals due to difficulties to quantify as well as penetration of certain goals. (original abstract)
W części pierwszej, wykorzystując metodę "słupkową", zaproponowano modyfikację testu niezależności dwóch cech polegającą na zastosowaniu statystyki nazwanej "modułową" jako miary rozbieżności pomiędzy rozkładem zaobserwowanym a hipotetycznym. W rozdziale drugim tego opracowania dla proponowanej statystyki modułowej podano wartości krytyczne |X|α według różnej liczebności próby na poziomie istotności α∈{0,01; 0,05; 0,1} (...). W części trzeciej zbadano zdolność tablicy dwudzielczej do wykrywania związku między cechami, określaną jako moc testu oraz porównano uzyskane wyniki z mocą testu niezależności wykorzystującego statystykę X2 z (k-1)(w-1) stopniami swobody. W części ostatniej dokonano sprawdzenia, czy rozkład omawianych w pracy miar rozbieżności tablic dwudzielczych jest zgodny z rozkładem teoretycznym, jakim jest rozkład chi-kwadrat o (w - 1)(k -1) stopniach swobody. (fragment tekstu)
EN
This paper proposes a modification of the classic test of independence chi-square involving the use of modular statistics, as a measure of discrepancy between the observed and hypothetical distribution. Module statistics differs from Pearson chi-square statistics that deviation square of the theoretical and expected empirical probability is replaced by absolute value. For the proposed statistics is given the critical value |X|α by different size samples of significance α∈{0,01; 0,05; 0,1}. The ability of two-part tables was examined to detect a relationship between characteristics, defmed as the power of the test as well as the results were compared with the power of the test of independence, using statistics by X2 z (k -1)(w -1) degrees of freedom. The Author examined whether the distribution of discrepancy measurements of two-part tables is con-sistent with the theoretical distribution of chi-square by X2 z (k-1)(w-1) degrees of freedom. Their usefulness in statistical practice was indicated too. (original abstract)
Companies, facing globalization and technological revolution, are constantly forced to search for new ways to grow and develop. A profitable growth strategy can be built through international expansion. Recently it has become one of the few effective ways to develop and enhance the competitiveness of a company in response to the changing dynamics of the global economy. When a company is expanding its business operations to overseas markets a number of strategic decisions must be taken. The company must define the product it wants to market (what), the country market it wants to enter (where), the timing of entry (when) and the entry mode it wants to use (how). Consequently, the country market selection plays a critical role in shaping the performance of foreign activities and influences the future success of the company. This is a complex and difficult decision, requiring the company to analyse a wide spectrum of factors that affect both investment efficiency and effectiveness. The location selection in international expansion may be determined by general macroeconomic factors, demand factors, socio-political factors or cost factors. The purpose of this paper is to conduct a simulation of the market selection decision with the help of multi-criteria decision aiding methods based on the perspective of a dynamically developing company that is a leading manufacturer and distributor of hygiene, cosmetic and medical products.
Zasadniczym celem artykułu jest prezentacja wyników badania taksonomicznego, w którym wykorzystano dynamiczne podejście na etapie doboru cech. Otrzymany zbiór cech diagnostycznych zastosowano do klasyfikacji średniego poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego obserwowanego w województwach w latach 2002-2009. (fragment tekstu)
EN
The primary objective of the article is to present results of taxonomic studies, which use a dynamic approach in the selection of features. The resulting set of diagnostic features was used for classification in years 2002-2009 the average level of socio-economic development observed in the Polish voivodships. Procedure was applied taking into account changes in the relationship between adopted variables. The result is a set of diagnostic features, used to forecast the development of the phenomenon under investigation. The classification was carried out by assessing the similarity of years in terms of the average level of socio-economic development in the regions with the Penrose distance. Adjusting the dendrogram (tree diagram), obtained by application of the furthest neighborhood method, was measured using the cophenetic correlation coefficient. (original abstract)
Omówiono wykorzystanie metody względnych odchyleń do analizy użytkowania ziemi w województwie lubelskim. Dokonano tego na przykładzie sadów. Wyniki przedstawiono w formie kartogramów.
EN
Based on statistical and cartographic analyse a survey of land use was presented partly on example of share of orchards in the structure of land use in the Lubelskie voivodship. The survey was conducted applying method of relative deviation. Results were presented in the form of cartograms which as typical map of themes are the source of information on space. On the base of orchards presented that prominence of features resulting from relative evaluation shown truth about region where the surveyed occurrence is showing as privileged or unprivileged. This situation is inclined to search for determinants of this condition and after its finding gives a possibility to present directions of influence agreed with planned development of region. This situation stresses practical use in elaboration of development strategy, regional policy, planning works, spatial economy and other activity of human in the environment. (original abstract)
For quality control it is essential that the control samples are homogeneous. In practice this is impossible, and the requirement can be reduced to the condition that the samples were taken from the same population. The study presented in the paper is an analysis of the issue of testing the quality of the shapeless material. As a shapeless material is referred to the material from which it is impossible to directly extract the individual elements, packages, etc. This paper proposes a method to verify the hypothesis that the tested material is homogeneous due to the observed characteristics.
W artykule przedstawiono nowatorskie podejście do warstwowania wielowymiarowej populacji. Podejście to rozpatruje problem warstwowania przy ustalonej liczebności próby, przy czym funkcją celu jest maksymalna wartość współczynnika zmienności (precyzji) rozpatrywanych estymatorów.
EN
The paper contains considerations on multivariate stratification of a population. The author proposes a new approach, in which a maximal value of a coefficient of variation of considered estimators is minimized, subject to a fixed sample size. In such approach arises a problem of a sample allocation between strata; for the sake of simplicity of the algorithm, an approximate formula for the multivariate sample allocation is proposed. Two cases of the stratification are considered, i.e. with and without creation of a "take-all" stratum. An application of the method is presented for four populations with bi-variate auxiliary and survey variable. (original abstract)
Artykuł dotyczy oszacowania przypuszczalnego błędu prognozy (ex ante) przez ocenę średniego błędu prognozowania. W literaturze prognostycznej można było spotkać pogląd, że w przypadku tzw. prostych metod prognozowania statystycznego, nie ma możliwości określenia średniego błędu prognozowania. W opracowaniu pokazano, że taka możliwość istnieje. Podano wzory na średni błąd prognozowania metody opierającej się na liniowej ekstrapolacji średniego przyrostu empirycznego oraz na wykładniczej ekstrapolacji średniego przyrostu względnego. (abstrakt oryginalny)
EN
This article concerns the estimation of presumable forecasting error (ex ante) by average forecasting error evaluation. In the forecasting literature the view was presented that in case of simple statistical forecasting methods there is no possibility to determine the average forecasting error. However, the author showed in the elaboration that this possibility exists. There were given the average forecasting error method's formulas, which were based on linear extrapolation of average empirical growth and on exponential extrapolation of relative average growth. (original abstract)
Artykuł poświęcony jest tablicom dwudzielczym, które są zaliczane do narzędzi statystycznych. Zaproponowano w nim metodę generowania tablic dwudzielczych o rozmiarach iarach (w× k) zwaną metodą „słupkową”. Wykorzystując implementację komputerową testu niezależności dwóch cech, zbadano zdolność tablicy dwudzielczej do wykrywania związku między badanymi cechami oraz obliczono jego siłę wykorzystując współczynnik Cramera. Porównano rzeczywisty rozkład miary rozbieżności dla tablic dwudzielczych z rozkładem teoretycznym, jakim jest rozkład chi-kwadrat o (w −1)(k −1) stopniach swobody. Podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, jaki wpływ mają rozmiary tablicy dwudzielczej na zgodność z rozkładem teoretycznym. (abstrakt oryginalny)
EN
This article focuses on bipartite tables, which belong to the statistical tools. The author proposed the method of bipartite tables' generation of(w x k) size named "column " method. By using computer implementation of two independent features' test, the bipartite table capacity to detect relationship between variables was tested and its capacity by use of Cramer coefficient was calculated. The real distribution of discrepancy measure for the bipartite tables was compared with the theoretical distribution, which is chi-square of (w-l)(k-l) degrees of freedom. The author of this article tried to answer on question: what is the influence of bipartite table sizes on its consistency with theoretical distribution. (original abstract)
Opisano najważniejsze geostatystyczne techniki estymacji przestrzennej oparte na metodach kokrigingu, wykorzystujące informację dodatkową. Omówiono metody: regresji, krigingu oraz kokrigingu. Przedstawiono również niektóre pakiety geostatystyczne realizujące kokriging.
EN
The goal of geostatistics is the description, analysis and interpretation of uncertainty caused by limited spatial sampling of a property under study. The classical statistical methods are not appropriate for this purpose, because they ignore the spatial autocorrelation in data sets. Geostatistics offers a variety of tools for describing the spatial continuity that is an essential feature of many phenomena. Although, successfully developed during the past few decades geostatistical methods and concepts still remain relatively poor known. The paper presents an introduction to the cokriging methods that are most important geostatistical tools of spatial estimation that take into account secondary information. This type of estimation is often called as data integration. The cokriging methods in which more than one variable is used for prediction are particularly useful when primary - variable is sparse, and at the same time the secondary variables is plentiful or even exhaustive. Cokriging is ideally suited for spatial estimation in many fields, where expensive or difficult measurements are needed, including economy, sociology, geochemistry, remote sensing etc. This technique improves significantly the estimation and reduces the variance of estimation error. The most popular method taking advantage of secondary information is ordinary cokriging. The principles of ordinary cokriging, its assumptions and equation systems are introduced and explained in this paper. The cokriging approach needs an appropriate modeling of the spatial covanances and cross-covariances. Therefore the linear model of coregionalization, which explains this modeling, was also described in detail. For the sake of comparison linear regression model, which ignores the spatial correlation was also presented. The essentials of another important types of cokriging such as simple cokriging, cokriging with trend model and collocated one, were also explained. Finally, the possibilities of practical cokriging estimations by means of two important geostatistical software packages GSLIB and GS+ were presented. (original abstract)
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.