Autor podejmuje zagadnienia produkcji, egzegezy i kontekstów ideologiczno-politycznych pierwszego włoskiego filmu montażowego „La rabbia”, autorstwa Piera Paola Pasoliniego i Giovanniego Guareschiego. Film stworzony w 1962 r., na podstawie materiałów filmowych gromadzonych przez dwie dekady przez kronikę filmową Mondo Libero, miał przedstawić problemy współczesności z dwóch przeciwstawnych pozycji ideologicznych: lewicowej, reprezentowanej przez Pasoliniego, oraz prawicowej, reprezentowanej przez Guareschiego. W swoim tekście Jóźwiak zakwestionował dotychczasowe interpretacje tego filmu. Wnikliwa analiza warstwy dialogowej oraz materiału wizualnego ukazuje wątpliwą z dzisiejszej perspektywy pozycję polityczną Pasoliniego wobec reżimu sowieckiego, na którą składa się m.in. usprawiedliwianie inwazji sowieckiej na Węgry w 1956 r. i etyczna relatywizacja polityki sowieckiej. Z drugiej strony, analiza prawicowej, „faszystowskiej” części Guareschiego prowadzi do zaskakujących wniosków, dotyczących zakamuflowanego wpływu jego myśli na późną postawę polityczną Pasoliniego. W tym świetle „La rabbia” jawi się jako przełomowy film w ewolucji myśli i twórczości Pasoliniego.
EN
The author deals with the production, exegesis and ideological and political contexts of the first Italian compilation film “La Rabbia” (“Anger”) by Pier Paolo Pasolini and Giovanni Guareschi. The film created in 1962, based on film footage collected by the film chronicle Mondo Libero for two decades, was to present the problems of modernity from two opposing ideological positions: leftist, represented by Pasolini, and rightwing, represented by Guareschi. In his text Jóźwiak questions the previous interpretations of this film. An in-depth analysis of the dialogue layer and visual material reveals the political position of Pasolini, which from today’s perspective raises doubts, towards the Soviet regime, which consists of, among others, justification of the Soviet invasion of Hungary in 1956 and ethical relativization of Soviet policy. On the other hand, the analysis of the right-wing “fascist” part of Guareschi leads to surprising conclusions regarding the camouflaged influence of his thoughts on Pasolini’s later political attitude. In this light “La Rabbia” appears as a ground-breaking film in the evolution of Pasolini’s thought and creativity.
Recenzja poświęcona jest wydanemu po polsku zbiorowi esejów Piera Paola Pasoliniego. Autor omówienia kładzie szczególny nacisk na możliwość wykorzystania w badaniach nad polską literaturą i kulturą pojęcia „ludobójstwa”, przez które Pasolini rozumiał – dokonujące się w wyniku szeroko pojętej „hegemonii” elit – zaszczepianie warstwom plebejskim pogardy dla ich tożsamości.
EN
The text is devoted to a collection of Pier Paolo Pasolini’s essays published in Polish. The reviewer especially stresses the possibility of employing into Polish literature and culture research the term “genocide” which Pasolini understood as implanting the plebeian classes contempt for their identity, taking place as a result of broadly understood “hegemony” of elites.
This article contains a comparative analysis between original French and English translations of Pasolini’s Ragazzi di vita first published respectively in 1958 and 1968 and new versions both published in 2016. The analysis is based on several factors, such as choices between foreignization and domestication; the way in which translators dealt with multilingualism of the source text, which combines Italian, the Romanesco dialect and the Rome’s lowlife jargon; strategies regarding semantically loaded anthroponyms.
IT
L’articolo contiene un’analisi comparativa tra originali traduzioni in francese e in inglese di Ragazzi di vita di Pier Paolo Pasolini pubblicate rispettivamente nel 1958 e 1968 e le nuove versioni pubblicate nel 2016. L’analisi e basata su diversi aspetti come le scelte tra l’esotizzazione e l’addomesticamento; il modo in cui i traduttori hanno affrontato il problema del plurilinguismo nel testo di partenza che collega l’italiano standard, il dialetto romano e il gergo della malavita romana; strategie che riguardano per esempio gli antroponimi caricati semanticamente.
Ryszard Kapuściński (1932-2007) and Pier Paolo Pasolini (1922-1975) are two intellectuals who in different times and places, each with his own cultural background, decided to push their artistic and intellectual research beyond the borders of pure literary expression in order to understand an increasingly indecipherable and threatening present. Two intellectuals in many ways very different from each other, but with a common passion – Africa. The Black Continent, the privileged object of their reflections, represents an original world, untouched by the capitalist and neo-imperialistic aspirations of poisoned Western society, thus becoming a mixture of romantic fantasies and dreams of unteachable regenerations.
The year 1973 becomes a symbolic departure point for a journey undertaken together with a group of Italian intellectuals to seemingly unconnected events and locations. Just like successive several seconds long TikTok narrations, consecutive paragraphs of this text draw attention to the need to change both current and direction. The presented text attempts to flow in the manner of a stream of information without allowing time for reflection. Do new models of thinking, nourished by artificial intelligence, take us back into Stone Age caves? A world based on algorithmic media resembles a castle of crisscrossing fates, in which contemporary illiterates meet to examine in silence successive pages of TikTok narratives.
PL
Rok 1973 staje się symbolicznym punktem wyjścia do podróży wraz z gronem włoskich intelektualistów po z pozoru niepowiązanych ze sobą wydarzeniach i miejscach. Tak jak kolejne kilkusekundowe narracje na Tik Toku, tak kolejne akapity tekstu przyciągają uwagę, aby po chwili zmienić nurt i kierunek. Tekst stara się płynąć strumieniem informacji nie dając czasu na refleksję. Czy nowe modele myślenia karmione przez sztuczną inteligencję prowadzą nas z powrotem do paleolitycznych jaskiń? Świat oparty na mediach algorytmicznych przypomina zamek krzyżujących się losów: miejsce, w którym współcześni analfabeci spotykają się, aby oglądać w ciszy kolejne karty tiktokowych narracji.
The aim of this paper is to reflect on Handke’s reception of Spanish and Friulian traditions. The first part of this paper will mention Miguel de Cervantes’, Teresa of Ávila’s and John of the Cross’ influence on Handke’s works, while also focusing on Handke’s fascination with the Spanish tradition and Pasolini’s works through the use of the comparative method. Pasolini’s vision of modern cultural customs is also taken into consideration in Handke’s Essay on the Jukebox, where clear references to Spanish authors also appear. The same occurs in Handke’s Glowworm Epopee, where Pasolini’s critical view of the “vanishing of the fireflies” indirectly shines throughout a tribute to the Poems in Casarsa. In the second section, an anthropological perspective will be employed, seeing as Handke’s ‘mysticism’ can be said to have drawn inspiration from the Romantic motif of “Mother Holle” (Höller 2013). In this regard, Ginzburg’s (1989) and Nardon’s (1999) studies will be used to assume Handke’s attachment to Friulian folk topics dating back to the 17th century. As opposed to Handke’s reception of Pasolini’s critical views and of Spanish mysticism, the influence of Friulian ethno-anthropological aspects on the Carinthian author’s works still needs to be demonstrated and its study improved.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.