W artykule dokonano oceny stanu zaawansowania procesu integracji rynków finansowych Polski i strefy euro. W pierwszej części przeprowadzono teoretyczną analizę wpływu procesu integracji rynków finansowych na tempo wzrostu gospodarczczego. W części drugiej przeprowadzono badania empiryczne stopnia integracji rynków finansowych Polski i strefy euro. W części trzeciej zawarto rozważania dotyczące wpływu procesu integracji Polski ze strefą euro na kierunki rozwoju i efektywność polskiego rynku finansowego.
EN
The aim of this article is to asses the stage of integration of financial markets of Poland and euro area. The first part presents a theoretical analysis of the effects of integration of financial markets on economic growth. In the analysis, the issue of the functioning of the currency unions was taken into consideration. The second part contains an empirical analysis of the degree of integration of financial markets. The third part contains a discussion of the impact of the integration with the euro area on the efficiency of financial markets.
В статье был представлен анализ влияния прямых внешних капита-ловложений на экономический рост в Польше в 1995—2012 гг. Анализ имеет теоретическо-эмпирический характер. Использование в польских предприятиях современных технологий или новых форм управления и организации производства, привело к улучшению их функционирования, сделало возможным рост высококачественного производства, а также повышение производительности, тем самым способствуя экономическому росту. Иностранные инвесторы осуществляя перевод денег ускорили развитие финансового рынка в Польше, финансируя главным образом потребности государственного бюджета по займам. С 2001 г. приток портфельных инвестиций имел важное влияние на неустойчивость валютного курса.
XX
W artykule dokonano analizy wpływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych na wzrost gospodarczy w Polsce w latach 1995—2012. Analiza ma charakter teoretyczno-empiryczny. Wprowadzenie do polskich firm nowoczesnych technologii czy nowych form zarządzania i organizacji produkcji, przyczyniło się do poprawy ich funkcjonowania, umożliwiło wzrost produkcji wysokiej jakości oraz zwiększenie wydajności pracy, przyczyniając się tym samym do wzrostu gospodarczego. Inwestorzy zagraniczni dokonując transferu kapitału portfelowego przyśpieszyli rozwój rynków finansowych w Polsce, finansując głównie potrzeby pożyczkowe budżetu państwa. Od 2001 r. napływ inwestycji portfelowych miał istotny wpływ na zmienność kursów walutowych.
EN
This article analyzes the impact of FDI on economic growth in Poland in the years 1995-2012. The analysis is theoretical and empirical. Introduction to Polish companies of modern technologies and new forms of management and organization of production, contributed to the improvement of their performance, enabled an increase in the production of high-quality and increase productivity, thereby contributing to economic growth. Foreign investors, making the transfer of portfolio capital, hastened the development of financial markets in Poland, mainly financing the borrowing needs of the state budget. Since 2001 inflow of portfolio investments had a significant impact on the volatility of foreign exchange rates.
The aim of the article is empirical analysis of convergence process in the European Union especially after extending it by the groups of less developed countries ("cohesion" countries after their accession in the 1980s and Central and Eastern Europe countries after 2004). The econometric methods, based mainly on regression growth models, are implemented, first of all, to verify the hypothesis about the existence of beta convergence and its impact on sigma convergence; secondly, to verify the theoretically proved statement that capital accumulation become less important in convergence processes as compared to the increasing role of technological progress. The results of the investigation point at the existence of beta convergence and its important but decreasing impact on reducing income disparities among European Union Member States. An additional survey on the existence of convergence clubs, conducted using the approach based on polynomial functions, , confirms, that all the analysed countries were approaching the same steady state and creating a common convergence club.(original abstract)
The aim of this article is to analyze and explain closer deviations in the economic and human development trying to reach to theoretical as well empirical explanations. The institutional economics offers a starting-point with its understanding that just institutions are stimulation systems for the society. The quality of human capital may be insofar as good itself, but without free and secure institutional environment there is a little hope for the motivated activity of individuals. Besides it the different countries are with very different natural environment and what is especially important - with different natural resources. In the current work we perform two empirical regression analyses - one on transition countries and another on aggregated dataset. Doing so makes possible to perceive robustness of the results. The data of human and economic development originate from the HDR 2009 and characterize the year 2007. The institutional measures are from the Heritage Foundation database of the year 2009. Regarding natural resources we use the DICE database from IFO- Institute. (original abstract)
Artykuł przedstawia analizę wpływu konkurencji na rynku produktów na tempo wzrostu gospodarczego w 19 krajach UE w latach 2001-2015. Równania regresji oszacowano przy użyciu systemowego estymatora uogólnionej metody momentów Blundella i Bonda na danych panelowych uśrednionych do 5-letnich okresów. Oceniono także wpływ wielkości państwa oraz modelu kapitalizmu na dynamikę dochodu. Wyniki sugerują m.in., że uwarunkowania instytucjonalne charakteryzujące się małym zakresem regulacji rynku produktów i teoretycznie sprzyjające konkurencji nie przyczyniają się do przyspieszenia tempa wzrostu gospodarczego.
EN
The article presents an analysis of the impact of product market competition on economic growth in 19 EU countries in 2001-2015. Regression equations are estimated using the Blundell and Bond’s GMM system estimator for panel data averaged into 5-year periods. The impact of both the size of government and the model of capitalism on income dynamics is also assessed. The results suggest, among others, that institutional environment characterized by a small scope of product market regulations and theoretically greater competition does not necessarily contribute to the acceleration of economic growth.
Teoria ekonomii sugeruje, że inflacja może wywierać wpływ na wzrost gospodarczy oraz jego najważniejszy czynnik - inwestycje w kapitał rzeczowy. Większość teorii przewiduje wpływ negatywny. Znaleźć można kilka argumentów na rzecz odmiennego kierunku wpływu. Wydaje się, że jego kierunek zależy od poziomu inflacji. Jeżeli przyjmiemy, że w przypadku wysokiej inflacji przeważa wpływ negatywny, a w wypadku niskiej - pozytywny, wówczas otrzymujemy niemonotoniczną zależność pomiędzy wzrostem gospodarczym a inflacją. Zależność ta pozwala znaleźć maksimum, które należy interpretować jako stopę inflacji optymalną dla wzrostu gospodarczego. W artykule przedstawiono szacunki optymalnej stopy inflacji na podstawie jednorównaniowego modelu ekonometrycznego. Obliczona optymalna stopa inflacji wynosi ok. 6%. (abstrakt oryginalny)
Transformacja systemu podatkowego w Polsce trwa od 1992 r. Podatki stanowią nadal główne źródło wpływów budżetowych, jednak punkt ciężkości został przesunięty z płatności obciążających dochód na obciążenia konsumpcji (VAT, akcyza). Wpływy z podatków pośrednich zapewniają obecnie ponad 60%, a z podatków dochodowych 25% dochodów budżetu państwa. Tym samym rola VAT i akcyzy w dochodach budżetowych w ciągu 10 lat wzrosła trzykrotnie, a podatków dochodowych zmniejszyła się o połowę. Udział podatków pośrednich w PKB kształtował się na poziomie 11,0—13,0%, a podatków dochodowych zmniejszył się o połowę. Analiza polskiego systemu podatkowego, wykorzystująca test Paersona, wykazała, że na decyzje inwestycyjne przedsiębiorstw nieznacznie większy wpływ miała zmiana opodatkowania dochodów niż opodatkowanie wydatków. Można więc powiedzieć, że zmiany systemu podatkowego w kierunku zmniejszenia udziału opodatkowania dochodów zarówno we wpływach budżetowych, jak i w PKB były właściwe. (abstrakt oryginalny)
EN
The transformation of the tax system has been continued since 1992 in Poland. Taxes still represent the main source of budget revenue; however, the fiscal charge was moved from income tax payments to tax consumption (VAT, excise tax). The indirect tax revenue provides government 's budget with 60% revenue and income taxes with 25%, respectively. In the process, during the last 10 years, the importance of VAT and excise tax in government's revenue has increased 3 times and the importance of the income taxes decreased by a half. The share of indirect taxes in GDP was going for around 11,0-13,0%, and the share of the income taxes was reduced by half. The analysis of Polish tax system, using the Pearson 's test, showed that changes in the taxation of income had slightly greater impact on the enterprises investment decisions than the taxation of expenditures. Therefore, it can be said, that the changes in tax system directed to reduce the share of income tax in budget revenue, as well as in GDP, were reasonable. (original abstract)
W każdym kraju istotnym celem jest osiągnięcie jak najwyższego wzrostu gospodarczego, ponieważ korzyściami ze wzrostu gospodarczego i rozwoju gospodarczego są podwyższenie standardu życia i lepsza sytuacja socjalna. Celem artykułu jest zastosowanie metody przyspieszenia wzrostu do oceny przyspieszenia wzrostu gospodarczego w krajach Grupy Wyszehradzkiej. Problemem badawczym jest pytanie, czy metoda zwana przyspieszeniem wzrostu pozwoli wyodrębnić okresy, w których wzrost gospodarczy przyspieszał w krajach Grupy Wyszehradzkiej. W pracy instrumentem pomiarowym wykorzystanym do zaprezentowanej metody pomiaru są podstawowe mierniki wykorzystywane przy ocenie wzrostu gospodarczego.
EN
In each country an important goal is to achieve the highest economic growth since the benefits of economic growth and economic development are the increase of the standard of living and better social situation. The aim of this article is the application of method of growth acceleration to the evaluation of the acceleration of economic growth the countries of Visegrad Group. The research problem is the question whether a method called growth acceleration will indicate the periods in which economic growth accelerated in the countries of Visegrad Group. In this paper we take into account as measuring instrument, the basic indicators used in the assessment of economic growth.
W artykule zbadano wpływ zróżnicowania wynagrodzeń pracowniczych na wartość dodaną województw. Celem artykułu je znalezienie optymalnej wartości płacy w Polsce, która powoduje maksymalną wartość cechy opisującej wzrost społeczno- gospodarczy kraju. W tym celu uzależniono wartość w każdym województwie oddzielnie dla lat 2004, 2006, 2008 oraz 2010 od rozpiętości wynagrodzeń pracowników najemnych mierzonej rozstępem.
EN
The article examined the impact of wage differentiation employee added value of provinces. The aim of the article they find the optimum value of wages in Poland, which causes the maximum value of the characteristics describing the socio-economic growth of the country. For this purpose, conditional on the value in each province separately for the years 2004, 2006, 2008 and 2010, a span of salaries of employees measured with gap.
Celem opracowania było zbadanie zależności między zróżnicowaniem teryto¬rialnym dochodów a wzrostem gospodarczym w polskich województwach w latach 2002¬-2011. W celu pomiaru nierówności w dochodach w poszczególnych województwach za¬stosowano ważony współczynnik zmienności przeciętnych wynagrodzeń w powiatach poszczególnych województw. Wyniki badania jednoznacznie wskazują, że istnieje silna zależ¬ność między poziomem rozwoju gospodarczego, mierzonym PKB per capita, a terytorialnym zróżnicowaniem dochodów. Regiony charakteryzujące się silniejszą polaryzacją dochodów ce¬chuje jednocześnie wyższy poziom PKB per capita. Mniej istotne zależności łączą dynamikę PKB per capita i zróżnicowanie wynagrodzeń. Istnieją pewne przesłanki pozwalające sądzić, że polaryzacja dochodów w regionach sprzyja ich bardziej dynamicznemu wzrostowi gospo¬darczemu, zależności te jednak podlegają silnym i różnokierunkowym zmianom w czasie.
EN
The purpose of the paper was to investigate the relationship between territo¬rial income disparities and economic growth in Polish regions (województwo) in years 2002-2011. For the purpose of measuring income disparities, the weighted coefficient of variation of average remuneration in counties (powiat) located in particular regions was used. The results clearly indicate that there is strong correlation between level of econo¬mic development measured by per person GDP and territorial income disparities. Re¬gions characterized by higher income polarization are at the same time those with higher per capita GDP. Less significant relationship characterizes the dynamics of per capita GDP and income disparities. The reasons were found that allow to conclude that higher income dispersion in the regions favours more dynamic economic growth, though the re¬lationship is highly instable in time.
Celem artykułu jest ocena rozwoju rynku usług telekomunikacyjnych w Polsce na przykładzie usługi dostępu do szerokopasmowego Internetu. Uznano przy tym, że wzrost dostępności oraz rosnąca skala jego wykorzystania przez przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe daje większe możliwości budowania potencjału gospodarki i jej wzrostu. W części teoretycznej artykułu przedstawiono zagadnienia odnoszące się do wpływu telekomunikacji na gospodarkę. Cześć teoretyczna dała podstawy do analizy wybranych wielkości z 2010 i 2014 r., dotyczących rozwoju szerokopasmowego Internetu w Polsce. Wnioski z niej płynące dotyczą kwestii stanu rozwoju infrastruktury, dostępu tej usługi oraz zakresu jej wykorzystania przez przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe.
EN
The aim of this article is to evaluate the development of the telecommunications market in Poland based on development of the broadband. It was assumed that the greater availability of this service and increasing the scale of its use by businesses and households, the greater the possibility of building economic potential of Poland. The theoretical part of the article presents issues relating to the impact of telecommunications on the economy. The theoretical article provided the basis for the analysis of selected data on the broadband in Poland in 2010 and 2014. The conclusions concern the state of development of infrastructure, access to this service and the scope of its use by businesses and households.
Przeanalizowano wpływ sfery badawczo-rozwojowej oraz potencjału naukowo-technologicznego na wzrost gospodarczy. Badanie to umożliwia ocenę zarówno korzyści wynikających z rozwoju nauki, jak i trudności związanych z adaptacją postępu technicznego oraz wynikających z tego negatywnych zjawisk. Analizę przeprowadzono na podstawie długookresowego modelu gospodarki W8-D, który powstał w Katedrze Modeli i Prognoz Ekonometrycznych Uniwersytetu Łódzkiego.
EN
In the paper the impact of the research and development sector on the economic growth in Poland is analysed. The analysis was conducted using the long-term model W8-D of the Polish economy. This model includes the equations which describe relationships between the level of human capital, expenditures on R+D activity and economic situation. In the first simulation the increase of state budget expenditure was assumed, while in the second one the increase of investment outlays for machinery and technical equipment was imposed. The results indicate that potential output rises even if the growth of expenditures on R+D, which is a consequence of the growth of state budget and private expenditure, is insignificant. The rise of state budget expenditure also causes the rise of human capital. However, the positive effects of demand stimulation (i.e. employment growth) die out quickly. The increase of the economy absorption and optimal use of output capacity would definitely amplify the positive effects. (original abstract)
Opracowanie jest próbą analizy wpływu stóp wzrostu PKB na stopy wzrostu liczby pracujących i stopy bezrobocia w krajach Europy i WNP w latach 1989—2004. Analizowanymi państwami są kraje UE oraz Islandia, Izrael, Norwegia, Szwajcaria, Albania, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Macedonia, Serbia i Czarnogóra, Turcja, a także Armenia, Azerbejdżan, Białoruś, Gruzja, Kazachstan, Kirgistan, Mołdawia, Rosja, Tadżykistan, Turkmenistan, Ukraina i Uzbekistan. Dane statystyczne, na których oparte są analizy opisowe i statystyczne pochodzą z Economic Survey of Europe nr 2/2005.
EN
The elaboration is a trial to analyse an impact on growth rates of GDP on growth rates of employed persons and rate of unemployment in the countries of Europe and Commonwealth of Independent States in years 1989—2004. The author analysed the countries of the European Union and Iceland, Israel, Norway, Switzerland, Albania, Bosnia and Herzegovina, Croatia, Macedonia, Serbia and Montenegro, Turkey, Armenia, Azerbaijan, Belarus, Georgia, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Moldova, Russia, Tajikistan, Turkmenistan, Ukraine and Uzbekistan. Description and statistical analyses were conducted on the basis of statistical data from Economic Survey of Europe No 2/2005.
Celem artykułu jest przedstawienie autorskiej koncepcji modelu wzrostu, który pokazywałby wpływ ograniczenia wytwórczości PKB w postaci skończonych (ograniczonych i co najmniej stopniowo odnawialnych) zasobów środowiska naturalnego na istnienie długookresowej równowagi i jej stabilność. Następnie zaproponowany model zostanie następnie poddany analizie wrażliwości istnienia stanu(-ów) równowagi w zależności od zmian parametrów. Wykazujemy, że nadmierna eksploatacja nieodnawialnych zasobów środowiska naturalnego może prowadzić do całkowitego zaniku gospodarki lub co najmniej utknięcia gospodarki w stabilnej równowadze, trwale niższej od równowagi możliwej do osiągnięcia w przypadku mniej intensywnej eksploatacji zasobów.
EN
The aim of the article is to propose a simple theoretical model of economic growth, which will reflect the effect of scarce natural resources on the existence and stability of the long-run equilibrium. We present several scenarios based on changing structural parameters. We show that overexploitation of natural resources may (in extreme case) lead even to a collapse of the economy.
Celem artykułu jest zbadanie wpływu długu publicznego na wzrost gospodarczy w pięciu krajach zachodniobałkańskich na podstawie danych z okresu 2008-2017. Autor bada, czy w tej grupie krajów występuje nieliniowa (kwadratowa) zależność między wielkością długu publicznego (w relacji do PKB) a wzrostem gospodarczym (mierzonym stopą wzrostu PKB per capita). Wyniki obliczeń wskazują na ujemną zależność między wielkością długu publicznego a wzrostem gospodarczym, widoczną po uwzględnieniu innych czynników (otwartość gospodarki, stopa inwestycji, saldo obrotów bieżących i saldo budżetu państwa). Wyniki obliczeń potwierdzają istnienie nieliniowej zależności między relatywną wielkością długu publicznego a tempem wzrostu gospodarczego w kształcie odwróconej litery "U", przy czym próg zadłużenia hamujący wzrost gospodarczy wynosi około 63-76% PKB.
EN
The aim of this paper is to analyse the impact of public debt on economic growth in five Western Balkan countries using data for the period of 2008-2017. The author investigates whether there is a non-linear (quadratic) relationship between the public debt (measured by its proportion to GDP) and economic growth (measured by the growth rate of GDP per capita) in this group of countries. Empirical results suggest a negative relationship between public debt and economic growth, controlling for other determinants (trade openness, total investment, current account balance, and primary budget balance). The results confirmed the existence of a non-linear, 'U-inverted' relationship between public debt and economic growth, with maximum debt threshold at approximately 63-76% of GDP.
Autor koncentruje się na określeniu wpływu dochód PKB na jednego mieszkańca na poziom przestępczości. Ma to duże znaczenie ze względu na negatywny wpływ przestępczości na wzrost gospodarczy. W prezentowanym modelu G.S. Beckera przestępczość zależy od kilku czynników ekonomicznych. Są to poziom i dynamika dochodów (albo PKB) na jednego mieszkańca, jak również zróżnicowanie dochodów. Cechą szczególną tego modelu jest możliwość występowania zarówno dodatniego, jak i ujemnego oddziaływania poziomu dochodów na przestępczość. Badanie obejmuje lata 1976-2006, w których nastąpiła zmiana systemu społeczno - gospodarczego.
EN
The author focuses on defining the influence of the GDP per capita income level on crime. This is of high importance due to the negative influence of the crime on the economic growth. In the presented G. S. Becker model the crime depends on some economic factors, including level and dynamic of GDP income per capita as well as its diversification. The positive and negative influence of income on the crime are special characteristics of the model. Basing on the modified model version of the Polish crime, it has been stated that GDP income have influence on the crime, taking into account an income (salaries) diversification. The study covers years 1976-2006. The model indicates that crime increased in Poland by 17% after 1989. (original abstract)
Celem artykułu jest pokazanie wpływu prowadzonej przez NBP polityki monetarnej na gospodarkę, a szczególnie na jej wzrost. Polityka ta, jest jednym z elementów kształtujących rozmiary globalnego popytu. Polityka monetarna prowadzona przez bank centralny w Polsce, w okresie transformacji, miała nastawienie restrykcyjne — wpłynęła na ograniczenie działalności inwestycyjnej przedsiębiorstw oraz ekspansji kredytowej banków poprzez: wysokie stopy procentowe, kanał kredytowy i majątkowy oraz kształtowanie kursu walutowego. Przyczyną restrykcyjnej polityki pieniężnej była rozluźniona polityka budżetowa, powodująca deficyt finansów publicznych i narastanie długu publicznego. Praktykowana w Polsce polityka „trudnego pieniądza” spowodowała, że osiągnięcie makroekonomicznej stabilizacji było bardzo kosztowne. Efektem było niższe, od potencjalnego, tempo wzrostu PKB. (abstrakt oryginalny)
EN
The aim of this article was presenting how the monetary policy conducting by National Bank of Poland is influencing on the economy, but especially on it's growth. This policy is one of the elements shaping the size of global demand. The monetary policy conducted by central bank of Poland in the transformation period had a restrictive attitude - and had influence on limitation of enterprises investment activity and banks' credits expansion through: high interest rates, credit and property channel and exchange rate forming. The reason of the restrictive monetary policy was the policy of budget loosen, what caused public finances deficit and public debt escalation. Practicing the "hard money" policy caused huge costs increase of macroeconomical stabilization. It caused the effect of lower than potential economic growth rate. (original abstract)
Celem artykułu jest analiza zależności pomiędzy wzrostem gospodarczym a inflacją. W pierwszej części prześledzono teorie i poglądy na temat wpływu inflacji na wzrost gospodarczy. W części empirycznej przedstawiono wyniki estymacji parametrów modelu ekonometrycznego, zbudowanego dla próby czasowo-przekrojowej krajów Unii Europejskiej w latach 1971-2000. Estymacja ta jest próbą weryfikacji hipotezy, że inflacja ma negatywny wpływ na wzrost gospodarczy.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.