Turczyk Małgorzata, Kategoria praw dziecka w refleksji dydaktyki akademickiej [The category of children’s rights in the reflection of academic didactics]. Kultura – Społeczeństwo – Edukacja nr 2(14) 2018, Poznań 2018, pp. 119–126, Adam Mickiewicz University Press. ISSN 2300-0422. DOI 10.14746/kse.2018.14.10. This paper concerns the place and meaning of a new category of children’s rights, which also finds its place in the area of interest of academic didactics. The current approach to human rights in schooling is basically normative, thus, the present academic didactics is challenged to prepare students of education – and teaching – related faculties to confront the issues in the field of children’s rights at work in a professional manner. The paper illustrates an author’s concept of didactics in terms of education to children’s rights at higher schools which was elaborated based of the research on the didactic aspects of children’s rights education for teachers and educationists on the academic level. The following issues were put in question and served as a basis for specific approaches to academic didactics in terms of education on children’s rights: an essence and need for inclusion of content related to children’s rights in academic learning practice, didactic tools at teacher’s disposal and their role in education for children’s rights. On the one hand, the paper presents a discussion on theprofessional preparation of teachers and educationists to face challenges related to protection and promotion of children’s rights within educational environments. On the other hand, it includes an attempt to merge the discrepancy between theory and practice in this field.
This paper concerns itself with the interdisciplinary nature of academic didactics as a field of social sciences that uses knowledge and results derived from educational sciences, psychology, philosophy, sociology and didactics specific to particular subjects. It was pointed out that considerations on teaching practices in all scientific disciplines constitute another source of knowledge for the field of academic didactics. The diversity of theoretical and methodological approaches is determined by science-specific and discipline- specific research methodology paradigms, diversified teaching cultures dependent on environmental conditions as well as diversified teaching class patters for students that are often specific to an educational profile. The issue addressed in this paper is whether a single didactic paradigm exists that would unify approaches so different in terms of theory and practice. The paper provides a map of academic didactics paradigms, a description of difficulties related to paradigmatic translations as well as the lack of consent to the multiparadigm approach and issues with interferences and shifts between paradigms. Despite the existing difficulties, the suggestion is made to promote the complementary attitude to various approaches. It is supported by the concept of relations between the assumed academic didactics effects and teaching strategies that lead thereto, which are constituted by different teaching and learning patterns.
W artykule autorka podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie: Czy i jak ucząc zespołowości zespołowością studentów, możliwe stanie się przeciwdziałanie atomizacji relacji studentów w uniwersytecie? Tekst jest autorefleksyjnym spojrzeniem na własne działania dydaktyczne, a jako ilustrację autorka wykorzystuje opis pracy nad esejami pt. „Pomyśl siebie … Minieseje dla wychowawcy klasy” autorstwa Marii Dudzikowej, którą wspólnie ze studentami realizuje w ramach przedmiotu pedagogika.
EN
In the article, the author attempts to answer the question whether it will be possible to counteract the ongoing atomisation at as students relations at universities. The paper is a self-reflexion on author’s own didactic activities, and as such, it makes use of a description of the work on essays „Think your own self ... Mini-essays for class teachers” by Maria Dudzikowa, which are incorporated into the curriculum of the course of pedagogy.
Książka zaprezentowana w tekście jest raportem z badań, które były realizowane na Uniwersytecie Gdańskim. Autorka raportu postawiła sobie za cel diagnozę nauczycielskich potrzeb w zakresie wiedzy o procesie kształcenia w szkole wyższej i oczekiwań studentów wobec przebiegu kształcenia. Realizowane badania miały dać odpowiedź na pytanie: Jaki jest proces kształcenia w uniwersytecie w opiniach nauczycieli i studentów?
EN
The book presented in the text is a survey report. The survey was carry out at Gdańsk University. The author of the report set herself a goal, that was diagnose of university teachers’ needs of knowledge on the process of education at university and identification of students’ expectations referring to the university education. The main question of the research was: What the university education is in opinions of university teachers and students?
W artykule rozważany jest problem możliwości porządkowania w dydaktyce akademickiej podejść do procesu kształcenia przy użyciu kategorii „paradygmatu” zaproponowanej przez T.S. Kuhna. Autorka stoi na stanowisku, iż nauki społeczne, w tym pedagogika, są naukami wieloparadygmatycznymi, w których współwystępowanie wielu szkół myślenia, podejść teoretycznych i metodologicznych, prądów oraz myśli przybiera postać akceptowalnych w środowisku naukowym dróg rozwiązywania, objaśniania i interpretowania problemów. Artykuł przedstawia analizę wybranych podejść porządkowania teorii dydaktycznych, w których możliwe stało się zastosowanie kategorii paradygmatu, od spolaryzowanych, dwubiegunowych propozycji do możliwości kreślenia map paradygmatycznych. Na tym tle autorka przedstawia swoją mapę paradygmatów w dydaktyce akademickiej.
XX
This papers concerns the question of whether approaches to the educational process can be arranged in the academic didactics by T.S. Kuhn’s category of “paradigm”. The author suggests that social sciences, including educational science, are multiparadigm sciences where concurrent existence of many schools of thought, theoretical and methodological approaches, as well as trends and ideas appears in the form of acceptable across the scientific environment methods of problem solving, explaining and interpreting. This paper presents the study on the selected approaches to didactical theories arrangement which allowed to apply the category of paradigm – from bipolar suggestions to the ability of paradigm-based discipline mapping. Based on the foregoing the map of paradigms in the academic didactics is displayed.
Wprowadzenie. Kompetencje hermeneutyczne związane są z odpowiedzialnością i umiejętnością rozumienia, odczytywania i kształtowania siebie oraz świata jako znaczących, konstytuowanych przez sensy całości. W polskiej literaturze pedagogicznej nie charakteryzuje się z ich nazwy, nie mówi się i nie pisze o nich wprost, chociaż funkcjonują one i są przypisywane do różnych grup umiejętności i sprawności. Cel. Głównym celem prezentowanego artykułu jest określenie istoty kompetencji hermeneutycznych oraz ich związków z innymi kompetencjami w trakcie kształcenia do zawodów społecznych. Materiał i metody. W pracy wykorzystano interdyscyplinarną literaturę przedmiotu na temat kompetencji hermeneutycznych i dokonano jej przeglądu z zastosowaniem hermeneutycznej metody analizy tekstu. Opracowanie składa się z kilku wzajemnie dopełniających się ze sobą części, wyjaśniamy w nim genezę i istotę kompetencji hermeneutycznych, ich strukturę oraz poziomy, a także uwarunkowania i związek z innymi kompetencjami. Wyniki. Z przeprowadzonych analiz wynika sens i konieczność celowego kształtowania kompetencji hermeneutycznych studentów pedagogiki (a także do innych profesji społecznych) w toku starannie przemyślanego procesu studiowania-nauczania w szkole wyższej oraz w ramach uczenia się – samokształcenia. Wnioski. Zagadnienie obecności kompetencji hermeneutycznych w kształceniu akademickim wymaga dalszych badań oraz działań wdrożeniowych do praktyki w szkołach wyższych.
EN
Introduction. Hermeneutic competences are connected with responsibility and the ability to understand, read, and shape oneself and the world as meaningful, and constituted by senses whole. In Polish pedagogical literature, they are not characterised by name, they are not spoken or written about explicitly, although they function and are assigned to various groups of skills and abilities. Aim. The main aim of this article is to defi ne the essence of hermeneutic competences and their relationship with other competences during education for social professions. Material and methods. The paper draws on the interdisciplinary literature on hermeneutic competencies and reviews it using the hermeneutic method of text analysis. The study consists of several complementary parts, explaining the genesis and essence of hermeneutic competences, their structure and levels, as well as their conditions and relationship with other competences Results. The conducted analysis shows the sense and necessity of purposeful formation of hermeneutic competences of students of pedagogy (as well as to other social professions) in the course of the carefully considered process of studying-teaching in the higher school and within the framework of learning-self-education. Conclusion. The issue of the presence of hermeneutic competences in academic education requires further research and implementation measures into practice in higher education institutions.
This paper is devoted to hermeneutic competences of pedagogy students – future pedagogues, as the problem is currently important, socially, pedagogically and methodologically justified. Thus, it presents not only the essence of these competences, as the author mainly tried to reveal broad (occurring outside university) and narrow (inherent to it) background of their conditionings and systemically approached the determinants of modelling. In consequence, the reflection leads to formulating postulates possible to be implemented in pedagogical education on the academic level within bottom-up actions which could be the basis for further, broader changes.
PL
Niniejszy tekst został poświęcony kompetencjom hermeneutycznym studentów pedagogiki – przyszłych pedagogów, jako że problem ten jest aktualnie ważny, uzasadniony społecznie, pedagogicznie i metodologicznie. Przedstawiono zatem nie tylko istotę tychże kompetencji, bowiem starano się głównie o to, aby odsłonić szerokie (występujące poza szkołą wyższą) i wąskie (tkwiące w niej) tło ich uwarunkowań oraz systemowo ujęte determinanty modelowania. W konsekwencji namysł ten poprowadził do sformułowania postulatów możliwych do wdrożenia w kształceniu pedagogicznym na szczeblu akademickim w ramach działań oddolnych, które mogłyby stanowić podstawę do dalszych i szerszych zmian.
The aim of the article is to present the selected digital tools for language analysis which may be applied in the academic didactics during course classes in linguistics. In the first part of the article advanced corpus search engines were discussed, for instance, National Corpus of Polish (NKJP), National Photo-corpus of the Polish Language (NFJP), as well as ChronoPress – Press Texts Portal, Spokes – corpora of conversational speech, and corpus search engine Monco PL. The second part is dedicated to the tools and applications for the individual creation of browsable language resources (Korpusomat, Virtual Laboratory of Transcription), as well as for the complex analysis of the relationships between language units (plWordnet) and the measurement of the degree of the text comprehension (Jasnopis).
W ostatnich latach w polskim systemie oświaty można zauważyć coraz wyraźniejszy trend związany z personalizacją kształcenia. Wyraża się on obecnością m.in. różnych form tutoringu, ruchem edukacji domowej czy szkół demokratycznych. Zmiany demograficzne, wyzwania rynku pracy, ale także wizja Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wskazują, że personalizacja jest ważną wskazówką również dla kształcenia akademickiego. W niniejszym artykule aspekt ten będzie analizowany z perspektywy najnowszej literatury przedmiotu, a także własnych obserwacji.
EN
In recent years in the Polish educational system might be noticed more pronounced trend of the personalization of education. It is expressed by the presence inter alia of various forms of tutoring, home education or democratic schools. Demographic changes, labour market challenges, and the vision of the Polish Ministry of Science and Higher Education indicate that personalization is an important prerequisite also for academic education. In this article this aspect will be analyzed from the perspective of the latest literature of the subject as well as own observations.
The article shows a new perspective on teaching students to diagnose the causes of complex problems using dedicated tools, such as the Ishikawa diagram. The theoretical part discusses why complex diagnosis of problems is an essential element of a teacher’s work. The author describes the heterogeneity of the school environment and its dependence on the network of relationships with the family and social environment as well as the mental and physical condition of individual students. This part of the article also describes the changes in the structure of the Ishikawa diagram, and examples of how it has been modified in various fields of knowledge. The empirical part is a report on constructing a students’ exemplary diagram. This part discusses using the Ishikawa diagram in the humanities to illustrate the causes of the reading problem among children and adolescents. An analysis was conducted of building expert knowledge by people actively involved in the learning process. The article’s author argues that the Ishikawa diagram is a valuable element in academic teaching, because reflection on any complex problem using visualization methods prepares students to diagnose potential issues in future professional work. The conclusions emphasize the importance of students’ independent reflection on complex problems. Accordingly, the author asks about the primary goal of university education.
PL
Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na konieczność włączenia w obręb dyskusji o dydaktyce akademickiej problemu wykształcenia u studentów specjalności nauczycielskich kompetencji do diagnozowania przyczyn złożonych problemów z wykorzystaniem dedykowanych narzędzi takich jak diagram Ishikawy. W części teoretycznej wykazano, dlaczego ta umiejętność jest istotnym elementem pracy nauczyciela – zwrócono uwagę na heterogeniczność środowiska szkolnego i jego zależność od sieci relacji ze środowiskiem rodzinnym, społecznym oraz kondycji psychicznej i fizycznej poszczególnych uczniów. Następnie omówiono przemiany w konstruowaniu diagramu Ishikawy i podano przykłady jego modyfikacji w różnych dziedzinach wiedzy. W części empirycznej poddano szczegółowej analizie proces konstruowania przykładowego diagramu przez studentów (zadanie związane ze zdiagnozowaniem przyczyn spadku czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży) oraz podkreślono ważne elementy konstruowania wiedzy eksperckiej przez osoby żywo zaangażowane w proces uczenia się. W podsumowaniu analizy autorka artykułu argumentuje, że diagram Ishikawy jest elementem wartym uwzględnienia w procesie dydaktyki akademickiej, ponieważ refleksja nad dowolnym złożonym problemem z wykorzystaniem metod wizualizacji przygotowuje do diagnozowania potencjalnych problemów w przyszłej pracy zawodowej. We wnioskach końcowych autorka podkreśliła znaczenie samodzielnej refleksji studentów nad problemami, z którymi mogą się spotkać jako przyszli nauczyciele oraz zadała pytanie o główny cel kształcenia uniwersyteckiego.
Artykuł koncentruje się na przedstawieniu wieloletnich doświadczeń współpracy między Wydziałem Historycznym Charkowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Wasyla Karazina z uniwersytetami i instytucjami naukowymi w Polsce. Doświadczenie Wydziału Historycznego ChNU pokazuje, że sukces współpracy między uniwersytetami Ukrainy i Polski polega przede wszystkim na tym, że znaleziono skuteczne mechanizmy i owocne formy współpracy, a także zaangażowano odpowiedzialnych i kreatywnych realizatorów projektów i organizatorów. Należy również zauważyć, że chociaż zakres tematyczny badań jest dość szeroki, to jednak zauważalne jest skupienie się na wspólnych projektach z zakresu historii kultury, które z założenia nie mogą być konfrontacyjne.
EN
The article focuses on presenting the many years of cooperation experience between the Historical Faculty of the V. N. Karazin Kharkiv National University with universities and scientific institutions in Poland. The experience of the Historical Faculty KNU shows that the success of cooperation between the universities of Ukraine and Poland lies primarily in the fact that effective mechanisms and fruitful forms of cooperation were found, and responsible and creative project implementers and organizers were involved. It should also be noted that although the thematic scope of the research is quite wide, it is noticeable to focus on joint projects in the field of cultural history, which be definition cannot be confrontational.
UK
У цій статті увага зосереджена на огляді багаторічного досвіду співпраці історичного факультету Харківського національного університету імені В.Н. Каразіна (далі – ХНУ) з університетами та науковими установами Польщі. Досвід історичного факультету ХНУ засвідчує, що успіх співробітництва між університетами України та Польщі полягає передовсім в тому, що були знайдені ефективні механізми взаємодії та плідні форми співпраці, а також були задіяні відповідальні і творчі виконавці проектів та організатори заходів. Також зазначимо, що хоча тематичний спектр досліджень є досить широкий, тим не менш помітною є орієнтація на спільні проекти з культурної історії, яка апріорі не може бути конфронтаційною.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.