This research paper considers the avant-garde manifestos and programmatic statements of poets,in the light of the debate on the emancipatory potential of neoavant-garde art. The author shows the need to redefine the notion of artistic autonomy that new art programmes involve. In the first part of the article, the point of origin of the modern understanding of artistic autonomy is reflected on in its two basic formulas: Kantian and Hegelian. The second part evolves an analysis of three examples of contemporary metapoetic statements by Polish poets (Piotr Sommer, Andrzej Sosnowski, Kacper Bartczak). Their neoavant-garde premises of the performative character of the theoretical discussions, and of the artistic elements that connect their theoretical ideas to the actual works of these poets lead us to the conclusion that engaged, activistic poetic practice, concerning he rules directed by the questions of autonomy of art, cannot be judged from the point of view of the Kantian definition of this autonomy, especially if we take the poetical matter of avant-garde provenance into consideration.
The text is a first part of a discourse dedicated to the consequences of Kant’s theories of the judgement of taste and of fine arts for the constitution of both the idea of autonomous music and contrary conceptions, defining the music as a bearer of meaning. This first part concentrates on ambivalencies of Kant’s text itself and various possibilities of its interpretation. The main goal is to show Kant’s aesthetics as a foundation of the whole discoursive field of modern debates on music.
The aim of this text is to create the preconditions for systematic research into the progress of autonomization of art within Czech culture. Specialist literature for the most part reflects the results of this process, which were striking during the time that modern trends were emerging in the 1890s, but the actual course of the autonomization process particularly from the 1860s to the 1880s has not yet been examined in any detail. After defining the concept of the autonomization of art, the author of the article refers to sociological and literary history research into this issue in the French milieu (Pierre Bourdieu and Michael Einfalt), and in this connection he focuses attention on criticism as a source that is obviously of key importance in acquiring a knowledge of the historical course of the autonomization of Czech literature.
The paper is an attempt to demonstrate that expanding the definition of the terms relating to 20th century art makes it possible to return it to modernism. Such an approach is possible in relation to the issues that were topical both before the avant-garde and in postmodernism. This analysis was inspired mainly by the inconsistency of the views on the avant-garde content, further expanded by postmodern theories. Pluralism, both modernist and postmodernist, does not preclude references to the modernist ideas in contemporary scholarship. I have based my reflections on the issue of autonomy in avant-garde art. The multidimensional character of this concept and the transformation of its scope in the 20th century, as well as the 20th-century pluralization of theories, directions and concepts makes it possible to analyze the problem from different perspectives, visible today from the post-postmodern perspective. Starting from the views of Immanuel Kant and Friedrich Schiller, I take into account the views of theo-reticians as well as artists. Taking into account the many meanings and contexts in which terms are used in modernism and postmodernism provides an opportunity to reexamine them. It also allows us, as I have demonstrated, to verify some of the views on the avant-garde, such as the notion of the end of art, the tendency of the avant-garde art to self-destruct, or the association of high art with hermeticism and elitism. It also validates the discussion on neomodernism.
PL
W tekście tym staram się wykazać, że rozszerzenie definicji pojęć odnoszących się do sztuki w XX w. pozwala na powrót do modernizmu. Podejście takie jest możliwe w odniesieniu do tych zagadnień, które aktualne były zarówno przed awangardą, jak i w postmodernizmie. Do analizy takiej skłania przede wszystkim niespójność poglądów na awangardowe treści, pogłębiona teoriami postmodernistycznymi. Pluralizm, zarówno modernistyczny, jak i postmodernistyczny, nie wyklucza jednak możliwości odniesienia się we współczesnej nauce do idei modernistycznych. Swoje rozważania przeprowadzam na przykładzie zagadnienia autonomii w sztuce awangardowej. Wieloaspektowość tego pojęcia i transformacja jego zakresu w XX w., przy jednoczesnej dwudziestowiecznej pluralizacji teorii, kierunków i pojęć pozwala na przeanalizowanie tego problemu z różnych perspektyw, które dziś, z popostmodernistycznej pozycji, są widoczne. Wychodząc od poglądów Immanuela Kanta i Fryderyka Schillera, biorę pod uwagę poglądy zarówno teoretyków, jak i artystów. Uwzględnienie wielu znaczeń i kontekstów, w których pojawiają się pojęcia występujące w modernizmie i postmodernizmie daje możliwość ponownego odniesienia się do nich. Pozwala również, jak wykazuję, na weryfikację niektórych poglądów dotyczących awangardy m.in. tezy o końcu sztuki, o tendencji sztuki awangardowej do samounicestwienia, związanie sztuki wysokiej z hermetyzmem i elitaryzmem. Upoważnia także do mówienia o neomodernizmie.
Wyróżniam w nowoczesnym namyśle nad sztuką dwa sposoby funkcjonalizowania tego pojęcia: sposób metakrytyczny i sposób traktowania jej jako egzemplarycznego doświadczenia. W obu przypadkach pojęcie sztuki rozmywa się w tym, co estetyczne, a stawką w grze o jego nową funkcjonalizację w polu współczesnej humanistyki jest uaktualnienie pytania o autonomię sztuki. Twierdzę, że w świetle współczesnych wyzwań płynących ze strony procesów fikcjonalizacji rzeczywistości, tendencje do autonomizacji sztuki i przekraczania jej granic są nierozdzielne. Dobrze zdają z tego sprawę badacze o orientacji fenomenologiczno-hermeneutycznej.
EN
I distinguish two ways of functionalising the concept of art in modern thinking: a metacritical way and a way where it is treated as exemplary experience. In both cases, the concept of art is diffused in the aesthetic, and the stake in the game of its new functionalisation in the field of contemporary humanities is updating of the question of autonomy of art. My claim is that in view of the contemporary challenges posed by the processes of fictionalisation of reality, tendencies towards autonomisation of art and transgression of its boundaries are inseparable from each other. Phenomenological and hermeneutic researches provide a good account of this situation.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.