The article proves the point that modern public debates on TV, such as Jan Pospieszalski’s Warto rozmawiać [It’s worth talking], aired since 2004 on channel 2 of Poland’s public broadcasting corporation TVP, are communicative events based on destructive conflict, i.e. the ones that, according to L. Kriesberg, do not actually aim at a resolution of a problem, but serve as the occasion for a manifestation of aggression, while the aim of the argument is not to overcome differences dividing the warring parties but to subdue the opponent. This results from the particular communicative situation of a TV debate and the adopted attitude to, first, attract attention and then to satisfy the needs of the secondary recipient – the viewer. To achieve that, such elements as the choice of the subject for a debate, its scenario, selection of the audience, and then the verbal and non-verbal behaviour of the audience, are all subordinated to the purpose. Ultimately, such a TV debate violates the rules and strategies typical for a constructive and rational debate, which are subsequently replaced with the types of behaviour representative for destructive conflict, i.e. lack of openness to the arguments of the opponent, the attitude of defeating the antagonist, reluctance to find other solutions than one’s own, acts of provoking or inciting, undermining credibility of opponents, shifting the focus of a debate from the essential matter to that of a personal critical remarks, introducing ad hominem abusive that involves insulting one’s opponent, a refusal to work out a common position, etc. It is this pattern for a TV debate, i.e. one that has become a hasty fruitless formation and presentation of opinions devoid of conclusion and designed primarily to offend the interlocutor and to provide the audience with excited and short-lived emotions, that enhances the common belief that dialogue and problem solving in public discourse are not possible and that antagonism is a dominant factor in it.
The author identifies two main lines in the European history of ideas since Antiquity: Platonism and Pyrrhonism (scepticism). He employs these philosophical categories in the widest sense of the word – they should be understood as distinct “worldviews”. The paper tries to establish the significance of these intellectual attitudes for romantic poetry. It turns out that romantic poets usually do not identify themselves completely with one worldview only.
Celem pracy jest analiza strategii niegrzeczności i kontrstrategii w wybranych debatach pomiędzy ateistami/ewolucjonistami (reprezentowanymi przez Richarda Dawkinsa) a chrześcijanami. Analiza łączy metodologię teorii niegrzeczności i semantyki kognitywnej. Ustalono, że strategią niegrzeczności językowej szczególnie efektywną w analizowanych debatach było wyzwanie – „wypowiedzenie wojny” (challenge) ze względu na konceptualną metaforę wojny fundamentalną dla opisywanych debat. Metafora wojny jest przede wszystkim realizowana jako konwencjonalna metafora SPÓR (DEBATA) TO WOJNA, która stanowi ramę opisywanych debat, po drugie, jako idea „świętej wojny” w szeregach gorliwych chrześcijan, a po trzecie, po stronie ewolucjonistów, jako koncepcja walki o istnienie i przetrwanie najsprawniejszych. Wpływ metafory wojny może wyjaśniać rodzaj odpowiedzi stosowanej w celu przeciwstawienia się „prowokującym do wojny” pytaniom (challenging questions), w których adresat traktuje je jak prawdziwe pytania i podaje wyjaśnienie. Ta strategia, określona mianem odwracania uwagi (deflect), pozwala adresatowi odeprzeć atak i uniknąć przyznania racji adwersarzowi, co z kolei skutkowałoby utratą twarzy.
This article discusses the issue of choosing the theory of argumentation as the basis for educating interpretative competences in a foreign language and discusses it in relation to the understanding of radio debate. Starting from the assumption that the conceptualization of debate determines the type of intellectual activities that allow it to be understood, a genre and rhetorical model of this genre of discourse was proposed and the skills necessary for its critical reception were derived from it.
PL
W niniejszym artykule podjęto problematykę wyboru teorii argumentacji jako podstawy kształcenia kompetencji interpretacyjnych w języku obcym i omówiono ją w odniesieniu do rozumienia debaty radiowej. Wychodząc z założenia, że konceptualizacja debaty wyznacza rodzaj działań intelektualnych, które pozwalają ją zrozumieć, zaproponowano gatunkowy i retoryczny model tego gatunku dyskursu oraz wyprowadzono z niego umiejętności niezbędne dla jego krytycznego odbioru.
Artykuł jest poświęcony wykorzystaniu aktywnych metod nauczania/uczenia się w ramach edukacji dla zrównoważonego rozwoju. Metody aktywne, takie jak: jak studium przypadku, gry symulacyjne, debaty czy ćwiczenia z podziałem na role, opisano krok po kroku w postaci szczegółowych wytycznych. Podano również przykłady dobrych praktyk w zakresie edukowania na rzecz zrównoważonego rozwoju, zaczerpnięte z życia lokalnych społeczności.
One of the goals of the amendment of local self-government acts, which has been introduced by the Act of 11 January 2018, was the increase of participation of citizens (members of local self-government communities) in process of the functioning and controlling local self-government bodies. This study explores the analysis of the provisions establishing the institutions of committee of complaints, applications and petitions, as well as the participation of inhabitants in debate on the report of state of local self-government unit and civic legislative initiative. It has been also made an attempt to assess the implementation of the objectives of the amendment through the prism of the analyzed legal institutions.
PL
Jednym z celów nowelizacji samorządowych ustaw ustrojowych wprowadzonej ustawą z 11 stycznia 2018 r. było zwiększenie udziału obywateli (członków wspólnot samorządowych) w procesie funkcjonowania i kontroli organów jednostek samorządu terytorialnego. W artykule przeprowadzono analizę dodanych do ustaw samorządowych przepisów ustanawiających instytucje komisji skarg, wniosków i petycji, udziału mieszkańców jednostki samorządu terytorialnego w debacie nad raportem o stanie tej jednostki oraz obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej. Dokonano również próby oceny realizacji celu przyświecającego nowelizacji przez pryzmat poddanych analizie instytucji prawnych.
Artykuł składa się z trzech części. W pierwszej wskazano na historyczne korzenie demokracji deliberatywnej (republikanizm, utylitaryzm, pragmatyzm, filozofię Johna Rawlsa i Jürgena Habermasa). W drugiej omówiono główne założenia i idee demokracji deliberatywnej (deliberację, uczestnictwo, dialog, perswazję, argumentację, porozumienie, zmianę poglądów). Natomiast w trzeciej części zaprezentowano katalog cech pozytywnych tej demokracji (tworzenie kultury politycznej, rozwijanie umiejętności argumentacji, znaczenie edukacji, kształtowanie opinii publicznej, partycypację obywateli), jak również naświetlono problemy rzutujące na proces samego funkcjonowania demokracji deliberatywnej (proceduralizm, neutralność aksjologiczną, brak dobrych racji, brak powszechnego porozumienia, utopijność).
EN
The article relates to deliberative democracy and focuses on identifying its origins, nature, and indicating its positive and problematic aspects. The article has three parts. In the first part the author indicates the historical origins of deliberative democracy (republicanism, utilitarianism, pragmatism, philosophy of J. Rawls and J. Habermas). The second part contains a discussion of the main assumptions and ideas of deliberative democracy (deliberation, participation, dialogue, persuasion, argumentation, agreement, change of views). The third part presents the good features (formation of political culture, developing the skills of argumentation, importance of education, formation of public opinion, participation of citizens) and some problems of deliberative democracy (proceduralism, axiological neutrality, lack of good reasons, lack of universal agreement, utopianism).
International organisations such as OECD, World Bank and the European Union exert an important influence on Poland’s policies in the area of education, science and research. The ideology of change as well as specific solutions (e.g. those concerning the financing of science, research activities and schools, management, indicator design) are codesigned using the expertise of the aforementioned bodies. At times, this influence is based on the fact that Poland is undergoing transformations which already took place in other EU countries a dozen or so years ago. Accordingly, solutions developed in those countries are also suitable for Poland (after some modifications). This concerns, for instance, the higher education boom, a phenomenon which Poland has experienced for some years now, as well as the collaboration between higher education institutions and their environment in a knowledge-based economy. The OECD report on Poland’s higher education indicates that our universities are characterised by weak community involvement. One reason behind it is the traditional notion of autonomy which represents an important value for the academic community. The educational offers at higher education institutions are not designed to meet the needs of the labour market. The supply of places for students (in terms of course types and curricula) depends heavily on schools’ capacities (supply-driven market) and partly on candidates’ expectations but hardly on labour market needs. Policy solutions are required to co-ordinate the missions of higher education institutions in order to bring them more in line with the existing needs in the community.
PL
Organizacje międzynarodowe, takie jak OECD, Bank Światowy i Unia Europejska, wywierają istotny wpływ na polską politykę odnoszącą się do edukacji i nauki. Sama ideologia zmiany, a także poszczególne rozwiązania - dotyczące m.in. finansowania nauki i szkolnictwa, zarządzania, konstruowania wskaźników - są współtworzone przez ekspertyzy wyżej wymienionych organizacji. Czasem ów wpływ bierze się stąd, że Polska przechodzi przeobrażenia, które w krajach Unii Europejskiej nastąpiły kilkanaście lat wcześniej. Dlatego rozwiązania wypracowane w tych krajach (po modyfikacjach) odpowiadają także Polsce. Dotyczy to m.in. doświadczanej u nas od kilku lat ekspansji szkolnictwa wyższego, a także współpracy szkół wyższych z otoczeniem w gospodarce opartej na wiedzy. Raport OECD o polskim szkolnictwie wyższym wskazuje na słabą współpracę naszych uczelni z otoczeniem. Wynika to m.in. z tradycyjnie pojmowanej zasady autonomii, która stanowi dużą wartość dla środowiska akademickiego. Oferta programowa szkół wyższych jest słabo dostosowana do potrzeb rynku pracy. Podaż miejsc na studiach (pod względem kierunków i programów) kształtowana jest przede wszystkim przez możliwości szkół wyższych (rynek producenta), po trosze także przez oczekiwania kandydatów, ale już nie przez rynek pracy. Potrzebna jest polityka, która lepiej skoordynuje misje szkół wyższych, tak aby ich działania w większym stopniu odpowiadały potrzebom otoczenia.
Debata to gatunek, który wciąż zyskuje na popularności jako narzędzie dydaktyczne na różnych etapach edukacji. Kluczową korzyścią z wykorzystania debaty w procesie edukacyjnym jest fakt, że przygotowuje ona do partycypacji w debacie publicznej, poza środowiskiem szkolnej klasy czy uczelnianej auli. Dotychczasowe modele nauczania debaty opierały się na regułach, czyli kładzeniu nacisku na zasadach zachowania obowiązujących w debacie oraz na strategiach argumentacyjnych, czyli właściwym balansowaniu między argumentacją afirmatywną i refutacją oraz poprawnej konstrukcji argumentów. W tym artykule przedstawiamy nowy, gatunko-centryczny model nauczania debaty, oparty na wskazywaniu sieci wzajemnych powiązań pomiędzy gatunkami składającymi się na przebieg debaty. Na przykładzie popularnego w Europie Środkowo-Wschodniej formatu debaty Karla Poppera opisujemy cztery gatunki funkcjonujące w debacie: mowę afirmatywną, refutacyjną, rekapitulacyjną i cross-examination (sekcję pytań i odpowiedzi) oraz wskazujemy na bogatą sieć zależności i oddziaływań międzygatunkowych, które budują ekosystem debaty w jej szkoleniowej odsłonie. Wykorzystanie w nauczaniu debaty modelu opartego na nauczaniu gatunków i relacji pomiędzy nimi umożliwi adeptom debatowania przejście na wyższy poziom rozumienia przebiegu debaty i tego, jak duże znaczenie odgrywają podjęte przez nich w debacie działania.
EN
Debate is a genre that has gained popularity due to its educational value on different levels of the education system. The essential advantage of using debate as an educational tool is that it prepares students to participate in public debate outside the classroom environment. The available models of teaching how to debate are rules-oriented (showing students the rules of conduct valid in the debate) or argument-oriented (teaching the balance between affirmative argumentation and refutation and proper ways of building arguments). This article offers a new, genre-oriented model of debate teaching based on showing the relationships between genres that compose the debate. Exemplified by the Karl Popper debate format, popular in Central and Eastern Europe, four genres ingrained in a debate are depicted: affirmative speech, refutation speech, summarizing speech, and cross-examination. What has been also described is the intricate web of relationships and influences between those genres which build the educational debate’s ecosystem. Using the genre-oriented model in teaching debates and showing the relationships between the four genres will enable students to increase their understanding of the debating process and help them visualize how big impact their actions have on the course of the debate.
Political discussion of the martial law is the cause of disputes over the correctness of its introduction. Despite the differences in views, it should instead be an attempt at mutual understanding and national unity. Participants in public debate should show understanding of the other party’s views and high personal culture, which does not always go hand in hand with the theses expressed. However, many still show that it is worth participating in such a social discussion. This may contribute to expanding the historical knowledge of Polish society. The article contains a discussion of selected leading representatives from the world of science and journalism. The introduction of martial law is, according to many, one of the most important events in Poland after World War II.
PL
Dyskusja polityczna nad stanem wojennym jest przyczyną sporów nad słusznością jego wprowadzenia. Mimo różnic w poglądach powinna być natomiast próbą wzajemnego zrozumienia i narodowej jedności. Uczestnicy debaty publicznej powinni wykazywać zrozumienie dla poglądów drugiej strony i wysoką kulturę osobistą, co nie zawsze idzie w parze z głoszonymi tezami. Wielu jednak wciąż pokazuje, że warto brać udział w takiej ogólnospołecznej dyskusji. Może się to przyczynić do poszerzenia wiedzy historycznej społeczeństwa polskiego. Artykuł zawiera omówienie wybranych czołowych przedstawicieli ze świata nauki i publicystyki. Wprowadzenie stanu wojennego jest zdaniem wielu jednym z najważniejszych wydarzeń w dziejach Polski po II wojnie światowej.
In 2012 Poland has introduced pension reform which aim was boosting and equalizing the retirement age for men and women. The reason given by government was the growing fiscal burden due to negative demographic changes. However, with a corresponding increase of GDP that impact should be levelled and the share of pension expenditure in GDP should remain constant. Such situation took place in Poland so far, but reform was introduced despite social opposition. However, condition of the public finances are affected by other variables then demographics such as the labour share in GDP discussed in the article. That indicator is reducing in Poland and is significantly lower than the EU average.
PL
Polska w 2012 r. wprowadziła reformę emerytalną, zrównując i podwyższając wiek emerytalny kobiet i mężczyzn. Jako powód podawane były rosnące obciążenia fiskalne, spowodowane negatywnymi przemianami demograficznymi. Jednak przy odpowiednim wzroście PKB ich wpływ powinien być niwelowany, a udział wydatków w PKB stały. Sytuacja taka miała dotychczas miejsce w Polsce. Na samą kondycję finansów publicznych mają wpływ inne zmienne, np. poruszany w artykule wskaźnik udziału wynagrodzeń w PKB, który w Polsce spada i jest wyraźnie niższy od średniej UE. Podczas debaty emerytalnej, mimo społecznego sprzeciwu wobec zmian, nie pozostawiono miejsca na dokonanie wyboru tego, jaka ingerencja państwa w mechanizmy gospodarcze jest pożądana.
Pamięci W. B.Yeatsa W.H.Audena i Elegia przed wojną Alicii Ostriker to dwie elegie „przedwojenne”, w których pierwiastek osobisty zestawiony jest z pierwiastkiem politycznym. Wiersz Audena ilustruje śmierć znanej osobistości na tle niespokojnych lat 30. XX wieku, kiedy powszechny był strach przed faszyzmem i jego reperkusjami. W długim, 7-fragmentowym dziele Ostriker ramą staje się portret zmarłej matki poetki, a wypełnieniem ognisty i ironiczny antywojenny manifest, w którym autorka nie tylko atakuje amerykański imperializm uwidaczniający się podczas II wojny irackiej, ale też zastanawia się nad sensem wojny i przemocy. Elegia urodzonego w Wielkiej Brytanii poety, a szczególnie użyta tam dwuznaczna fraza »poetry makes nothing happen«, jest punktem wyjścia i pretekstem dla Ostriker do zainicjowania dialogu na temat roli poezji i jej związku z polityką. Analiza obu wierszy w zestawieniu z esejami obojga autorów na temat poezji, ich innymi dziełami, a także „powojennymi elegiami” (The Shield of Achilles i The Eight and Thirteenth) pokazuje, że stanowisko obojga poetów odnośnie do roli poezji jest niejednoznaczne i zmienne. Ciekawe są również ich poetyckie rozważania w kontekście dylematu zasygnalizowanego w wierszu Ostriker pt. Wiersz 60 lat po Auschwitz, w którym poetka zastanawia się, jaki ma być kształt poezji i jej wydźwięk po Holocauście.
EN
In Memory of W. B. Yeats by W. H. Auden and Elegy Before the War by A. Ostriker are two “pre-war” elegies, in which the personal element is confronted with the political. The Auden’s poem portrays the death of a known figure with the background of the unsteady 30s of the 20th century, when the fear of fascism and its repercussions was common. In the long, 7-pieces work of Ostriker framework is the portrait of the poet’s dead mother, and the inlay is the ardent and ironic anti-war manifesto, in which the author not only attacks the American imperialism obvious during the Iraqi war, but she also meditates on the sense of war and violence. The elegy of the poet born in Great Britain, and especially the phrase “poetry makes nothing happen”, is the starting point and a pretext for Ostriker to initiate a dialogue regarding the role of poetry and its relationship to the politics. The analysis of both poems in regard to the essays of both authors discussing the sense of poetry, their other works, and also the “post-war elegies” (The Shield of Achilles and The Eight and Thirteenth) reveals that the stance of both of the poets regarding the role of poetry is ambiguous and unstable. Also interesting are their poetical considerations in the context of the dilemma indicated in the Ostriker’s Poem 60 Years after Auschwitz, in which the poet wonders, what should be the shape of poetry and its overtone after the holocaust.
Der Text ist eine Antwort auf die Polemik von Marcin Kochanowski (Über die Beziehungen zwischen Literatur und Philosophie am Beispiel der Gestalt von Iwan Karamazow) mit meinem Text (Die Grenze der Philosophie. Metapher in der Philosophie am Beispiel der Sprache von Józef Tischner), der der Rolle der Metapher in der Formulierung philosophischer Thesen und in der Bestimmung des Unterschieds zwischen Philosophie und Literatur gewidmet war.
EN
This is a response to Marcin Kochanowski's polemics (On links between literature and philosophy on the example of Ivan Karamazov) with my paper (The boundary of philosophy. The metaphor in philosophy as exemplified by Józef Tischner’s language) elaborating on the role of the metaphor in formulating philosophical theses and in defining the difference between philosophy and literature.
PL
Tekst jest odpowiedzią na polemikę Marcina Kochanowskiego (O związkach literatury i filozofii na przykładzie postaci Iwana Karamazowa z moim tekstem (Granica filozofii. Metafora w filozofii na przykładzie języka Józefa Tischnera,) poświęconym roli metafory w formułowaniu tez filozoficznych oraz w określaniu różnicy między filozofią i literaturą.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.