W artykule zaprezentowano wybrane wyniki badań dotyczących przywiązania organizacyjnego. Dokonano pomiaru zmiennej za pomocą Kwestionariusza Zaangażowania Organizacyjnego Mayer, Allen, w wersji polskiej Bańki i innych. Zaproponowany przez Meyera i Allen model obejmuje trzy rodzaje zaangażowania: emocjonalne, trwania (kontynuacji) oraz normatywne. Badania przeprowadzono wśród n=2118 pracowników 9 elastycznych form zatrudnia: pracowników tymczasowych zatrudnianych przez agencje, pracowników przyjmowanych na zastępstwo, osób zatrudnionych na umowy cywilno-prawne, pracowników pracujących w ekonomii społecznej, pracujących na umowę na czas określony, na część etatu, w ramach telepracy, prac sezonowych i przedsiębiorców samozatrudnionych lub prowadzących działalność gospodarczą. Artykuł prezentuje część niepublikowanych badań większego projektu empirycznego Autorki pt. Problemy życia zawodowego pracowników zatrudnionych w elastycznych formach – perspektywa psychologiczna.
Problematyka artykułu koncentruje się wokół zagadnień związanych z kreatywnością pracowników, z uwzględnieniem zróżnicowania wynikającego ze specyfiki stosowanych form zatrudnienia. W artykule zaprezentowano wyniki badań własnych. Pokazują one, że w badanych organizacjach oczekiwanie kreatywności pracowników ma w większym stopniu charakter deklaratywny niż rzeczywisty. W badanych organizacjach w zasadzie nie wykorzystuje się kreatywności jako kryterium oceny kandydatów do pracy i pracowników. Nie stosuje się też technik wspierających rozwój kreatywności pracowników. Przede wszystkim w specyfice zadań wykonywanych przez pracowników upatruje się czynników wspierających bądź osłabiających ich kreatywność.
EN
The problems described in the article are focused on the issues connected with the workers’ creativity taking into consideration their different forms of employment. The article presents the outcome of the own research. The results based on analyzed organizations show that the expectations concerning workers’ creativity are more of declarative type than the real one. In fact they do not use the creativity as the criterion of evaluation of both the candidates for a job and the employees. They do not apply techniques supporting the workers creativity. They look at workers’ tasks as the factors that either support or weaken their creativity.
Przedmiotem artykułu jest problematyka postrzegania swojej przyszłości i kariery zawodowej przez studentów i absolwentów wyższych uczelni, w kontek-ście utrzymującego się stosunkowo wysokiego wskaźnika bezrobocia i trudności w znajdowaniu pracy przez młodych, wykształconych ludzi. Artykuł złożony jest z dwóch części: syntetycznie ujętej części teoretycznej, w której podejmowana jest problematyka prognoz rynkowych dotyczących rynku pracy, elastycznych form zatrudnienia i płci jako determinanty preferencji w zakresie akceptacji niestandardowych form zatrudnienia oraz z części empirycznej, której założeniem jest uzyskanie odpowiedzi na następujące pytania badawcze: Jak (w opinii nadanych studentów i absolwentów) kształtować się będzie poziom bezrobocia w najbliższych 5-10 latach i jakie będą w tym czasie możliwości znalezienia pracy dla absolwentów wyższych uczelni? Czy płeć jest czynnikiem różnicującym ten stosunek? Jakie działania podejmują, bądź zamierzają podjąć studenci i absolwenci uczelni wyższych, aby zabezpieczyć się przed niekorzystną sytuacją na rynku pracy? Czy studenci i absolwenci uczeni wyższych rozważają możliwości podjęcia pracy poza granicami kraju? Badania przeprowadzono wśród 171 studentów i absolwentów wyższych uczelni. Wyniki badań wskazały na formułowane przez osoby badane niezbyt optymistyczne prognozy dotyczące poziomu bezrobocia w okresie najbliższych 5-10 lat; generalnie ich negatywne postawy wobec niestandardowych form zatrudnienia, niezależnie od płci, nieczęste planowanie wyjazdów poza granice kraju w poszukiwaniu pracy oraz podejmowanie przez studentów i absolwentów uczelni wyższych określonych działań, zapobiegających ewentualnym trudnościom na rynku pracy.
EN
The article is the issue of the perception of their future and careers for students and graduates, in the context of the continuing relatively high unemployment and the difficulty in finding qualified people work. Article consists of two parts: a theoretical part synthetically recognized, which is taken issues, market forecasts for the labor market, fl exible forms of employment and gender as determinants of preferences for acceptance of non-standard forms of employment and the empirical, aiming to answer the following research questions: as (in the opinion given to students and graduates) will shape the unemployment rate over the next 5-10 years, and what will be in this time of job opportunities for university graduates?, non-standard forms of employment? Is sex a factor differentiating this relationship? steps to be taken or intend to take the students and graduates of higher education institutions to hedge against unfavorable situation on the labor market? whether students and graduates of higher education scholars consider job opportunities outside the country? The study was conducted among 171 students and university graduates. The results showed the subjects formulated by the very optimistic forecasts of the unemployment rate over the next 5-10 years, generally their negative attitudes towards non-standard forms of employment, regardless of gender, planning infrequent trips outside the country in search of work and and the adoption by students and graduates of specific actions, to prevent possible diffi culties in the labor market.
This paper presents the flexible employment forms which are common in European labor markets and are increasingly used also in the Polish conditions. A summary of selected features was made and the most important advantages and costs presented. Special attention was given to teleworking as a form of employment with a high degree of flexibility
Koncepcja interim management (IM) jest w Polsce jeszcze relatywnie mało znana, chociaż w wyniku dążenia w krajach Unii Europejskiej do zwiększenia mobilności pracowników i elastyczności form zatrudnienia może stać się powszechnym i cenionym rozwiązaniem w polskich przedsiębiorstwach. Celem artykułu jest analiza możliwości wykorzystania koncepcji interim management, czyli zarządzania czasowego, jako elastycznej formy zatrudnienia menedżerów najwyższego szczebla we współczesnym przedsiębiorstwie. Na wstępie przedstawiona została istota i geneza koncepcji interim management. W dalszej części scharakteryzowano rynek pracy dla interim menedżerów w Europie i w Polsce. Przeprowadzono porównanie tej formy elastycznego zatrudnienia z innymi formami stosowanymi obecnie w polskich firmach. W końcowej części artykułu dokonano identyfikacji kluczowych korzyści i zagrożeń, wynikających z implementacji koncepcji IM zarówno dla przedsiębiorstw, jak i dla kadry zarządzającej.
EN
The concept of interim management (IM) is still relatively little known in Poland. However, it can become widespread and highly regarded solution in the Polish enterprises as a result of striving to increase labour mobility and flexibility of employment forms in the European Union. The aim of the paper is the analysis of the possibilities of implementing the concept of interim management as a flexible form of employment in the modern enterprise. At the outset, the essence and genesis of the concept of interim management has been presented. In the following part, the labour market for interim managers in Europe and Poland has been characterized. The comparison of this form of flexible employment and other forms used in Polish companies has been conducted. In the final part of the article, the key benefits and risks of implementation the concept of IM for the company as well as for interim managers have been identified.
It is assumed that the emergence of precariat on contemporary labor markets, is associated with the intensification the process of globalization, technological change and strengthening of neo-liberal strategies, accentuating the in particular the need to raising the innovation and competitiveness of economies. As a consequence gaining strength phenomenon precarious work identified with uncertain employment, without security and prospects, mainly temporary, often low-paid. The aim of the article is to identify the causes and scale of precariat on the Polish labor market. Used for this purpose available data Central Statistical Office, Eurostat and coming from the Social Diagnosis.
PL
Przyjmuje się, że pojawienie się prekariatu na współczesnych rynkach pracy wiąże się z nasileniem procesu globalizacji, zmian technologicznych oraz umocnieniem neoliberalnych strategii akcentujących w sposób szczególny potrzebę podnoszenia innowacyjności i konkurencyjności gospodarek. W konsekwencji przybiera na sile zjawisko zatrudnienia prekaryjnego utożsamianego z zatrudnieniem niepewnym, bez zabezpieczeń i perspektyw, głównie tymczasowego, często nisko opłacanego. Celem artykułu jest identyfikacja przyczyn i skali prekariatu na polskim rynku pracy. Wykorzystano w tym celu dostępne dane statystyczne GUS, Eurostatu oraz te pochodzące z Diagnozy Społecznej.
The article is related to assessment of flexible work forms from the perspective of an employee. The objective of the article is determine whether the social-economic features of employees play an important role in their assessment of flexible employment. The research is based on the survey conducted among 284 respondents who are employees of seven chosen enterprises from SME sector. The survey questions analyzed in the article concern the assessment in a grade scale from 1 to 5 positive and negative aspects of employment in flexible forms. For the purpose of the research there were 10 positive and negative aspects proposed, distinguished on the basis of literature study. Most of the results obtained is consistent with the literature assumptions.
PL
Artykuł dotyczy oceny pracy w formach elastycznych z perspektywy pracobiorcy. Celem artykułu jest określenie, czy cechy społeczno-ekonomiczne pracobiorców odgrywają rolę w ich ocenie elastycznego zatrudnienia. Badania oparto na ankiecie przeprowadzonej wśród 284 respondentów, będących pracownikami siedmiu wybranych przedsiębiorstw sektora MSP. Analizowane w artykule pytania ankiety odnosiły się do wyceny w skali punktowej od 1 do 5 pozytywnych i negatywnych aspektów zatrudnienia w elastycznych formach. Dla potrzeb badania zaproponowano po 10 aspektów pozytywnych i negatywnych, wyodrębnionych na podstawie studiów literaturowych. Większość uzyskanych wyników jest zgodna z założeniami literaturowymi.
The exponential growth in flexible forms of employment has been a feature of the Polish labor market over the last few years. While having many positive effects leading to the higher market flexibility, it brings about some backlashes including income marginalization among the people who are involved only in flexible forms of employment over prolonged time periods. Other factors influencing income marginalization are professional qualifications, health and household size. Although the problem of professionally active individuals’ pauperization has been addressed in academic discourse, the empirical research aimed at studying the peculiarity of this phenomenon at the Polish labor market has not been undertaken yet. In the article an attempt is made to define the notion of “working poor” and to provide a characteristic of the people who remain poor despite being active at the labor market. CBOS (Public Opinion Research Center) studies are used as a source of data on the social features of “working poor” at the Polish labor market. The issues of income stratification among those gainfully employed are placed in a historical perspective stretching from the Industrial Revolution to present.
PL
Ostatnio na krajowym rynku pracy obserwuje się postępujące procesy uelastyczniania form zatrudniania personelu. Oprócz pozytywnych skutków wzrastającej elastyczności rynku pracy, można wskazać także negatywne aspekty tego zjawiska – między innymi marginali- zację dochodową osób przez dłuższy czas pracujących tylko w takiej formule. Na margina- lizację dochodową wpływają także inne czynniki: kwalifikacje zawodowe, stan zdrowia czy liczba członków gospodarstwa domowego – co szerzej opisano w artykule. Podjęto także próbę zdefiniowania pojęcia „pracujący biedni”, dokonano charakterystyki tych, którzy po- mimo swojej aktywności zawodowej pozostają ubodzy. Charakteryzując pracujących bied- nych na krajowym rynku pracy odniesiono się do badań CBOS. W artykule ukazano także problemy rozwarstwienia dochodowego osób pracujących od czasów rewolucji przemysłowej po współczesność. Problem pauperyzacji osób aktywnych zawodowo jest zauważalny w dys- kursie naukowym, ciągle jednak brakuje badań empirycznych analizujących to zjawisko na krajowym rynku pracy.
Różnorodność form zatrudnienia – forma typowa oraz liczne formy elastyczne – stosowanych przez współczesne organizacje prowadzi do segmentacji zarówno wewnętrznego, jak i zewnętrznego rynku pracy. Na rynku wewnętrznym wyróżnia się w związku z tym trzy grupy pracobiorców, tj.: pracowników stałych (w tym trzon zatrudnienia), pracowników peryferyjnych oraz współpracowników zewnętrznych. Grupy te różnią się między sobą statusem prawnym zatrudnienia oraz charakterem i siłą powiązań pracowników z organizacją, co w konsekwencji generuje różnice pomiędzy wskazanymi grupami pracowników przede wszystkim w zakresie dostępności do stabilnego zatrudnienia, wyższych wynagrodzeń, premii, nagród, szkoleń pracowniczych, awansu zawodowego, stanowisk kierowniczych, płatnych urlopów wypoczynkowych, macierzyń-skich, wychowawczych, płatnych zwolnień lekarskich. Natomiast na zewnętrznym rynku pracy, zgodnie z koncepcją dualnego rynku pracy, wyodrębnia się segment pierwotny oraz wtórny. Z tym pierwszym identyfikowane są „dobre” miejsca pracy, a z tym drugim – „złe” miejsca pracy. Cechą „dobrych” miejsc pracy jest stabilność zatrudnienia, ochrona prawna pracownika, wyższe wynagrodzenia, możliwość rozwoju i awansu. W przeciwieństwie do nich, „złe” miejsca pracy tych atrybutów nie posiadają. W rezultacie segmentacja zewnętrznego rynku pracy generuje nierówności w zakresie dostępu m.in. do: pierwotnego rynku pracy, awansu społecznego i ekonomicznego, bezpieczeństwa socjalnego, infrastruktury społecznej, kredytów bankowych, czy dóbr kultury. Nawiązując do definicji nierówności społecznych, zgodnie z którą przynależność do określonej grupy – w analizowanym przypadku grupy pracowników identyfikowanej na wewnętrznym i zewnętrznym rynku pracy – determinuje nierówny dostęp do cenionych społecznie dóbr i wartości, można stwierdzić, że wyodrębnione ze względu na formę zatrudnienia grupy pracownicze mają ograniczony dostęp do określonych dóbr, co świadczy o występowaniu nierówności w obszarze zatrudnienia.
EN
Diversity of employment forms – the typical and numerous flexible forms – used by contemporary organizations causes the segmentation of the internal and external labour market. On the internal market there are three groups of employees, i.e.: permanent workers (including the core workers), peripheral employees and external collaborators. These groups differ between themselves in the legal status of employment and the character and power of the connection of employees with the organization what in consequence is generating differences among shown groups mainly in the availability to: stable employment, higher remuneration, bonus, awards, trainings, professional promotion, managerial positions, paid holiday, maternity, paternal and sick leaves. However on the external labour market, according to the dual labour market concept, a primary and secondary sectors are emerging. With the first one are being identified „good” places of work, and with the second – „bad” ones. The feature of the „good” places of work there are: stability of employment, legal protection of employee, higher remuneration, professional development and promotion. In contrast with them, „bad” places of work doesn’t have these attributes. As a result the segmentation of the external labour market is generating inequalities in the access to the: primary labour market, social advance and economical promotion, social safety, social infrastructure, bank loans and cultural assets. With reference to the definition of social inequalities, according to which membership in the specific group – in the analyzed case of the group of employees identified on the internal and external labour market – determines the unequal access to valued socially goods and values, we can say that employee groups distinguished on account of the employment form have a poor access to determined goods what is proving about the inequality in the area of employment.
Artykuł porusza zagadnienia zaangażowania i przywiązania organizacyjnego, a także psychologicznych kosztów pracy w postaci wypalenia zawodowego wśród pracujących w elastycznych formach zatrudnienia w Polsce. Przedstawiono wyniki badań empirycznych obejmujących 2118 respondentów dziewięciu elastycznych form pracy: na czas określony, w niepełnym wymiarze pracy, na umowę-zlecenie, samozatrudnionych, telepracowników, pracujących na zastępstwo, pracowników tymczasowych, sezonowych oraz zatrudnionych w ramach ekonomii społecznej. Badania miały charakter eksploracyjny ze względu na deficyt danych na temat tychże zmiennych w polskich, nietradycyjnych formach pracy.
EN
The article examines the issue of organizational engagement and attachment as well as the psychological costs of work in the form of occupational burnout among employees encompassed by flexible forms of employment in Poland. The presented results of empirical studies cover 2,118 respondents employed under nine types of flexible work: contracts for a defied period of time, part–time employment, commission work, self–employment, remote workers, substitutes, temporary workers, and seasonal workers as well as people employed in the social economy. The research was exploratory in nature because of the dearth of data on these variables in Polish non–traditional forms of employment.
Dynamiczne zmiany na rynku pracy w pierwszej dekadzie XXI w. doprowadziły do wzrostu liczby osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych i innych elastycznych form zatrudnienia. Dochody z części z tych umów są wyłączone z podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne, w tym na ubezpieczenie emerytalne. W efekcie coraz większa liczba osób uzyskujących bieżące dochody z pracy i uczestniczących w rynku pracy może na starość być wykluczona społecznie z powodu zbyt niskiego zabezpieczenia emerytalnego. W niniejszym artykuł nie przedstawiono badań społecznej skali tego zjawiska, a jedynie próbę wyjaśnienia - przy pomocy analizy przepisów prawa oraz symulacji zabezpieczenia dochodu na starość opartej na biografiach ryzyka - wpływu elastycznych form zatrudnienia na zabezpieczenie dochodu na starość oraz na ryzyko emerytalne. Przy obecnym sposobie obejmowania obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym należy wysnuć wniosek, że elastyczne formy zatrudnienia prowadzą do zwiększenia negatywnych skutków ekonomicznych i społecznych ryzyka emerytalnego. Nie zapewniają bezpieczeństwa socjalnego. W konkluzji sformułowano postulaty de legeferenda.
EN
The dynamic changes in the labour market in the first decade of the century have led to an increase in the number of people employed on the basis of civil law contracts and other flexible forms of employment. The revenues from these contracts are excluded from the contribution assessment basis, including old age pension insurance. As a result, an increasing number of people receiving income and participating in the labour market may be socially excluded in their old age due to low pension assets. This article does not examine the social scale of the phenomenon. Instead, analyzing legal documents and using microsimulation of old age income security based on risk biographies, it aims at explaining the impact of flexible employment on income security in old age. The analysis of the current mandatory social insurance coverage leads to the conclusion that flexible forms of employment may cause an increase in negative economic and social effects of the old age risk. It docs not provide a social safety net. In their conclusion, the author suggests some legal changes.
Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań jakościowych nt: „Społecznych i jednostkowych konsekwencji nietypowych form zatrudnienia” ze szczególnym uwzględnieniem młodych Lubuszan, którzy swoją ścieżkę zawodową często zaczynają zatrudniając się na nietypowych zasadach. Techniką wykorzystaną w badaniach był wywiad pogłębiony, gdzie ankieterzy jako narzędzie mieli przygotowane dyspozycje do wywiadu. Respondenci zostali wybrani do wywiadów na zasadzie „śnieżnej kuli” - każdy następny respondent był wskazany przez poprzedniego. Badania zostały przeprowadzone w maju i czerwcu 2012 roku. Analiza uzyskanych wypowiedzi może być odpowiedzią na jedno z najważniejszych z pytań dotyczących elastycznego rynku pracy – czy nietypowe formy pracy są przejściową formą radzenia sobie na niestabilnym rynku pracy tylko i wyłącznie przez młodych ludzi czy jednak stają się to nieodłącznym elementem kariery każdego człowieka?
EN
The aim of the article is to introduce the results of qualitative research on ’Social and individual consequences of non-standard forms of employment’ with particular emphasis on young inhabitants of Lubuskie Region, who often start their professional career path as non-standard employees. A depth interview was the technique used in the research and the interviewers had prepared instructions for the interview. The respondents were selected on the basis of a ’snowball’ rule – each subsequent respondent was identified by the former one. The research was conducted in May and June 2012. The analysis of obtained responses may be the answer to one of the most important questions concerning flexible labour market – Are non-standard forms of employment a temporary form of coping on the unstable labour market typical for young people or are they becoming an integral part of the professional career of every man?
The article investigates the impact that the growing use of flexible work arrangements in Poland has on employment and on how it is responding to changes in GDP. The analysis covers the period from the first quarter of 1995 to the final quarter of 2012. It focuses on Impulse Response Functions (IRF) based on Vector Autoregressive models (VAR) for GDP and various employment measures. The results reveal some changes in the responsiveness of employment when aggregate demand changes, the authors say. However, the data does not confirm a link between these changes and an increased use of flexible work arrangements. Meanwhile, changes in responsiveness and the divergence of long-term trends between the main sectors are cyclical in nature, the authors argue. They conclude that the growing role of flexible work arrangements has an unclear impact on the relationship between employment and production in individual business sectors.
PL
Celem artykułu jest zweryfikowanie czy stopniowe upowszechnianie elastycznych form zatrudnienia w Polsce znajduje odzwierciedlenie w zmianach reakcji zatrudnienia na PKB. Jako metodę badawczą zastosowano analizę wrażliwości zatrudnienia na dynamikę PKB w okresie 1995q1–2012q4, polegającą na estymacji funkcji reakcji na impuls (IRF), opierającej się na wielu modelach wektorowej autoregresji (VAR) dla PKB i miar zatrudnienia. Uzyskane wyniki badania wskazują, że na poziomie zagregowanym oraz w rozbiciu na sektory zachodzą pewne zmiany we wrażliwości zatrudnienia na popyt zagregowany, lecz dane nie potwierdzają zależności pomiędzy uelastycznieniem a tymi zmianami. Silnie widoczna jest natomiast cykliczność zmian we wrażliwości oraz rozbieżność długookresowych trendów pomiędzy głównymi sektorami gospodarki. Na podstawie badania można postawić wniosek, iż trudno jest jednoznacznie wskazać, czy zmiany w zależności zatrudnienia od produkcji w poszczególnych sektorach powiązane są bezpośrednio z rosnącą rolą elastycznych form zatrudnienia.
Celem artykułu jest przedstawienie aspektów prawnych i społecznych telepracy w Polsce jako jednej z atypowych form wykonywania pracy, przyczyniających się do uelastycznienia zatrudnienia i zmiany zachowań stron kreujących stosunek pracy. Autorka omawia przepisy prawa pracy dotyczące telepracy z uwzględnieniem odmienności wynikających stąd, że jest ona świadczona regularnie poza zakładem pracy, zaś pracownik przekazuje wyniki swojej pracy za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Ważną część opracowania stanowi omówienie społecznego kontekstu wprowadzania telepracy. Autorka zwraca uwagę na szanse rozwoju telepracy w Polsce, która może sprzyjać aktywizacji zawodowej niektórych kategorii bezrobotnych. Autorka wskazuje na mocne i słabe strony telepracy, ilustrując to wynikami badania opinii wyrażanych przez pracodawców. Omawiane badania empiryczne zostały przeprowadzone przez Autorkę w 2012 roku. Ich celem była identyfikacja praktycznej roli telepracy w zatrudnieniu.
EN
The aim of this article is to present legal and social aspects of telework in Poland as one of atypical forms of work which makes the employment more flexible and changes behaviors of parties creating employment relationship. The author discusses the Labor Code provisions concerning telework, including dissimilarities resulting from the fact that this work is regularly performed outside the place of employment, and the results are sent to employers by means of electronic devices. The discussion of social context of telework introduction constitutes a significant part of this article. The author draws attention to chances of development of telework in Poland, which, to some extent, might diminish unemployment in Poland. Moreover, advantages of telework are supported by results of a survey conducted among employers. Discussed empirical research was conducted in 2012, and its aim was to identify a practical use of telework in employment.
Jedną z form mających ograniczyć wzrost bezrobocia oraz usprawnienie funkcjonowania czło-wieka na rynku pracy jest upowszechnienie elastycznych form zatrudnienia. Form, których ce-lem jest zwiększenie elastyczności pracy dające pracownikom szansę na większą mobilność wykonywania obowiązków zawodowych i godzenia ich z obowiązkami życia prywatnego. W artykule przedstawiono wyniki badań pilotażowych dotyczące możliwości zatrudnienia poza tradycyjnymi formami a osiąganą satysfakcją z pracy osób zatrudnionych w elastycznych for-mach zatrudnienia.
EN
One of the forms of limiting unemployment growth and improving human functioning in the la-bor market is the spread of flexible forms of employment. Forms designed to increase the flexi-bility of work giving workers the opportunity to carry out more professional tasks and to recon-cile them with the obligations of private life. The article was presents the results of pilot re-search on employment opportunities beyond the traditional forms and job satisfaction of people employed in flexible employment.
In the title of this work, one may notice a nod towards Shakespearean drama. Here the tragedy of the situation relates to making a choice on whether people at the age of retirement should be left with an unequivocal choice: either work and receive remuneration for it, or retire. However, would it not also be justified to undertake such activities which support pensioners in work and thus create an opportunity for people who receive a retirement pension to work as long as possible? The discussion on this matter is significant, as the lowering of the retirement age is happening in Poland. Postponement of retirement and continuing in work after reaching retirement age may significantly increase retirement income. Therefore, this is decisive when making decisions about whether to take retirement or continue in employment. The legal regulations may considerably affect this process. Hence, the discussion about the adequacy of the legal instruments which allow a choice to be made is particularly important and topical. The presented analyses allowed this author to provide some assessments with relation to the ongoing issue of the lowering of the retirement age, determined - as politicians claim – to give people a choice. The presented topic fits into the framework of making work sustainable over a lifetime, which is a key facet of the promotion of longer and healthier working lives, as it is inextricably linked with the well-being of society.
PL
W ramach niniejszego opracowania Autorka podjęła próbę analizy prawnej sytuacji osób osiągających wiek emerytalny w kontekście kontynuowania pracy zarobkowej. Głównym celem, leżącym u podstaw opracowania naukowego była odpowiedź na pytanie dotyczące prawa wyboru ze strony osób w tym przedziale wiekowym. W celu jej udzielenia przeanalizowano wpływ wieku emerytalnego na kontynuowanie zatrudnienia, jak i wpływ otrzymywanej emerytury na decyzję o podjęciu pracy. Aktualność analizowanej problematyki zasługuje na szczególne podkreślenie ze względu na zmiany w zakresie wieku emerytalnego, prowadzące do jego obniżenia od 1.10.2017 r. W wielu komentarzach dotyczących wprowadzenia powyższej reformy pojawiały się wypowiedzi podkreślające potrzebę zapewnienia obywatelom prawa wyboru: pozostawania w pracy albo przejścia na emeryturę. Posłużyło to także do sformułowania przez Autorkę wniosków odnośnie do kształtu regulacji prawnej oraz uwag de lege ferenda. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zasadniczy wpływ na realizację prawa wyboru ze strony obywateli mają regulacje prawne. Kształtują one zakres powyższego prawa. Prowadzić też mogą do sytuacji, kiedy pomimo patetycznych oraz donośnych haseł o prawie wyboru, w rzeczywistości będzie ono tylko pewną iluzją, prowadzącą do pogłębienia się niesprawiedliwego oraz nieakceptowanego międzypokoleniowego podziału ciężarów oraz korzyści. Prowadzone rozważania wpisują się także w liczne programy, agendy oraz badania bazujące na promowania jak najdłuższego pozostawania w zatrudnieniu.
The development of knowledge-based society due to, among others, intellectualization and automation of work processes, globalization, scientific and technological revolution, influence the structure of the professional activities and skills. The widespread use of information and communication technologies results in new forms of employment enabling work from home as well as increasing the chances of people disadvantaged at the labour market in getting the employment in areas related to telework. Employers use the modern forms of employment more often, because they allow to reduce labour costs and increase flexibility to perform professional tasks. Work flexibility is one of the elements relating to modernization of the organization of work and employment.
PL
W obecnym świecie szerokie zastosowanie technologii informacyjno-komunika-cyjnych skutkuje m.in. nowymi formami zatrudnienia. Elastyczność pracy jest jednym z elementów wpływających na modernizację organizacji pracy i rozwój nowych form zatrudnienia. Elastyczne formy zatrudnienia (ang. flexible forms of employment, EFZ) związa-ne są z elastycznością czasu i miejsca pracy, a co z a tym idzie z formą stosunku pracy (najczęściej umowa cywilnoprawna), zakresem pracy, wynagrodzeniem (najczęściej charakter zadaniowy). Zmniejszenie dyspozycyjności zawodowej pracownika spowo-dowane różnymi zdarzeniami (rodzinnymi, zdrowotnymi) nie musi obniżać jego ak-tywności w życiu zawodowym. Dzięki zastosowaniu technologii informacyjno-komu-nikacyjnych miejsce pracy można „zabrać” do domu. Oczywiście nie dotyczy to wszystkich stanowisk pracy, a głównie tych, w przypadku których możemy połączyć pracę zawodową z wykonywaniem innych obowiązków. Adresatami takiej formy zatrudnienia są osoby, które z różnych przyczyn nie mogą pracować na pełnym etacie (m.in.: osoby niepełnosprawne, rodzice małych dzieci).
Artykuł prezentuje wyniki badań przeprowadzonych na próbie 2118 pracowników, zatrudnionych w elastycznych formach, tj.: na czas określony, w niepełnym wymiarze czasu pracy, na umowę cywilnoprawną, samozatrudnienie, telepraca, praca na zastępstwo, zatrudnienie tymczasowe i sezonowe. Ponadto badaniami objęto pracujących w spółdzielniach socjalnych. Analizie poddano dokonaną przez respondentów ocenę nasilenia doświadczania przez nich ze strony innych pracowników trzech rodzajów zachowań nieetycznych. Wyniki analizy potwierdzają, zjawisko mobbingu stosowanego przez współpracowników i zwierzchników wobec elastycznie zatrudnionych respondentów. Rezultaty niosą istotne implikacje praktyczne i wskazują kierunki dalszych badań.
EN
The article presents the results of empirical studies covering 2,118 respondents employed using various flexible forms of work: specified period of time employment, part–time employment, commission contracts, self–employed contractors, remote workers (telecommuters), substitutes, temporary workers, and seasonal workers. Additionally, people employed in social cooperatives were also encompassed by the study. Three forms of unethical behavior as experienced by respondents from their coworkers were analyzed. The results confirm that people employed in nontraditional forms of work do experience various forms of the mobbing phenomenon from their coworkers and superiors. These results carry significant practical implications and point to future research directions.
The aim of the article is to examine the correlation between changes in the level of employment and unemployment rate and the share of non-standard (flexible) forms of employment in the countries of the European Union in the long-term perspective. The hypothesis is that changes in the employment level and unemployment rate are related to the changes in the share of non-standard forms of employment in overall employment. The assessment of the relationship between the studied values refers to the age group of between 15 and 64-year olds. Coefficients of linear correlation and determination between the studied values in 2006-2017 were calculated in order to verify the hypothesis. The results of the research indicate that the situation is very different in different national labour markets, both in terms of the share of nonstandard forms of employment and their reactions to changes in employment and unemployment.
PL
Celem artykułu było zbadanie zależności między zmianami poziomu zatrudnienia i stopy bezrobocia a udziałem form niestandardowych w zatrudnieniu w krajach Unii Europejskiej w perspektywie długoterminowej. Przyjęto hipotezę, że zmiany poziomu zatrudnienia i stopy bezrobocia są związane ze zmianami udziału niestandardowych form zatrudnienia w zatrudnieniu ogółem. Ocena zależności między badanymi wielkościami dotyczy grupy wiekowej 15-64 lata. W celu weryfikacji hipotezy obliczono współczynniki korelacji liniowej i determinacji między badanymi wielkościami w latach 2006-2017. Wyniki badań wskazują na duże zróżnicowanie sytuacji na rynkach pracy różnych krajów, jeśli chodzi zarówno o udział niestandardowych form zatrudnienia, jak i ich reakcji na zmiany w zatrudnieniu i bezrobociu.
Artykuł analizuje wpływ warunków koniunkturalnych na rynek pracy. Podstawowym celem artykułu jest określenie głównych trendów na rynku pracy w Polsce i innych wybranych krajach Unii Europejskiej. Część teoretyczna artykułu przedstawia charakterystykę zmian na rynku pracy z punktu widzenia mikroekonomicznego (z punktu widzenia personalnych strategii przedsiębiorstw w czasie kryzysu gospodarczego). Część praktyczna artykułu jest oparta na metodzie analizy statystycznej. Analiza statystyczna dotyczy zmian w poziomie i strukturze zatrudnienia, zwłaszcza w poziomie pracujących w niepełnym wymiarze i zatrudnionych tymczasowo. Dane statystyczne wskazują, że kryzys gospodarczy w Unii Europejskiej spowodował spadek poziomu zatrudnienia, wzrost udziału zatrudnienia w niepełnym wymiarze oraz spadek udziału zatrudnienia tymczasowego.
EN
The article analyses influence of prosperity conditions on the labor market. The principal aim of the article is to determine the main trends on the labor market in Poland and other chosen countries in European Union. The theoretical part of the article presents characteristics changes on the labor market from the microeconomical point of view (from personal strategies of companies point of view, at the time of economic crisis). The practical part of the article is based on method of statistical analysis. Statistical analysis embraces changes in level and structure of employment, especially level of part-time employed, and temporary employed. Statistical data show that economic crisis in European Union caused fall in level of employment, increase in participation of part-time employment and fall in participation of temporary employment.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.