Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

Results found: 4

first rewind previous Page / 1 next fast forward last

Search results

Search:
in the keywords:  history of food
help Sort By:

help Limit search:
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
EN
The present study focuses on select fragments of De observatione ciborum only. It starts with Chapter 13 (describing preparation of hare), analysing exclusively the recipe for a sauce included therein as it illustrates accurately Anthimus’ world of knowledge, and gives an opportunity to supplement the list of ingredients of the delicacy. Subsequently, the analysis moves on to Chapters 25, and 26 of De observatione ciborum, which have some information on Anthimus’ medical practice and his creativity as a physician. The research is concluded with the contents of Chapter 33, which provide data on the place, where the work was composed.
EN
The present article focuses on the presentation of excerpts from the main historical work written by Gregory, bishop of Tours, which deal with food and drink in the diet of his contemporaries in Gaul. The author devoted most space to the menu of the Frankish state elite – royal families, bishops and secular nobles. In addition, he gave some information on a diet of people who avoided the luxury and pleasures for God. The narration of Gregory is our article supported in our article by other sources: medical, historiographical, gastronomical, patristic etc. The most important among them were these written by Venantius Fortunatus, Sidonius Apollinaris, Anthimus, Galen, Oribasius, and Athenaeus of Naucratis. The analysis of the sources, leads us to the conclusion that despite the deep, multidimensional changes that took place between the 5th and 6th centuries in the areas known as Gaul, there were no major changes in the nutritional habits of the local people. It does not mean that the Germanic population did not influence the culinary world of 6th-century Gaul in any way. Sources confirm such influence, however, on this field it was not great. On the basis of the preserved treatises – and the Historiae of Gregory of Tours is one of our key source – one can observe the survival (and continuation) of ancient culinary traditions in the Frankish state.
PL
Artykuł skupia się na przedstawieniu fragmentów głównego dzieła historycznego napisanego przez Grzegorza, biskupa Tours, w których mowa jest o pożywieniu i napojach w diecie współczesnych mu mieszkańców Galii. Autor poświęcił najwięcej miejsca jadłospisowi elity państwa Franków: rodzin królewskich, biskupów i świeckich możnych. Prócz tego podał garść informacji o tym, czym żywili się ludzie stroniący w imię poświęcenia dla Boga od uciech stołu. Dieta pozostałych ludzi interesowała go tylko, gdy dotyczyło to skrajnych zachowań w obliczu klęski głodu. Przekaz zawarty w Historiae został przez nas ukazany na tle fragmentów innych źródeł z epoki późnego antyku i wczesnego średniowiecza, które przybliżają gastronomiczne realia tamtych czasów i stanowią odniesienie dla wiadomości podanych przez Grzegorza z Tours. Duże znaczenie miał tu korpus pism medycznych autorstwa Galena, Orybazjusza, Aecjusza oraz szczególnie bliskiego geograficznie i czasowo Grzegorzowi Antimusa. Ważne były też pisma Sydoniusza Apolinarego i Wenancjusza Fortunata. Pozostałe źródła (patrystyczne, kulinarne, historiograficzne etc.) miały dla nas mniejsze znaczenie, choć uzupełniały rekonstruowaną w artykule rzeczywistość. Na podstawie analizy wykorzystanych dzieł można wysnuć wniosek, że mimo głębokich, wielowymiarowych przemian, jakie nastąpiły między V a VI stuleciem na terenach określanych jako Galia, w wyżywieniu zamieszkujących je ludzi nie zaszły większe zmiany. Zasób produktów (zarówno tych, dostępnych elitom, jak i reszcie społeczeństwa), uzyskiwanych z nich potraw i zwyczajów żywieniowych pozostał bardzo zbliżony. Nie oznacza to, że ludność germańska nie wpłynęła w żaden sposób na kulturę żywieniową VI-wiecznej Galii. Źródła potwierdzają ślady takiego wpływu, jednak w tej dziedzinie życia nie był on wielki. Na podstawie zachowanych traktatów – a Historiae Grzegorza z Tours są jednym z kluczowych świadectw tego zjawiska – można więc mówić o przetrwaniu (i dalszym trwaniu) późnoantycznych tradycji kulinarnych w państwie Franków.
EN
There is growing interest into how cultural frameworks produce stereotypes of "masculine" and "feminine" foods. The patterns and dynamics of this process have been discussed mainly from a socio-cultural perspective, but the research thus far has failed to create a conceptual framework to explain both the persistence in the association of some foods with a specific gender and shifts in others. Based on a case study of attitudes in communist and post-communist Bulgaria towards tripe-soup - a dish with great potential to be perceived as manly - this article suggests that it is useful to consider food gendering as composed of several levels of codification. One of them is the perception about what constitutes masculinity and femininity in general, and this transpires to be the most conservative and consistent across periods and cultural frameworks. The second level of codification is the attribution to foods of certain traits, which are then associated with the content of masculinity and/or femininity. The associations made on this level are sometimes able to shift, depending on the cultural framework, but they can also form stable compounds, such as the association between meat and masculinity. The third level of codification is the inclination of the sexes to transgress the borders set by the first two levels in the process of building their gender identity. As gender is not something that one is, but something that one does, individuals assume their gender roles depending upon circumstances, and it is possible that this level of "codification" is a level of constant enactments, the most volatile of the three. This article investigates how tripe soup was constructed as "masculine" and how these discourses have been challenged. It argues that the process reflects shifts in the acceptability of women's association with "masculinity", rather than changes in the perceptions of what constitutes "the feminine" or "the masculine".
CS
Způsob, jakým kulturní rámce vytvářejí stereotypy o „mužských“ a „ženských“ jídlech, je v současnosti velmi přitažlivým tématem. Dosud byly vzorce a dynamika těchto procesů zkoumány především ze sociokulturní perspektivy a chyběl konceptuální rámec objasňující, proč u některých jídel asociace s konkrétním pohlavím přetrvávají, zatímco u jiných dochází k posunům. Na příkladu studia postojů zaujímaných k dršťkové polévce – pokrmu s vysokým potenciálem být vnímán jako ryze mužský – v komunistickém i postkomunistickém Bulharsku autorka ukazuje, že genderovou stereotypizaci jídla ( food gendering) je potřebné vnímat na několika úrovních kodifikace. V prvé řadě jde o vnímání toho, co utváří maskulinitu a feminitu obecně. Toto vnímání se ukazuje jako nejkonzervativnější a nejméně proměnlivé napříč dobou a kulturními rámci. Na druhé úrovni kodifikace jsou jídlům přiřazovány určité vlastnosti, jež jsou pak spojovány s mužským a/nebo ženským obsahem. Takto utvářená spojení se mohou v závislosti na kulturním rámci měnit, existují ale i ustálená spojení, jako například mezi masem a mužstvím. Třetí úrovní kodifikace je sklon obou pohlaví překračovat v procesu budování své genderové identity hranice jim vytyčené na předchozích dvou úrovních. Jelikož gender není to, co člověk je, ale co dělá, jedinci přijímají své genderové role v závislosti na okolnostech. Je tedy možné, že na třetí úrovni „kodifikace“ aktéři nepřetržitě „hrají role“, a tato úroveň se pak také vyznačuje největší proměnlivostí. Autorka zkoumá, jak se historicky utvářelo vnímání dršťkové polévky jako „mužského pokrmu“ a jak byly tyto diskurzy zpochybňovány. Tento proces přitom podle ní odráží spíše proměny ve vnímání toho, nakolik je „mužské“ přijatelné ve spojení s ženami, než posun ve vnímání toho, co je považováno za „ženské“ či „mužské“ samo o sobě.
EN
The present article is based on an analysis of a passage included in book V of De materia medica by Pedanius Dioscorides, the leading authority on materia medica of the 1st c. AD. The authors, focusing on the extract devoted to therapeutic wines flavoured with hellebore, emphasise the role of selected flavouring substances in order to elaborate on the financial status of addressees of the prescriptions. This perspective allows the researchers to present not only the significance of wine in contemporary medicine but also underscore the importance of myrrh, which was a high-priced resin imported from Arabia Felix, and was highly valued owing to its exceptional flavour as well as pharmacological actions. The comparison of six selected recipes turns out to have given a valuable insight into Mediterranean society. Firstly, it shows that Dioscorides felt the obligation to treat both the poor and the rich. Secondly, it demonstrates his medical competences, proving that he was able to adjust market value of components used in his prescriptions to financial capacities of his patients. Next, it circumstantiates the commonness and popularity of medial knowledge in ancient society. Finally, it proves that medical treatises are an important source of knowledge for historians dealing with economic and social history of antiquity.
PL
Artykuł stanowi analizę fragmentu piątej księgi traktatu De materia medica spisanego w I w. n.e. przez Dioskurydesa, wybitnego znawcę substancji leczniczych. Autorzy omawiają w nim passus z rozdziału poświęconego winom o działaniu terapeutycznym z dodatkiem ciemierzycy przez pryzmat ingrediencji wykorzystywanych do aromatyzowania poszczególnych trunków. Zwracają uwagę, że dobór tych ostatnich uzależniony był nie tylko od właściwości leczniczych, lecz także od sytuacji materialnej pacjenta. Informacje te stają się punktem wyjścia do rozważań na temat roli wina w antycznej praktyce medycznej. Autorzy zauważają, że mogło być ono wzbogacane powszechnie dostępnymi dodatkami lub ingrediencjami importowanymi z odległych krain. Wśród tych ostatnich szczególną uwagę poświęcają mirrze. Dodatek tej egzotycznej i kosztownej żywicy sprawiał bowiem, że wspomniany napitek cieszył się w antyku szczególnym uznaniem zarówno ze względu na wyjątkowe walory smakowe, jak i działanie farmakologiczne. Poprzez zestawienie receptur Autorzy zwracają uwagę na kilka kwestii dotyczących społeczeństwa obszaru basenu Morza Śródziemnego w epoce antyku. Po pierwsze, ukazują przekrój społeczny pacjentów Dioskurydesa. Po drugie, obrazują kompetencje lekarza jako osoby umiejętnie dostosowującej poszczególne medykamenty do możliwości finansowych chorych. Po trzecie, uzasadniają powszechność i popularność zagadnień związanych z medycyną w ówczesnym społeczeństwie. W końcu udowadniają, że traktaty medyczne mogą stanowić cenne źródło w badaniach nad historią gospodarczą i społeczną starożytności.
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.