Efektywność i skuteczność instrumentów Polityki Rolnej w ochronie zasobów zależy w dużej mierze od przeprowadzenia wiarygodnej oceny potencjału ich oddziaływania na środowisko. Przedstawiony w pracy przegląd wskaźników i analiza mechanizmów wdrażania instrumentów WPR w kontekście ochrony wód i bioróżnorodności, wskazuje na znaczący potencjał WPR we wdrażaniu polityki adaptacji i przeciwdziałania zagrożeniom wód i zaniku bioróżnorodności. Do praktyk rolnych posiadających największy wpływ na ochronę zasobów wodnych należy zaliczyć: zalesianie gruntów ornych, zachowanie naturalnych siedlisk, wprowadzanie uprawy konserwującej, systemów rolno-leśnych, zadrzewionych i zadarnionych elementów krajobrazu oraz optymalizacja obsady zwierząt i wypasu. Znaczącą redukcję wymycia biogenów z pól można również osiągnąć poprzez optymalizację aplikacji nawozów. Istotne oszczędności z tytułu użytkowania wody można uzyskać poprzez zastosowanie kroplowych instalacji nawadniających, sterowanych komputerowo. Szczególnie ważne jest wpieranie wielokierunkowej produkcji w gospodarstwach oraz działań, poprawiających jednocześnie świadczenie kilku usług ekosystemowych.
EN
The effciency and effectiveness of Common Agricultural Policy instruments for resources protection depends primarily on reliable assessment of their potential environmental impact. Overview of the environmental indicators, presented in the paper shows significant potential of the CAP instruments for climate change adaptation policies, sustainable management of water and biodiversity loss prevention measures. The most important positive effects are the following practices: afforestation of arable lands, conservation of natural habitats, conservation tillage, agroforestry systems, landscape elements such as meadows or woodlands, stocking density and grazing management. The significant reduction of nutrients leaching can be achieved by optimized application of fertilizers. Water use efficiency is improved in computer-controlled drip-irrigation systems to a considerable extent. It is of great importance to support multifunctional agriculture and mixed farming, which can increase synergies among ecosystem services, provided by farmers.
The paper presents the results of paleoecological and chemical analyzes of bottom sediments of the small hardwater lake Pniówno. In the sediment profile of undisturbed structure, remains of subfossil Cladocera were analyzed, as well as the content of total organic carbon, carbonates and silica (with separation of terrigenous and biogenic fractions). The age of sediments was determined by dating with the 210Pb method. In addition, changes in the surface water network and catchment area were analyzed based on archival maps, covering the period from the beginning of the 19th century to modern times. Despite the widespread view of the deteriorating state of surface waters as a result of increased anthropogenic pressure, the example of the shallow Pniówno Lake indicates a periodic improvement in the state of water during the time covered by the analysis. This was probably caused by hydrological and climatic changes enabling the development of submerged macrophytes as well as settlement decline during the First World War.
PL
Artykuł przedstawia wyniki analiz paleoekologicznych i chemicznych osadów dennych małego, twardowodnego jeziora Pniówno. W profilu o niezaburzonej strukturze zanalizowano zmiany składu subfosylnej fauny wioślarek (Cladocera, Crustacea), oznaczono zawartość węgla organicznego, węglanów i krzemionki (z wydzieleniem frakcji terygenicznej i biogenicznej) oraz wiek osadów za pomocą datowania metodą 210Pb. Dodatkowo, w oparciu o mapy archiwalne, przeanalizowano zmiany sieci wód powierzchniowych i użytkowania zlewni w okresie od początku XIX w. po czasy współczesne. Mimo powszechnego poglądu o pogarszającym się stanie wód powierzchniowych na skutek wzrostu presji antropogenicznej w okresie objętym analizą stwierdzono okresową poprawę stanu wód, którego przyczyną były najprawdopodobniej zmiany hydrologiczne i klimatyczne, umożliwiające rozwój roślinności zanurzonej, a także pustka osadnicza spowodowana działaniami podczas I wojny światowej.
The aim of the considerations was to assess the legal regulation of water protection in the process of agricultural production from the perspective of the Common Agricultural Policy 2023-2027. It has been established that the current regulation does not provide for adequate water protection due to, primarily, its fragmentation, weak impact on the protection of water resources and unsatisfactory sanctions currently available for polluting this element of the environment. The challenges arising from the Common Agricultural Policy are capable of influencing the improvement of the existing situation but the protection of waters in agricultural production requires constructing a legal regulation based on properly balanced preventive and incentive instruments. The legal regulation needs to be systematised taking into account the issues of food security, the preservation of the productive capacity of agriculture and the rational use of water, soil and air in the agricultural production process.
PL
Celem rozważań jest ocena regulacji prawnej w zakresie ochrony wód w procesie produkcji rolnej z punktu widzenia Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. W konkluzji autor stwierdza, że obowiązująca regulacja nie zapewnia właściwej ochrony wód przede wszystkim ze względu na jej rozproszenie, zbyt słabe oddziaływanie na ochronę zasobów wodnych i niewystarczające sankcje za zanieczyszczanie tego elementu środowiska. Wyzwania, jakie wynikają ze Wspólnej Polityki Rolnej, mogą wpłynąć na poprawę obecnej sytuacji. Potrzeba ochrony wód w produkcji rolnej wymaga konstruowania regulacji prawnej w oparciu o właściwie wyważone instrumenty nakazowo-zakazowe oraz instrumenty stymulacyjne. Zachodzi konieczność usystematyzowania regulacji prawnej z uwzględnieniem kwestii bezpieczeństwa żywnościowego, zachowania zdolności produkcyjnych rolnictwa oraz racjonalnego wykorzystywania wody, gleb i powietrza w procesie produkcji rolnej.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.