W artykule podejmowany jest problem definicji kapitału społecznego, sposobów diagnozy jego potencjału oraz możliwości inwestowania we wzrost jego poziomu. Analizie zostaną poddane klasyczne ujęcia teoretyczne kapitału społecznego czterech najznakomitszych jego twórców – P. Bourdieu, J. Colemana, F. Fukuyamy oraz R. Putnama. Zaprezentowane zostaną również prace polskich badaczy diagnozujących kondycję kapitału społecznego mieszkańców wsi.
Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, czy program Dom Kultury+ Inicjatywy lokalne Narodowego Centrum Kultury może być skutecznym narzędziem wspierania rozwoju lokalnego kapitału społecznego? Poszukiwaniu odpowiedzi na to pytanie posłużyło m.in. badanie sondażowe przeprowadzone na potrzeby niniejszego opracowania wśród beneficjentów programu – tj. dyrektorów i pracowników domów, ośrodków i centrów kultury biorących udział w programie.
Celem artykułu jest przedstawienie założeń i wyników badań zrealizowanych w ramach grantu finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki: „Struktura i uwarunkowania kapitału społecznego lokalnych grup działania”. Punktem wyjścia jest koncepcja badawcza, w której przedłożono cele, problematykę oraz metodologię zrealizowanych badań. W drugiej części opisane są wyniki badań, które stanowią podstawę do weryfikacji hipotez dotyczących poziomu, struktury i uwarunkowań (gospodarczych i społecznych) kapitału społecznego LGD. Wyniki wskazują na stosunkowo wysoki (jak dla obszarów wiejskich) poziom tego kapitału, w dużej części warunkowany wysokim poziomem kapitału ludzkiego członków. Stwierdzono dekompozycję elementów (zaufania, norm i wartości oraz sieci współpracy) składających się na kapitał społeczny (najwyższą średnią wartość uzyskał wymiar norm i wartości, najniższą – sieci). Hipotezy, dotyczące zależności kapitału społecznego LGD od aktywności społecznej, gospodarczej i współpracy międzysektorowej, nie znalazły potwierdzenia w świetle wyników badań. Artykuł kończą rekomendacje dla praktyków.
Artykuł jest oparty na obszernych badaniach przeprowadzonych przez Instytut Spraw Publicznych w ramach projektu „Opracowanie kompleksowych i trwałych mechanizmów wsparcia dla poradnictwa prawnego i obywatelskiego (PPiO) w Polsce” finansowanego z PO KL EFS z moim skromnym udziałem jako redaktora raportu końcowego. Prezentowany problem wykracza jednak poza ramy opublikowanego już raportu i dotyczy problemów ewaluacji tej formy oddziaływania społecznego. Nie ulega wątpliwości, że uwikłanie w problemy prawne jest silnym czynnikiem generującym wykluczenie społeczne. Perspektywa stworzenia kompleksowego systemu poradnictwa zmienia rolę samego poradnictwa, przesuwając je (częściowo) z obszaru obywatelskiej aktywności typu non-profit do obszaru odpowiedzialności państwa. Mimo oczywistych korzyści (środki na działalność dla biur poradnictwa) rodzi to jednak ryzyko instrumentalizacji tej formy działalności i rozkładu pewnych zasobów kapitału społecznego, który rozwinął się dzięki niej.
EN
The paper is based on a host of studies conducted by the Institute of Public Affairs within the framework of the project labelled: ‘Preparation of comprehensive and sustainable mechanisms to support legal and civil advice in Poland”, co-financed by the ESF Human Capital Operational Program, with our modest contribution as the editor of the final report. However, the theme in question goes beyond the scope of the report itself, and as such relates to the issue of the evaluation of that kind of social support. There is no doubt that entanglement in law-related difficulties is a strong social marginalization factor. The prospective establishment of a comprehensive advisory system changes the role of advice as such, shifting it (partly) from the area of non-profit civil activities to the area of State responsibility. Despite some obvious benefits (support for advisory offices), such change bears the risk of its instrumentalization and may lead to the decomposition of some resources in the social capital built through this activity.
W artykule zwrócono uwagę, że poza definicją muzeum regionalnego jako placówki opowiadającej o regionie, można także sięgnąć po koncepcję holistyczną. W tym ujęciu każda (bez wyjątku) placówka muzealna kształtując kulturowe oblicze regionu, wpływa na jego rozwój, wizerunek, atrakcyjność turystyczną i inwestycyjną. Z tej perspektywy działalność każdego muzeum posiada wymiar regionotwórczy. Tradycyjne muzea regionalne mają współczesnej Europie wiele do zaoferowania. Działają na rzecz integracji rozumianej jako wzajemne poznanie. Mogą swoimi wystawami i działaniami edukacyjnymi osłabiać negatywne zjawiska związane z globalizacją, takie jak kryzys tożsamościowy i deficyt kapitału społecznego.
Rynek kształcenia ustawicznego oraz społeczne postrzeganie tej idei podlegały silnemu wpływowi ogromnego wsparcia fi nansowego na szkolenia i inne inwestycje w kapitał ludzki z Europejskiego Funduszu Społecznego w latach 2007–2013. Zbliża się koniec tej perspektywy fi nansowej i trwają negocjacje dotyczące planów na okres 2014–2020, dlatego konieczna jest ocena skuteczności tych wysiłków. W artykule omawiamy wyniki badania empirycznego studium przypadku jednego projektu. Wybrałyśmy ten projekt, ponieważ obie byłyśmy w nim zatrudnione. Artykuł obejmuje porównanie wyników monitoringu w trakcie szkoleń fi nansowanych przez Unię Europejską oraz danych ewaluacyjnych złożonych przez absolwentów 1–2 lata po ukończeniu szkoleń. Wyniki badań wskazują korzyści ze szkoleń oraz sugerują kierunki rozwoju tego rodzaju szkoleń.
Tematem artykułu jest analiza uwarunkowań wdrażania zmiany instytucjonalnej w obszarze ochrony zdrowia psychicznego. W szczególności rozważane są determinanty powodzenia wprowadzania środowiskowego modelu organizacji świadczeń z zakresu zdrowia psychicznego. Szczególną uwagę poświęcono często pomijanym społeczno-kulturowym uwarunkowaniom tego procesu.
Celem tego artykułu jest skupienie uwagi na kapitale społecznym, który ulega zmianie wraz ze zmianami w strukturze funkcjonalnych grup wieku. Starzejące się społeczeństwa, w tym ludność Polski, to zjawisko wymagające badań. Różne konteksty badawcze można powiązać ze zmianami w strukturach wieku. W artykule podjęto dyskusję w obszarze pomiaru kapitału społecznego. Przedstawiono wyniki analiz prowadzonych z wykorzystaniem prognozy ludności GUS do roku 2050. Wyznaczono i omówiono prognozowane zmiany struktur demograficznych, wyznaczając wskaźniki obciążenia demograficznego i obciążenia ekonomicznego. Analizy poprowadzono w ujęciu ogólnopolskim, jak również w przekroju regionalnym, wskazując na zróżnicowanie analizowanych zjawisk. Zaproponowano konstrukcje miernika mierzącego dodatkowy kapitał społeczny, wykorzystując zasady konstrukcji mierników demograficznych.
Podstawą procesów gospodarowania są transakcje rynkowe, a podstawą każdej transakcji jest wymiana między jednostkami, która staje się pierwszym etapem nawiązywania relacji. Kształtowanie się relacji społecznych i kapitału społecznego uzależnione jest od uwarunkowań rynkowych, społecznych, technologicznych. Wpływ na kształtowanie się relacji ma architektura instytucjonalna, w jakiej powstają (instytucje nieformalne lub formalne kształtują charakter, trwałość, przebieg relacji). Ważnym współcześnie czynnikiem wpływającym na kształt relacji społecznych i poziom kapitału społecznego jest cyfryzacja, która spowodowała, że wszelkie relacje (społeczne, gospodarcze) z gruntu nawiązywane w sposób interpersonalny przeniosły się naturalnie w środowisko sieci internetowych. Podstawowym celem opracowania jest zatem identyfikacja wpływu cyfryzacji na kształtowanie się relacji społecznych i kapitału społecznego.
Celem artykułu jest przedstawienie założeń i wyników badań zrealizowanych w ramach grantu finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki: „Struktura i uwarunkowania kapitału społecznego lokalnych grup działania”. Punktem wyjścia jest koncepcja badawcza, w której przedłożono cele, problematykę oraz metodologię zrealizowanych badań. W drugiej części opisane są wyniki badań, które stanowią podstawę do weryfikacji hipotez dotyczących poziomu, struktury i uwarunkowań (gospodarczych i społecznych) kapitału społecznego LGD. Wyniki wskazują na stosunkowo wysoki (jak dla obszarów wiejskich) poziom tego kapitału, w dużej części warunkowany wysokim poziomem kapitału ludzkiego członków. Stwierdzono dekompozycję elementów (zaufania, norm i wartości oraz sieci współpracy) składających się na kapitał społeczny (najwyższą średnią wartość uzyskał wymiar norm i wartości, najniższą – sieci). Hipotezy, dotyczące zależności kapitału społecznego LGD od aktywności społecznej, gospodarczej i współpracy międzysektorowej, nie znalazły potwierdzenia w świetle wyników badań. Artykuł kończą rekomendacje dla praktyków.
Według założeń, opartych na doświadczeniach z realizacji podejścia LEADER w krajach Unii Europejskiej, także w Polsce, podstawowym celem powstających w jego ramach organizacji (w postaci lokalnych grup działania) jest realizacja działań służących generowaniu i wzmacnianiu zasobów kapitału ludzkiego i społecznego lokalnych społeczności oraz aktywizacja ich członków. Abstrahując od efektów przedsięwzięć podejmowanych przez lokalne grupy działania 1 na rzecz mieszkańców obszarów partnerstw objętych ich wsparciem, w artykule skupiono się na zasobach tkwiących wewnątrz organizacji. Spróbowano zastanowić się nad poziomem, wzajemnym układem i oddziaływaniem oraz potencjałem kapitałów ludzkiego i społecznego samych członków lokalnych partnerstw – skądinąd z założenia predestynowanych do roli późniejszych kreatorów tychże zasobów.
Przedmiotem rozważań w artykule jest zależność między różnymi zasobami kapitału społecznego, jakim dysponują liderzy podkarpackich lokalnych grup działania, a ich partycypacją polityczną. Do zasobów tego kapitału zaliczono: 1) zaufanie społeczne badanych, 2) ich patriotyzm lokalny, oraz 3) zaangażowanie w sieci współpracy na rzecz mieszkańców gminy. Analizowano takie wymiary partycypacji politycznej respondentów, jak: ich zachowania wyborcze, działania na rzecz kandydatów lub partii politycznej, komitetu wyborczego, zaangażowanie w funkcjonowanie samorządu terytorialnego. W opracowaniu wykorzystano część materiału empirycznego (zebranego na Podkarpaciu) w ramach projektu badawczego pt.: „Struktura i uwarunkowania kapitału społecznego lokalnych grup działania” (grant NCN nr 6996/B/H03/2011/40). W badaniu zastosowano technikę ankiety rozdawanej. Przeprowadzone analizy pozwoliły zauważyć, iż poziom zasobów kapitału społecznego badanych pozostaje w związku z poziomem dwóch (spośród trzech) wymiarów ich partycypacji politycznej.
Artykuł pokazuje rolę, jaką w rozwoju i powstawaniu klastra, może pełnić kapitał społeczny. Rola kapitału została przedstawiona na podstawie badań klastra, w którym działało około 50 firm, natomiast jego osią działania był handel i naprawa samochodów ciężarowych. Kapitał społeczny został poddany szczegółowej analizie. Zostały również zaprezentowane korzyści wynikające z poszczególnych jego rodzajów (m.in. rola kapitału spajającego, umożliwiającego gwałtowny rozwój klastra).
The article presents a critical review of research approaches, study results and views on social capital, as well as the related social and civic activity in Poland’s rural areas. The results of studies carried out applying diverse methods by representatives of various scientific disciplines, including the results of nationwide surveys have been compiled and commented. The article contains a critical analysis of selected measures of social capital and social activity used in the studies basing on statistical data, especially in the context of urban-rural comparison. The need for a greater number of qualitative research on social capital of Poland’s rural areas, in particular communities has been emphasized. Such studies will allow for identification of mechanisms of capitalizing social resources, the actual (rather than statistical) relationship between the functioning of interpersonal bonds and various aspects of local development.
PL
W artykule dokonano krytycznego przeglądu podejść badawczych, wyników badań i poglądów na temat kapitału społecznego, a także związanej z nim aktywności społecznej i obywatelskiej na polskiej wsi. Zestawiono wyniki badań realizowanych różnymi metodami przez przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych, w tym wyniki ogólnopolskich sondaży. Dokonano krytycznej analizy wybranych mierników kapitału społecznego i aktywności społecznej stosowanych w badaniach bazujących na danych statystycznych.
Kapitał społeczny zaliczany jest do jednego z istotnych, endogenicznych czynników rozwoju lokalnego. Zaufanie partnerów lokalnych i wynikająca stąd wzajemność pozwala na szybszą wymianę gospodarczą. W kontekst ten wpisuje się poziom kapitału społecznego pracowników gmin. To właśnie podstawowe jednostki samorządu terytorialnego są podmiotami w znaczny sposób kształtującymi rozwój lokalny za pomocą dostępnych instrumentów przyczyniając się tym samym do modernizacji regionu. Działania te zależą w dużej mierze od osób je wykonujących, w tym ich kapitału społecznego, którego wysoki poziom umożliwia lepsze wykorzystanie pozostałych kapitałów: materialnego i ludzkiego. W opracowaniu przedstawiono również problem niskiego poziomu kapitału społecznego pracowników gmin województwa podlaskiego.
EN
Social capital is considered to be one of the most important, endogenous factors of local development. Trust of local partners and reciprocity allows for faster economic exchange. All the above mentioned are strongly connected with the level of social capital of municipalities’ employees. It is the basic units of local government entities that do shape local development by available instruments and thus contribute to the modernization of the region. These activities depend largely on the people performing them, including their social capital whose high level allows for a batter use of other capital materials: physical and human capital. The paper also presents the problem of a low social capital of municipalities’ employees in Podlaskie voivodship
The paper is the second part of a study regarding the significance of cultural phenomena in developing the state’s defensive and competitive capabilities. The author portrays national culture against the background of the state’s defensive capability and competitiveness. Moreover, the paper discusses factors that might improve or weaken the state’s current defensive capability and competitiveness. Thirdly, there is presented a suggested course of action for policymakers and governmental authorities whose aim is to build firm foundations in the future for the defensive capability and competitiveness of the state.
Rola kapitału społecznego w Otago, Inland Northwest Aerospace Consortium, Idaho Aerospace Alliance i w Dolinie Lotniczej rośnie. Badania wskazują, że liderzy biznesu lotniczego na Podkarpaciu zainwestowali około 12,5% swojego czasu na rzecz KS w klastrze DL. Rozwiązania Otago promujące wzrost roli KS i innowacyjne efekty wybranych klastrów przemysłowych mogą być dobrą inspiracją dla zainteresowanych podmiotów gospodarczych w zakresie poprawy ich rezultatów biznesowych, a także realną szansą na uzyskanie przez nie efektu spillover.
Coraz popularniejsze w warstwie formułowanych polityk rozwoju staje się podejście terytorialne, tj. podejście uwzględniające specyfiki poszczególnych obszarów wraz z relacjami występującymi pomiędzy podmiotami lokalnymi. Podejście to jest adaptacją terytorialnego paradygmatu rozwoju, który w sposób szczególny eksponuje rolę terytorium w procesach rozwoju społeczno-gospodarczego. Prezentowany artykuł ma na celu przybliżenie pojęcia terytorium i wskazanie roli kapitału społecznego zarówno w tworzeniu samego terytorium, jak i jego oddziaływania na funkcjonowanie przedsiębiorstw lokalnych.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.