Co odróżnia duże miasto od małego? Czy jest to jedynie kryterium liczby miesz-kańców? Czy może obecność odpowiedniej rangi funkcje wg teorii ośrodków centralnych Christallera? Poza wymienionymi wskaźnikami należy zwrócić uwagę na samą przestrzeń miejską, a w szczególności na przestrzeń publiczną. O jej istotności w postrzeganiu miasta świadczy częstotliwość pojawiania się w opisach określeń typu „wielkomiejski”, „małomiasteczkowy”, „prowincjonalny”. Współczesne teorie opisujące procesy rozwojowe miast (koncepcja miasta ponowoczesnego) mówią o postępującej mobilności mieszkańców, która prowadzi do rozluźniania się więzi lokalnych i alienacji. Z założenia cechy te przypisuje się dużym miastom (postmetropolis), podczas gdy małe traktowane są jako „ostoje swojskości”. W tym wypadku chodzi tu o tradycyjne układy społeczne, których przejawem jest wspólnota lokalna. Okazuje się jednak, że wspólnoty lokalne zachowały się w dużych miastach, podczas gdy w małych widoczne są postę-pujące procesy alienacji. Zarówno w dużych, jak i małych miastach pojawiają się osiedla grodzone, monitoring, przestrzeń publiczna zastępowana jest przez półpubliczną. Równocześnie w wielu miejscach zachowały się tradycyjne struktury społeczne, przestrzeń publiczna jest traktowana niemal jako własność wspólnoty, zamiast moni-toringu dominuje kontrola społeczna. Co ciekawe, poza małymi miastami zjawiska takie można zaobserwować również w większych, gdzie obszarem identyfikacji są nie całe miasta, a konkretne dzielnice. Oba zjawiska wiążą się ze specyficznymi formami przestrzeni publicznej i zjawiskami w niej zachodzącymi. W artykule autor zajął się obecnością tych procesów w przestrzeni publicznej. Rozważania teoretyczne zostały poparte wynikami badań i obserwacji przeprowadzonych w ostatnich latach w mało-polskich miastach – zarówno tych dużych, jak i małych.
EN
What distinguishes a small city from a big one? Is it merely the number of inhabitants? Or is it the presence of a particular range of functions according to Christaller’s Central Place Theory? Apart from these factors, urban space, and especially public space, plays a significant role in how a cit y is perceived, as evidenced by the frequent usage in descriptions of cities of adjectives such as: “metropolitan”, “small - - town”, and “provincial”. Contemporary theories aimed at describing the developmental processes taking place within cities (e.g. the concept of the postmodern city) point to the increasing mobility of city dwellers, which results in alienation and a loosening of local bonds. This is generally the way big cities (or postmetropolises) are described, whereas small cities are generally per ceived as “havens of the familiar”, mainly due to their traditional social structures, epitomized by the local community. It turns out, however , that local communities have survived in big cities, while small cities are undergoing a process of alienation. Both small and big cities are witnessing a rise in gated housing developments, surveillance cameras, and replacement of the public sphere with a quasi - - public sphere. At the same time, in many places, traditional social structures have been preserved; in them, the public sphere is treated as if it belonged to the community, and social control, rather than surveillance cameras, plays a dominant role. Interestingly, processes very similar to those found in small cities can also be observed in bigger cities, where the community with which citizens identify is not the city as a whole, but rather a particular district. These phenomena are related to specific types of public space and processes that are characteristic of them. In this study, I will discuss these processes in the context of public space. Theoretical reflections will be supported by research and observations conducted in recent years in both big and small cities in the Małopolska region
The aim of the work is to analyze the development of entrepreneurship in small cities in ŚwiętokrzyskieVoivodeship during 2000–2008. Examination covered 23 cities, which populationdoes not exceed 20 000 inhabitants. This article presents the essence and measures of entrepreneurshipin small cities in Świętokrzyskie Voivodeship, and changes in distribution anddevelopment in the number of transactors observed in this area. Conducted analysis showed,that in 2000–2008 there was development of entrepreneurship in small cities in ŚwiętokrzyskieVoivodeship. Number of private entities increased from 13 561 to 14 910 (9,9 per centincrease), and the growth of entrepreneurship predominantly covered centres with a long-termservice or industrial traditions.
The article discusses the basis for development of spa and recreational functions in Uniejów. The town has favourable natural (geothermal water, climate) and historical conditions (medieval town center). Currently, in connection with the above-mentioned assets, a new morphological unit intended for leasure activities is developing in the left- bank part of Uniejów. Maintaining the balance in the development of the emerging left- bank section and the right-bank (of medieval origin) section of Uniejów seems to be the right path to ensuring sustainable growth of the town. The spatial policy and spatial planning of Uniejów should be oriented to promoting the development of both parts of the town to obtain the synergy effect.
W artykule przedstawiono zmiany jakie zaszły w spółdzielniach mleczarskich w małych miastach po wstąpieniu Polski do UE. Przeanalizowano liczbę spółdzielni mleczarskich w małych miastach, spożycie niektórych artykułów mleczarskich, przychody netto ze sprzedaży produktów. Zwrócono także uwagę na proces konsolidacji, ofertę produktową spółdzielni mleczarskich oraz modernizację spółdzielni. Z analizy danych wynika, że spółdzielnie mleczarskie w małych miastach stanowią ponad 39% spółdzielni zrzeszonych w KZSM ZW2. Niektóre z tych spółdzielni należą do krajowej czołówki, np. „Mlekovita” w Wysokim Mazowieckim, OSM Ryki, OSM Sierpc czy OSM Krasnystaw. Największy wzrost przychodów netto ze sprzedaży produktów odnotowała spółdzielnia mleczarska „Mlekovita” o ponad 268% w 2010 roku w stosunku do roku 2004. Stwierdzono pozytywne zmiany w spółdzielczości mleczarskiej w małych miastach po wstąpieniu Polski do UE.
EN
The article presents changes that have taken place in dairy cooperatives in small towns after Poland’s accession to the EU. It analyzes a number of dairy cooperatives in small towns, consumption of selected dairy products, net revenues from sales of products. It also draws attention to the process of consolidation, product range of dairy cooperatives as well as modernization of cooperatives. The analysis of the data shows that dairy cooperatives in small towns constitute over 39% of cooperatives united in KZSM – National Association of Dairy Cooperatives. Some of these cooperatives are among the best in the country, for example: „Mlekovita” in Wysokie Mazowieckie, OSM Ryki, OSM Sierpc, or OSM Krasnystaw. Dairy cooperative „Mlekovita” has registered the highest increase in net revenues from sales of products, over 268% in 2010 in comparison to 2004. Positive changes have been noted in dairy cooperatives in small towns after Poland’s accession to the EU.
Celem artykułu jest identyfikacja konsekwencji społeczno-ekonomicznych przemian zachodzących na rynkach pracy, w wybranych małych miastach województwa śląskiego. Porównywane miasta Imielin i Szczekociny reprezentują tak pozytywne, jak i negatywne przykłady przekształceń na rynku pracy. Prześledzono zmianę liczby miejsc pracy w obu ośrodkach, a także wpływ tych procesów na podstawy dochodowe samorządu terytorialnego oraz poziom aktywności gospodarczej. Artykuł prezentuje również konsekwencje społeczno-demograficzne, wyrażone zmianą salda migracji izniekształceniami w strukturze wieku i płci mieszkańców. Podjęto również próbę identyfikacji tych efektów na lokalnym rynku nieruchomości. Określono przyczyny różnic zachodzących procesów w obu miastach oraz potencjalne dalsze kierunki zmian.
EN
The aim of the article is to identify consequences of socioeconomic transformation of labour market in two selected small towns in the Silesian Voivodeship. In the analysed towns, Imielin and Szczekociny, positive and negative xamples of transformations can be observed. Changes in the number of work places in both towns and the impact of these processes on the basis of local income and the level of economic activity were taken into account. The article also presents socio-demographic changes according to migration, age and gender structure of the population. In the analysed small towns the relationship between the real estate market and the local labour market were noted. The reasons of differences in the processes occurring in both towns and potential future directions of changes were presented.
Tourism and recreation are a very topical issue in Uniejów – a city which only recently introduced and developed these functions. This article is devoted to the tourists-residents relationship. Apart from a review of selected theoretical issues it also presents findings of surveys which examined the attitudes of the inhabitants of Uniejów and its region to the growing numbers of tourists, and their opinions about the effect of the new functions on the situation of the city. The present level of development of Uniejów's tourist functions as measured by the Baretje-Deffert index is low. The city is currently in the growth stage (according to Butler's stages of tourist areas evolution). This is in line with the positive attitude of the resident population to tourists. The respondents to the questionnaire survey reported good or fairly good relations with tourists visiting the city. Also, the majority of Uniejów's inhabitants have a positive opinion about the influence of the changes taking place in the city on the quality of life. However, some negative effects of increased tourist traffic have also been poined out, such as higher prices of goods in the shops.
The aim of this paper is to present festivals, serving as operations activating public spaces and increasing the periodic influx of tourists to Uniejów. Due to the dynamic development of geothermal investments and increase investment in tourism, Uniejów region becomes an attractive place to leisure and recreation. A large number, of events (over 77 festivals) in the city (including 5 national festivals) requires not only the physical shape of public spaces (such as squares, parks, castle and others), but also must socialize physical public space for cultural purposes. It's more dynamic festivals in Uniejów periodic tourist traffic for such a large number of tourists it is necessary to meet the conditions for the use of public space. Seasonal festivals (POW WOW Spring Festival of Song and Dance Company of North America, National Water Festival, the Grand Knight of the Castle Tournament in Uniejów, Indian Summer - Day Avenue of them. Tue-Okha), enliven the newly created city space. Designed around recreational areas, must be not only friendly but clear to read. The public space around the term is diverging from the historical center of novelty, which integrate with the rest of the city is extremely difficult.
W Polsce miejscowości uzdrowiskowe to w większości miasta małe i średniej wielkości. Przestrzeń miejscowości posiadających na swym terenie tradycyjną bazę leczniczą ukształtowana jest odmiennie od innych miejscowości, charakteryzuje się przede wszystkim większą ilością i różnorodnością usług podstawowych oraz większą ilością przestrzeni służącej rekreacji, większą ilością obiektów sportowych i kulturalnych służącą nie tylko mieszkańcom, ale kuracjuszom i turystom. W większości przypadków usługi te zlokalizowane są w przestrzeniach leczniczych, jakkolwiek standard tych obiektów jest zróżnicowany. Dodatkowymi usługami w wielu uzdrowiskach są usługi sportu, istotne nie tylko z uwagi na walory rekreacyjne, ale także ważne dla uzupełnienia terapii.
EN
Health resorts in Poland are usually located in small and medium - sized cities. The spatial architecture of cities with a significant health resort infrastructure differs from that of other cities. Such cities possess a larger number and more diverse range of basic services, more recreational sites, and more sports facilities and cultural centres, which serve not only the local inhabitants, but tourists and visitors to health resorts, as well. In most cases, such services are offered in areas housing curative facilities, which tend to vary in terms of their standards. Additional services are available at many health resorts, such as sport - related offers. These are important not only due to their recreational value, but also as a supplement to the thera pies offered
Małe miasta położone w otoczeniu metropolii znajdują się w szczególnej sytuacji. Z jednej strony mogą korzystać z rozwijającego się w pobliżu dużego rynku pracy, jednocześnie rozwijający się rynek dużego miasta stanowi zagrożenie dla rozwoju lokalnych rynków pracy. Pomiędzy miastem centralnym a otoczeniem, dzięki procesom suburbanizacji, odbywają się migracje ludności. Charakterystyczną cechą ruchów migracyjnych w ostatnich latach jest przenoszenie się mieszkańców dużych miast na tereny przyległe. Celem artykułu jest analiza zmian przestrzenno-funkcjonalnych i gospodarczych w małych miastach leżących w strefie oddziaływania Wrocławskiego Obszaru Metropolitalnego. Wzięty pod uwagę okres czasu (1995‒2008) pozwolił na określenie skutków zaistniałych przemian i ich wpływu na dalszy rozwój.
EN
The situation of small cities situated within a metropolitan area is a specific one. On the one hand, they can take advantage of a vast, metropolitan labour market; on the other hand, this very same market poses a danger to the development of local markets. During the process of suburbanization, people migrate between the main city and the surroundin g communities. In recent years, many residents have chosen to leave big cities for neighbouring areas. The purpose of this article is to analyze the spatial, functional and economic changes occurring in small cities located within the Wroclaw Metropolitan Area. The time span selected for the study (1995‒ 2008) allowed for the effects of changes to be assessed and predictions to be made concerning potential future developments
Jednym z najdynamiczniej rozwijających się formatów handlu są współcześnie sklepy dyskontowe, wykorzystujące w procesie zdobywania rynku strategię niskich cen. Na skutek szybkiego rozwoju o charakterze organicznym oraz fuzji i przejęć na obecnym etapie rozwoju rynku mamy do czynienia z istnieniem kilku sieci sklepów dyskontowych o zasięgu ogólnokrajowym. Placówki te rozmieszczone są w wielu miastach Polski, jednak dosyć nierównomiernie. Wychodząc od analizy wielkości i zasięgu przestrzennego sieci sklepów dyskontowych w Polsce, autor podejmuje się analizy rozwoju tego sektora usług w małych miastach poprzez ukazanie dynamiki tego zjawiska, wskazania czynników lokalizacji oraz porównania pod względem położenia i struktury społeczno-gospodarczej małych miast ze sklepami dyskontowymi i tych bez dyskontów.
EN
One of the most dynamic retail branches today is that of discount stores, which have been increasing their market share through a strategy of offering low prices. As the result of a number of mergers, takeovers, and rapid organic growth, several major discount chains have developed nationwide sales ne tworks in Poland. They all have stores in many Polish cities, although the distribution of them is somewhat uneven. In this paper, the author attempts to analyze the growth patterns in this sector in small cities in Poland. Using an analysis of the size an d distribution of discount store chains in Poland as a starting point, the author examines the dynamics of this phenomenon, indicates the geographical factors affecting it, and compares small cities with and without discount stores in terms of their locati on and socioeconomic structure.
W opracowaniu dokonano omówienia istniejącego potencjału turystycznego małych miast województwa warmińsko-mazurskiego oraz tendencji i możliwości jego rozwoju. Szczegółowe badania przeprowadzono w oparciu o wybrane dane statystyczne cech sektora turystycznego 38 małych miast województwa warmińsko-mazurskiego oraz analizę i ocenę 6 wybranych mierników walorów turystycznych. Kryterium wyodrębnienia małych miast stanowiła liczba ich mieszkańców do 20 tys. W celu wzbogacenia analizy przyjęto dodatkowy ich podział na miasta do 5 tys., 5‒10 tys., 10‒15 tys. i 15‒20 tys. mieszkańców. Wyniki badań pozwoliły na wyciągnięcie podstawowego wniosku, że doskonałe uwarunkowania przyrodniczo-krajobrazowe województwa warmińskomazur-skiego oraz licznie występujące tu obiekty zabytkowe, jak również dynamicznie rozwijająca się baza noclegowa i gastronomiczna wraz z obiektami i zapleczem rekreacyjnym stanowią o fakcie, że turystyka jest wiodącą dziedziną rozwoju małych miast województwa, generującą nowe miejsca pracy i wzrost dochodów ludności. Jednocześnie posiadają one duży potencjał konkurencyjny w zakresie rozwoju społeczno-gospodarczego w oparciu o ich wysokie walory turystyczne w stosunku do małych miast zlokalizowanych w innych regionach Polski. Wskazano jednocześnie, że obecnie istotnym czynnikiem hamująco wpływającym na rozwój i wzmocnienie atrakcyjności turystycznej małych miast tego regionu, a co za tym idzie ich konkurencyjności turystycznej jest istniejący stan infrastruktury komunikacyjnej.
EN
In the study, the authors discusses the tourist potential of small cities in the Warmińsko - Mazurskie Voivodeship, including the current tendencies and potential for development in the future. Detailed analyses are carried out based on selected statistical touris m data for 38 small cities in the Warmińsko - Mazurskie Voivodeship, and an assessment of six selected indicators of their attractiveness for tourists. For the study’s purposes, small cities were defined as those with a population not exceeding 20,000 reside nts. In order to refine the analysis, these cities were further divided into four 138 Janusz Jasiński, Jerzy Suchta groups: those with up to 5,000 residents, those with 5,000 to 10,000 residents, those with 10,000 to 15,000 residents, and those with 15,000 to 20,000 residents. The study re vealed that tourism has become the major impetus for development, job creation, and rising income in small cities in the Warmińsko - Mazurskie Voivodeship for several reasons: the voivodeship’s exceptional natural environment and landscapes, its numerous his torical sites, and the growing number of facilities offering dining, accommodation and recreational services. At the same time, when compared to their counterparts in other regions of Poland, these cities are highly competitive in terms of their socioecono mic development. The current state of the transportation network in the voivodeship, however, was shown to be a factor hindering the development of its small cities and diminishing their attractiveness in terms of tourism, and, as a result, negatively affe cting their competitivenes
Jednym z elementów zrównoważonego rozwoju miast jest ład środowiskowo- -przestrzenny. Składają się na niego różne aspekty, takie jak np.: ekologizacja plano-wania przestrzennego oraz ochrona przed powodziami (w ramach ochrony wód), które powinny być ze sobą powiązane. Planowanie przestrzenne winno uwzględniać ograniczenia środowiskowe, w szczególności ograniczenia w intensywnym zagospodarowaniu terenów zalewowych. Istotne jest dążenie do pogodzenia ze sobą tych sprzecznych często interesów, jakimi są presja na zagospodarowanie terenów zagrożonych wystąpieniem powodzi z wprowadzeniem na takich terenach ograniczeń np. w zabudowie. W artykule przybliżono ideę zrównoważonego rozwoju, ryzyko powodzi i sposoby zapobiegania szkodom powodziowym oraz przeprowadzono analizę miejscowych dokumentów planistycznych w mieście Strumień pod kątem wyznaczenia i zagospodarowania (ograniczeń w wykorzystaniu) stref zagrożonych zalaniem. Dokonano oceny polityki przestrzennej w mieście Strumień.
EN
Spatial order is one of the elements of sustainable urban development. It consists of various aspects, for example: environmental planning and protection against floods, which should be connected with themselves. Spatial planning should take into account e nvironmental constraints, in particular restrictions on an intense development of the floodplains. It is important to reconcile with each other these often conflicting interests, like pressure on land - use areas where risk of flooding occurs with the introd uction of restrictions on such areas. In article were described the idea of sustainable development, the risk of flooding and wa ys of preventing flood damage. Analysis of local planning documents h as been carried out in Strumień for the delimitation and ma nagement of z ones threatened with flooding. The assessment of the spatial policy in the Strumień town was made
Przekształcenia terenów poprzemysłowych to proces mający znaczący wpływ na struktury miast ze względu na stosunkowo duże powierzchnie tych terenów w odniesieniu do skali małych miast. Rewitalizacja tych terenów wymaga opracowania dokumentów planistycznych takich jak studia, koncepcje analizujące całościowo obszary miast. Niestety najczęściej opracowywane są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego (mpzp) dla poszczególnych kwartałów czy wręcz działek celem przeprowadzenia procesów budowlanych. Inwestorem dla takich terenów w małych miastach są coraz częściej zarządcy i deweloperzy centrów handlowych, z zamiarem realizacji monofunkcyjnych obszarów usługowych. Istotnym aspektem jest realizacja przestrzeni pseudopublicznych, stanowiących konkurencję dla przestrzeni faktycznie publicznych małych miast. Przykładem takich przekształceń jest proces sprzedaży i przebudowy terenów po zakładach produkcyjnych i farmaceutycznych położonych w bezpośrednim sąsiedztwie śródmieścia Starogardu Gdańskiego. Dyskusja nad koncepcją zagospodarowania tych terenów trwa od prawie 10 lat. Pierwsze koncepcje zawierały szeroki program wielofunkcyjny, ale podczas konsultacji z inwestorami przy udziale samorządu lokalnego program ten był systematycznie okrajany i ostatecznie przybrał formę daleką od początkowych idei i założeń. W przypadku Starogardu Gdańskiego udało się zabezpieczyć w prawie lokalnym jedynie konieczne do realizacji inwestycje dodatkowe poprzedzające budowę galerii handlowych, częściowe dopuszczenie wielofunkcyjności i wymagane urządzenie (skromnych w skali) przestrzeni publicznych.
EN
Post - industrial areas in small cities can be relatively large, and thus the trans - formation of these areas significantly influences these cities’ urban structure. Thus, during the revitalization of such areas, the city as a whole needs to be taken into consideration when drawing up planning (zoning) documents and carrying out required studies. Unfortunately, the documents typically used in planning process are local spatial plans for individuals d istricts or even for single parcels of land designated as construction sites. In the case of post - industrial areas in small cities, the investors are most often developers and management corporations involved in building and operating malls, whose aim is t o create monofunctional service sites. The emergence of such “pseudo - public” areas is a key aspect of this issue, as they compete for space with the actual public sphere in small cities. An example of such a transformation is the sale and subsequent re - dev elopment of an area previously occupied by manufacturing plants and pharmaceutical factories, located in the immediate vicinity of Starogard Gdański. Discussions on how to develop this area have been ongoing for almost a decade. Initially, a broad, multifu nctional programme was drawn up, but during consultations with investors mediated by the local government, the program was systematically reduced and ultimately evolved into something that differed greatly from the initial plans and ideas. In the case of S tarogard Gdański, the only aspect of development guided by local law has been the need to carry out additional investments during the construction of malls to allow for partial multifunctionality and the construction of required infrastructure (limited i n scope) in the surrounding public space
Procesy rozwoju struktury przestrzennej polskich miast znacznie zintensyfikowały się po 2000 r. Szczególnie intensywne zmiany zaczęły zachodzić po 2004 r. Wykorzystując wcześniejsze badania dotyczące przeobrażeń struktury przestrzennej małych miast Dolnego Śląska, jakie zaszły w latach 1945–2000, zbadano w kolejnym okresie, tj. w latach 2000–2017, kierunek przemian przestrzennych wybranej grupy małych miast wokół Wrocławia. Miasta te po wielu latach zastoju urbanistycznego rozpoczęły proces przywracania zerwanych więzi łączących powstałą po II wojnie światowej zabudowę mieszkaniową z obszarami śródmiejskimi. Tempo i kierunek zmian, które zaszły w nich w ciągu ostatnich 17 lat, są przedmiotem przeprowadzonych przez Katedrę Urbanistyki i Procesów Osadniczych badań na wybranej grupie małych miast zlokalizowanych wokół Wrocławia.
W artykule zostało podjęte zagadnienie elit mieszczańskich w małych miastach Małopolski w okresie nowożytnym. Szczególną uwagę skupiono na osobach piastujących najwyższe urzędy miejskie: radnych i wójtów sądowych oraz na różnicach ustrojowych między miastami prywatnymi a królewskimi. Przejawiały się one m.in. w odmiennej hierarchii urzędów i większej rotacji urzędników. Omówiono też kwestie statusu prawnego mieszczan w dobrach szlacheckich i małomiasteczkowej elity majątkowej.
It does not often happen in the history of urban development that conditions in which towns are functioning are radically changed. Uniejów on the river Warta, with a population of a little above 3000, is one of such urban centres – its development path is now taking a new turn due to intensive development of tourism and recreation functions. The changes that are taking place in Uniejów are primarily affecting its residents. To find out their opinions on the new situation a survey has been conducted on a random sample of the inhabitants of the city and its region. The responses received show that generally the perception of the changes is positive – 100% of the respondents appreciate the improved appearance of the city and 76% point to increased economic growth. On the other hand, there are opinions indicating limited participation of the inhabitants in the success of the city – there are persons who feel to be affected negatively or not at all. This may be due to the fact that Uniejów has only very recently started the new development trajectory and it is too early for all the residents to feel its impact.
The article is devoted to the history of small towns incorporated in the 14th century that were located on the borderland of Silesia and Lesser Poland. It analyses four centres located in he so-called central area of the borderland – Będzin, Bieruń, Chrzanów and Mysłowice. The aim of the research is to point to any regularity connected with the creation and functioning of small towns in the specific area of the borderland as well as to show relations between these centres and larger cities such as Krakow or Opole. The development of a settlement of a municipal character in a particular place was influenced by a number of factors, including natural factors, the existence of a city or a market settlement in the neighbourhood, the vicinity of trade routes, fords, as well as the organization of local and regional routes. None of the discussed towns was created from scratch as there were traces of settlements frombefore the incorporation in their vicinity. The early establishment of the towns is additionally corroborated by information about parishes whose existence had been proved in all towns except from Bieruń since the beginning of the 14th century. Small towns played an important role in the economy of their regions as they satisfied the needs of their inhabitants, people from the adjacent villages and merchants travelling through the town. Moreover, the towns fulfilled a series of political, proprietary, and cultural functions in relation to the neighbouring settlements. One can notice some regularities and similarities in the origin, functions and conditions of developing small towns. These factors were not influenced in any major way by the fact that the towns were located at different sides of the border.
The Carpathian region is characterized by the accumulation of numerous natural and cultural resources protected by law. The traditional function of these areas was agriculture and herding. Natural resources are the basis for development of the therapeutic spa function. Construction of railway lines in the second half of the nineteenth century resulted in more dynamic economic development based on industry and tourism. Subsequent actions have contributed to increasing the urbanized area, often in a piecemeal manner, without due attention to spatial order. The consequences of these decisions for landscape, aesthetics, society and economy can have a lasting impact on spatial order and the possibility of sustainable development.
PL
Region karpacki charakteryzuje nagromadzenie licznych zasobów środowiska przyrodniczego i kulturowego chronionych prawnie. Historyczną, tradycyjną funkcją tych obszarów było rolnictwo i pasterstwo. Zasoby naturalnych surowców leczniczych są podstawą rozwoju lecznictwa uzdrowiskowego. Przeprowadzenie linii kolejowych w II połowie XIX wieku zdynamizowało rozwój gospodarczy oparty na przemyśle oraz turystyce i wypoczynku. Kolejne działania przyczyniły się i nadal powodują zwiększenie powierzchni zurbanizowanej, często w sposób nieuporządkowany przestrzennie. Konsekwencje krajobrazowe, estetyczne, społeczne, a także w końcu gospodarcze tych decyzji mogą mieć długotrwały wpływ na ład przestrzenny oraz możliwości trwałego i zrównoważonego rozwoju.
Małe miasta rozumiane są jako ośrodki posiadające prawa miejskie i liczące do 20 tys. mieszkańców. W województwie łódzkim funkcjonuje 28 takich ośrodków, zamieszkanych przez niespełna 210 tys. osób. Celem podjętych rozważań jest analiza potencjału dziedzictwa mniejszości narodowych w małych miastach regionu łódzkiego. Jako szczegółowy przykład rozważań wybrano Brzeziny, w których w przeszłości mniejszości narodowe odgrywały niezwykle istotną rolę w rozwoju przestrzennym.
EN
Small towns are understood here as settlements with municipal rights having up to 20,000 inhabitants. In Łódź Voivodeship (a unit of Poland’s administrative division) there are 28 such settlements inhabited by almost 210,000 people. The aim of the study is to analyse the potential of the heritage of national minorities in the towns of Łódź Voivodeship. The town of Brzeziny was selected for the study as national minorities played a prominent role in its land development in the past.
Participatory budgeting is becoming an increasingly important tool of development policy of Polish towns and cities. It is part of the public debate on the role of the residents in local development and building of social capital in local self-government units. In the application dimension, participatory budgeting allows for partial empowerment of residents in terms of budgetary policy of their towns and cities. In addition, it plays an important role in civic education. An awareness of self-determination by the residents brings real changes that increase that increase living and comfort of loving in the city. The research problem around which the article focuses is a diagnosis of the state of participatory budgeting in small towns on the example of towns in Śląsk and Łódź voivodeships. The purpose of the article is to identify the initiatives of the participatory budgeting and to determine its subject scope.
PL
Budżet partycypacyjny staje się coraz ważniejszym narzędziem polityki rozwoju polskich miast. Jest częścią debaty publicznej na temat roli mieszkańców w rozwoju lokalnym i budowania kapitału społecznego w samorządach lokalnych. W wymiarze aplikacyjnym budżet partycypacyjny pozwala na częściowe uspołecznienie polityki budżetowej jednostki terytorialnej. Ponadto pełni ważną rolę w edukacji obywatelskiej. Wzrost świadomości samostanowienia przez mieszkańców przynosi realne zmiany podnoszące jakość i komfort życia w mieście. Problemem badawczym, wokół którego koncentruje się treść artykułu jest diagnoza stanu rozwoju budżetów obywatelskich w małych miastach na przykładzie miast województwa śląskiego i województwa łódzkiego. Celem artykułu jest identyfikacja podejmowanych inicjatyw procesu budżetowania obywatelskiego oraz określenie ich zakresu przedmiotowego.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.