Prof. Łukawski shares his recollections of Professor Balicki, with whom he worked in the Poster Design Studio at the Academy of Fine Arts in Łódź for many years. Balicki appreciated simplicity and functionality. His work was a milestone in building the character of the Łódź school of graphic design that derived from the tradition of modernism. Not only did he continue this tradition, but also added new elements to the endless collection of modernism in art and design.
The text discusses the history of the poster on the Polish territory during World War I with a particular emphasis on posters presenting the independence theme. The paper is focused on the works of Władysław Theodor Benda – a graphic artist, illustrator, painter. His connections with the graphic design resulted in a series of patriotic posters using national symbols during the First and Second World War. The article analyses selected the recruitment posters for the Polish and American Armies in terms of communication systems as well as those posters which were created for the organizations engaged in assistance to Poland. A special place took here the committee of Marcella Sembrich-Kochańska – the American Polish Relief Committee and of Ignacy Jan Paderewski – the Polish Victims Relief Fund as well as and the International Red Cross.
Artykuł zawiera przegląd różnych definicji dwóch pojęć: afisz i plakat, pochodzących z polskiej literatury fachowej przełomu XIX i XX w oraz XXI w. Obu terminów opisujących bliskie sobie (lecz nie tożsame) pod względem edytorsko-wydawniczym dokumenty akcydensowe. Głównym celem opracowania jest zaprezentowanie niekonsekwencji w ich definiowaniu przez polskie wydawnictwa słownikowe i encyklopedyczne (w niektórych stosowano te pojęcia, jako zamienniki/synonimy) oraz przedstawienie głosu artystów plastyków w charakteryzowaniu obu pojęć. Artykuł ma także na celu zaprezentowanie nowych definicji afisza i plakatu.
Jeśli rodzima historiografia artystyczna dotyka tematu Włodzimierza Lenina, to jedynie w kontekście socrealizmu. Zupełnie tak, jakby Październik ’56 doprowadził do zniknięcia przedstawień przywódcy rewolucji bolszewickiej z przestrzeni publicznej PRL. Kłam temu obrazowi historii Polski lat 1956–1989 zadają zachowane dzieła sztuki i dokumentacja konkursów artystycznych o tematyce leninowskiej. Założeniem metodologicznym tego artykułu było przyjęcie cezur symbolicznych, które wynikają z dynamiki wydarzeń politycznych, a nie artystycznych, bo to polityka wpływała na zmiany w życiu artystycznym i sztuce, a nie na odwrót. Wybór Października ’56 i daty przywrócenia nazwy Rzeczpospolita Polska wraz z Orłem Białym w koronie z końcem 1989 r. jako terminu post quem i terminu antę quem wynika z dwóch porządków: we wcześniejszym okresie punktem odniesienia dla wszelkich wizerunków Lenina i jego przedstawień w sztuce polskiej był socrealizm; Lenin pojawiał się wtedy rzadko w porównaniu ze Stalinem, który był traktowany jako główny sprawca sowieckich sukcesów. Skupienie się w badaniach nad latami 1956–1989 to także odpowiedź na widoczną w literaturze przedmiotu postawę wyparcia wobec obecności „leniniana” w sztuce PRL tego okresu. Autor publikacji analizuje przyczyny zastanawiającego zjawiska, dotykając problemu pamięci uczestnictwa twórców w komunistycznej machinie propagandy wizualnej.
In the article, I focus on the possibility of using posters by Ryszard Kaja from the series Plakat - Polska [Poster – Poland] in Polish as a second/foreign language classes, with particular emphasis on environmental issues: the climate catastrophe and littering the planet. I chose Kaja’s posters because they are very popular among tourists visiting Poland, they are valued by art historians and critics, and I also see their potential in use for teaching Polish language and culture. I describe my own teaching experiences, I present proposed linguistic and communication exercises, and suggest cultural aspects that can be addressed in PFLclasses at different levels. I selected 10 images related to the coastal area: Baltic Sea, Sopot, Chałupy, Ustka, Krynica Morska, Kąty Rybackie, Żuławy, Nadmorze, Łeba and Vistula Lagoon. At the start of the article, I introduce the artist. I subsequently indicate the place the poster holds in education, focusing particularly on the possibility of using cognitive metaphor theory in relation to the analysis and interpretation of posters. My analysis and interpretation of selected posters and the proposed language exercises fit within the framework of green studies. The article can be helpful for teachers of PFL, as it proposes specific instructions, and also shows how content included in curricula can be combined with discussion of current issues.
PL
W artykule skupiam się na możliwości wykorzystania plakatów Ryszarda Kai z serii Plakat – Polska na zajęciach z języka polskiego jako obcego (drugiego), ze szczególnym uwzględnieniem problematyki ekologicznej: katastrofy klimatycznej i zaśmiecenia planety. Wybrałam plakaty Kai, ponieważ cieszą się one ogromną popularnością wśród turystów odwiedzających Polskę, są cenione przez historyków i krytyków sztuki, a ponadto widzę w nich potencjał dydaktyczny wart wykorzystania w nauczaniu języka i kultury polskiej. W artykule opisuję własne doświadczenia dydaktyczne, przedstawiam propozycje ćwiczeńjęzykowych i komunikacyjnych oraz sugestie zagadnień kulturoznawczych, które mogą zostać poruszone na zajęciach jpjo na różnych poziomach zaawansowania. Wybrałam 10 obrazów związanych z obszarem nadmorskim: Bałtyk, Sopot, Chałupy, Ustka, Krynica Morska, Kąty Rybackie, Żuławy, Nadmorze, Łeba oraz Zalew Wiślany. Na początku artykułu przybliżam sylwetkę artysty. Następnie wskazuję miejsce plakatu w edukacji, zwracając szczególną uwagę na możliwość użycia teorii metafory kognitywnej w odniesieniu do analizy i interpretacji plakatów. Analizę i interpretację wybranych plakatów oraz proponowane ćwiczenia językowe wpisuję w nurt humanistyki ekologicznej. Artykuł może być pomocny dla lektorów jpjo, ponieważ zawiera propozycje konkretnych poleceń, ponadto wskazuje na możliwości łączenia treści zawartych w programach nauczania z dyskusją o aktualnych problemach.
The article is an attempt to summarize the Henryk Tomaszewski’s (1914-2005) poster art in the period of the social-realism doctrine domination. The artist belongs to so called “Polish Poster School”; he created nearly 50 poster projects between 1949-1955. What draws attention is his unique method of shaping posters’ surface with the usage of painting techniques, and his interest in typography. Those features are also typical for his political posters from that period, which distinguish him among others as an artist with a distance to the social-realism doctrine.
PL
Artykuł jest próbą podsumowania plakatowej twórczości Henryka Tomaszewskiego (19142005) w latach obowiązywania doktryny realizmu socjalistycznego. Twórca należy do grona przedstawicieli tzw. "polskiej szkoły plakatu", a w swoim dorobku artystycznym posiada niemalże 50 projektów plakatów przypadających na lata 1949-1955. Szczególną uwagę zwraca jego oryginalna metoda kształtowania powierzchni plakatu z wykorzystaniem warsztatu malarskiego oraz zainteresowanie typografią. Cechy te są charakterystyczne także dla jego plakatów politycznych z tego okresu, co wyróżnia go jako twórcę mającego dystans wobec zasad narzuconej doktryny realizmu socjalistycznego.
The aim of the analyses presented in this article on social communication and media is the sociotechnical attractiveness of visual propaganda. The author’s theoretical goal is to try to define the term “visual propaganda”. Based on a review of historical definitions and emphasizing the visual channel within this intentionally persuasive communication, the author has identified the contemporary types of visual propaganda messages (static and dynamic) by media from the perspective of technological determinism. The research questions asked concerned the basic mechanisms of propaganda’s influence on the perception, emotions and behavior of recipients, narrowed down to visual channels. The qualitative methods used in the study included a review of the literature and a content analysis of propaganda posters reproduced in the online press. These posters referring to the Russian-Ukrainian war, published in the Polish press shortly after the outbreak of the war in February 2022, constituted the research material. They were arranged according to their persuasive orientation and the identified visual propaganda influence techniques, described in the theoretical part. The theoretical model of persuasive techniques was verified. The results of the study describe the characteristic features of contemporary static visual propaganda messages. It has been shown that the visual propaganda is characterized by extreme emotions and simplification of ideas. As regards propaganda techniques, the one most commonly used is stimulation of emotions like fear, pride and courage. Moreover, the information content is minimal and the reception context is assumed in advance.
PL
Celem artykułu, mieszczącego się w obrębie dziedziny komunikacji społecznej i mediów, jest analiza atrakcyjności socjotechnicznej propagandy wizualnej. We wstępie teoretycznym podjęto próbę zdefiniowania pojęcia propagandy wizualnej, opierając się na przeglądzie historycznych definicji propagandy i akcentując przekaz wizualny w ramach tej intencjonalnej perswazyjnej formy komunikacji. Następnie w ramach analiz medioznawczych wskazano współczesne statyczne i dynamiczne typy wizualnych przekazów propagandowych z podziałem na media i w perspektywie determinizmu technologicznego. W dalszej części opracowania postawiono dwa pytania badawcze: 1) jakie są podstawowe mechanizmy wpływu propagandowego na percepcję, emocje i zachowania odbiorców w odniesieniu do kanałów wizualnych; 2) jakie są mechanizmy wpływu w przypadku jednego typu medium, jakim jest plakat propagandowy? Metody badawcze wykorzystane w pracy to przegląd literatury oraz analiza zawartości plakatów propagandowych reprodukowanych w prasie internetowej. Materiałem badawczym były plakaty dotyczące agresji Rosji na Ukrainę, publikowane przez polską prasę opinii w wersji online niedługo po wybuchu wojny w lutym 2022 r. Analiza prowadzona była wedle zaplanowanego, racjonalnego schematu, zaś tematyka badania podlegała, przed przystąpieniem do analizy zawartości, naukowemu oglądowi według literatury przedmiotu oraz zaproponowanej definicji. Plakaty zostały uszeregowane według orientacji perswazyjnych wraz ze wskazaniem opisanych w części teoretycznej technik wpływu propagandy wizualnej. Uzyskane wyniki opisują cechy charakterystyczne statycznych, wizualnych przekazów propagandowych.
Lata 20. XX w. na świecie to czas, kiedy rodzi się potrzeba stworzenia nowych założeń projektowania graficznego. Futurystyczna literatura i poezja wymuszają konieczność wykształcenia nowego układu typograficznego. Utylitaryzm sztuki, „logika maszyn”, funkcjonalizm, dialog między sztuką a współczesnością, standaryzacja czy mechanizacja – to hasła, wokół których prowadzona jest międzynarodowa dyskusja. W Rosji do głosu dochodzą przedstawiciele konstruktywizmu i suprematyzmu, w Niemczech rozwijana jest teoria Bauhausu i nowej typografii. Myśli te trafiają na podatny grunt w Polsce, gdzie koncepcja unizmu, „laboratoryjnej czystości” w zakresie artystycznych eksperymentów, a także typografii funkcjonalnej są jednymi z głównych założeń sztuki użytkowej, w tym plakatu. Lata 20. XX w. to także czas, kiedy dochodzi do krytyki nacjonalistycznych tendencji w sztuce, a ideałem człowieka staje się inżynier, który sam tworzy i dla którego tworzona jest sztuka. W Polsce myśli te żywo rozwijane są w środowisku osób skupionych wokół takich nazwisk, jak: Henryk Berlewi, Władysław Strzemiński czy Mieczysław Szczuka. To ich projekty typograficzne (m.in. Szósta, szósta z 1926 r. Strzemińskiego, okładka almanachu „Albatros” z 1923 r., plakaty: Czy czytałeś już ostatni numer miesięcznika „Droga” z 1922/1924 r., Mały grajek z 1924 r., plakat wystawy w salonie automobilowym Austro – Daimler z 1924 r. Berlewiego, plakat do sztuki Hamlet z 1925 r. i sztuki Amnestji dla więźniów politycznych z 1926 r. Szczuki) stają się przykładem oraz wzorem plastycznym do naśladowania przez ówcześnie projektujących. Przedmiotem badań prezentowanych w niniejszym tekście jest poznanie wiodących nazwisk w dziedzinie polskiej typografii funkcjonalnej lat 20. XX w., a także ich poglądów oraz teorii na temat projektowania graficznego. Celem zaś artykułu jest zaprezentowanie wybranych projektów typograficznych, które w bogatej literaturze przedmiotu są pomijane (np. twórczość Mieczysława Szczuki) lub zastępowane innymi dziełami, a często stanowią doskonały przykład ilustrujący zasady i reguły projektowania w ówczesnym duchu nowej typografii.
EN
The 20s of the 20th century brought the need for a new graphic style and design. Futuristic literature and poetry made it necessary to create a new typographic layout. Utilitarianism art, “machine logic”, functionalism, a dialogue between art and the present, standardization and mechanization were topics discussed internationally. In Russia constructivism and suprematism were strongly represented, in Germany a new theory of the Bauhaus was created along with new typography. These theories found a fertile ground in Poland, where the concept of unison, “analytical purity” in terms of artistic experimentation, as well as functional typography were among the main goals of graphic design, including poster design. The 20s were also a time when nationalist tendencies in art were criticized, the ideal man was portrayed as an engineer who creates by himself and for whom art is created. In Poland these ideas were developed in circles gathered around such people as Henry Berlewi, Władysław Strzemiński or Mieczysław Szczuka. It was their typographic design that was setting an example and was a plastic model to be followed by designing in the spirit of “modernity” (see Sixth, the sixth «Buchumschlag» 1926 of Strzemiński, the “Albatros” almanac cover from 1923, posters: Have you read the latest issue of the “Road” monthly from 1922/1924, The little musician from 1924, a poster for the Automobile Austro – Daimler exhibition from 1924 by Berlewi, a poster for Hamlet from 1925, and Amnesty for political prisoners from 1926 by Szczuka). This paper presents some of the most prominent personalities of Polish functional typography of the 20s. It outlines their views and theories to present selected typographical projects neglected or overlooked by otherwise rich literature on the subject (e.g. Mieczysław Szczuka’s works). These are excellent examples of principles and rules of design in the spirit of typography of that time.
The article is, to some extent, an excerpt from a doctoral thesis prepared under the supervision of Prof. Lechosław Lameński at the Department of Modern Art History of the Institute of Art Sciences of the John Paul II Catholic University of Lublin. Mieczysław Górowski was involved in many kinds of creative work, which he understood very broadly: painting, design, art theory, psychology, and collecting. At the root of it all was the countryside and the folklore, rituals, and simplicity related to it. No matter what he did, he put the human being at the center of his interest. Rather than being interested in physical appearance, he paid attention to man as a certain configuration of thoughts and emotions. He studied and was curious about everyone. The article discusses the aspects that formed the basis of his work.
PL
Artykuł jest w pewnej mierze fragmentem pracy doktorskiej, przygotowanej pod kierunkiem prof. dr. hab Lechosława Lameńskiego w Katedrze Historii Sztuki Nowoczesnej Instytutu Nauk o Sztuce Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Lublinie. Mieczysław Górowski zajmował się wieloma aspektami pracy twórczej, którą pojmował bardzo szeroko: malarstwo, projektowanie, teoria sztuki, psychologia, kolekcjonerstwo. U źródeł tego wszystkiego było miejsce pochodzenia – wieś, a zatem: ludowość, obrzędowość i prostota. Niezależnie od tego czym się zajmował, w centrum stawiał człowieka. I nie chodzi o jego zewnętrzne piękno – to go zbytnio nie interesowało. Ciekawił go człowiek jako pewna konfiguracja myśli i emocji. Pochylał się nad każdym i każdego był ciekaw. W artykule omówione aspekty, które stały się podstawą jego twórczości.
Nadawcy społeczni mają obowiązek emisji audycji o treściach prospołecznych i zgodnych z profilem swej działalności, a estetyka ich przekazów jest konwencjonalna. Aby sprawdzić zasadność tych założeń, poddano jakościowej analizie filmy: The Perfect Wave (Idealna fala), Nasze dzikie serca (Our Wild Hearts) i drugą część serialu When Calls the Heart (Głos serca) emitowane w TV Trwam. Okazało się, że podejmują m.in. tematy: górnictwa, sądownictwa, ojcostwa, ekologii, funkcjonowania służb publicznych. Dokumenty recepcji wskazują na życzliwy odbiór. Sprzeciwy budzi konwencjonalna estetyka tych filmów, rzadziej przesłania religijne i społeczne.
EN
Community broadcasters are obliged to emit pro-social programs in line with their profile, however the aesthetics of their programs and messages is traditional and conventional. To test this assumption, the second season of the TV movies: The Perfect Wave, Nasze dzikie serca and series When Calls the Heart were subjected to qualitative analysis. It was found that they addressed issues of: mining, fatherhood, ecology, and functioning of public services. Analysis of reception indicated a favourable response. Conventional aesthetics of the movies, not so much their religious and social messages, was found to be objectionable by some viewers.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.