W ostatniej dekadzie wraz z otwarciem unijnych rynków pracy dla Polaków niepomiernie wzrosła liczba emigrantów zarobkowych. Poakcesyjna fala migracji za - robkowych wyróżnia się dwiema cechami, których nie obserwowaliśmy podczas wcześniejszych fal migracji zarobkowych. Po pierwsze wraz z rozwojem środków szybkiej komunikacji w czasie i przestrzeni są to głównie wyjazdy o charakterze wahadłowym. Po drugie o ile wcześniej emi - growali w dużej mierze ludzie dysponujący pewnym kapitałem społecznym i kulturowym, o tyle dziś migranci zarobkowi są bardzo zróżnicowani zarówno pod względem wieku, jak i posiada - nych kompetencji językowych i zawodowych. Powyższe czynniki w dłuższym czasie rodzą szereg problemów, także natury zdrowotnej. Celem artykułu jest charakterystyka czynników ryzyka, na które narażeni są migranci zarobkowi i ich rodziny oraz stanu zdrowia migrantów zarobkowych, a także przedstawienie rozwiązań systemowych z zakresu polityki zdrowia publicznego mających na celu pomoc migrantom i ich rodzinom w sytuacji wystąpienia problemów zdrowotnych, ale także podjęcie działań o prewencyjnym charakterze.
EN
Due to the opening of union labour markets, the last decade brought about an increase in Polish work migration. There are two unique features that make the post-accession migration wave stand out from the earlier ones. Firstly, the development of means of fast communication and transport encouraged mainly pendulum migration. Secondly, unlike the former migrants with certain social and cultural capital, present-day work migrants are diverse as far as age, language and work competence are concerned. The above factors, in the long run, may lead to a number of problems, also health related. The article is to characterize risk factors, which work migrants and their families are exposed to, as well as, to present system solutions for public health policy aiming to support the migrants when a health problem occurs and take up preventive measures.
Literatura przedmiotu wskazuje, że globalny kryzys finansowy może mieć dualny wpływ na system opieki zdrowotnej. Po pierwsze, może znacząco ujemnie wpływać na dostępność do zaso-bów systemowych. Po drugie, odnotowuje się pozytywny wpływ na popyt na usługi zdrowotne. Niewątpliwie pozytywne efekty podejmowanych działań są ściśle uzależnione od spójności po-dejmowanych decyzji w sektorze publicznym zgodnych z celami reformy gospodarczej i celami systemów opieki zdrowotnej. Celem artykułu jest analiza podejmowanych działań w sektorze finansów publicznych w opiece zdrowotnej w obszarze: zmiany poziomu i zakresu zaangażowania finansowego państwa, zmiany jakości i dostępności usług opieki zdrowotnej oraz zmiany publicz-nych kosztów w systemie opieki zdrowotnej.
EN
Literature indicates that the global financial crisis may result in dual effect on the health care system. First, it can significantly impact on the availability of system resources. Secondly, it ap-pears to be a positive influence on the demand for health services. Undoubtedly, the positive re-sults of the measures taken are strictly dependent on the consistency of decisions making in the public sector in line with the aims and objectives of the economic reform of health care systems. The purpose of this article is to analyze the action taken in the public finances in health care in the area of: changes of the level and scope of the state's financial commitment, changes in the quality and accessibility of health care services, and changes in the cost of public health care system.
Autorka przedstawia główne problemy polityki zdrowotnej w szerszym kontekście polityki społecznej. Przywołuje argumenty wskazujące, że rozwiązywanie problemów zdrowotnych może być mało skuteczne bez rozwiązywania innych problemów społecznych, ale też trudno jest rozwiązywać wiele problemów społecznych bez rozwiązywania problemów zdrowotnych. Po omówieniu pojęcia polityki zdrowotnej, jej celów i zasad oraz uwarunkowań autorka charakteryzuje główne problemy dotyczące wybranych instrumentów polityki zdrowotnej: ekonomicznych, prawnych, organizacyjnych i kadrowych. Artykuł kończy się rekomendacjami wskazującymi przede wszystkim na konieczność zapewnienia kompleksowych działań, zwiększenia roli podstawowej opieki zdrowotnej i lekarza pierwszego kontaktu, poprawy opieki zdrowotnej dla grup szczególnie zagrożonych, przede wszystkim dzieci i młodzieży oraz ludzi starych.
EN
The author presents crucial problems of health policy in a broad context of social policy. She argues that solving health problems may prove insufficient without solving other social problems, though it may also be difficult to solve broader social problems without solving the problem of poor health. After discussing the concept of health policy, its aims, principles and determinants, the author characterises basic problems of chosen health policy instruments: economic, legal, organizational and human resources. The text ends with recommendations demanding comprehensive services, increasing the role of basic medical services and a family doctor as well as an improvement of health care for the most endangered groups, such as children and youth and old people.
Niniejszy artykuł ma na celu krytyczną ocenę polityki państwa Bangladesz i strategicznych planów ukierunkowanych na młodzież w ciągu ostatnich dwóch dekad. Kolejnym celem tego artykułu jest sprawdzenie, w jaki sposób najnowsza Narodowa Strategia Zdrowia Młodzieży (NAHS) jest zgodna ze strategią globalną i zaproponowanie pewnych sposobów osiągnięcia Celów Zrównoważonego Rozwoju do 2030 r. przy użyciu trójkąta analizy polityki. Autorzy przejrzeli wszystkie istotne dokumenty dotyczące polityki wprowadzone przez rząd Bangladeszu w latach 1998–2017. Umożliwiło to analizę czynników kontekstowych, które miały wpływ na politykę, proces i podmioty zaangażowane w podejmowanie decyzji. Wyniki sugerują, że strategia Bangladeszu jest kompleksowa i dostosowana do globalnych standardów, ale tylko w odniesieniu do strategii kluczowych. Dlatego też pilnie potrzebne jest określenie działań, w tym planu wdrożenia i monitorowania z określonym harmonogramem. Zaproponowano wstępny plan działania i oczekuje się, że społeczność polityczna będzie mogła skorzystać z przyszłych działań w celu pomyślnego wdrożenia strategii zdrowie młodzieży, polityka zdrowotna, zdrowie psychiczne, ramy trójkąta polityki, analiza polityki, zrównoważone cele rozwoju
Celem opracowania jest wskazanie na istotę i rolę polityki zdrowotnej w kształtowaniu zachowań zdrowotnych, a następnie przedstawienie badania oraz jego wyników dotyczącego wiedzy o zdrowiu oraz umiejętności kształtowania tych zachowań dorosłej młodzieży Warszawy. Uwzględniony został opis, a następnie analiza badania terenowego dotyczącego zachowań zdrowotnych pełnoletniej młodzieży różnego typu szkół ponadpodstawowych, tzn. szkół zawodowych, techników i szkół ogólnokształcących w Warszawie. Hipoteza badawcza tego badania mówi, że istnieje zależność między typem szkoły, do której uczęszcza młodzież, a wiedzą na temat zdrowia oraz umiejętnościami kształtowania zachowań zdrowotnych. W świetle badań okazało się, że badana młodzież ze szkół zawodowych zdecydowanie słabiej rozpoznaje sytuacje grożące zdrowiu w postaci słabszego sposobu odżywienia (spożywa mniej nabiału, warzyw, rzadziej je ciepłe posiłki w ciągu dnia) czy częstotliwością kontaktów z substancjami psychoaktywnymi w stosunku do młodzieży z techników, a szczególnie w stosunku do młodzieży ze szkół licealnych.
EN
The aim of the study is to point to the essence and role of health policy in shaping health behaviours and then to present the study and its findings regarding knowledge about health and the ability to shape the behaviours of young adults in Warsaw. The description was taken, followed by an analysis of the field study on health behaviours of the adult youth of various types of secondary schools, i.e. vocational schools, technical schools and general secondary schools in Warsaw. The research hypothesis in this study says that there is a relationship between the type of school that young people attend and health knowledge and skills shaping their health behaviours. In the light of the research, it turned out that the examined youth from vocational schools considerably less recognizes situations threatening to health in the form of a poorer nutrition (consuming insufficient amounts of dairy products, vegetables, or not eating a single warm meal during the day) or the frequency of contacts with psychoactive substances in comparison with young people from technical schools or college students.
The article presents current conditions for activities of institutions providing palliative and hospice care in Poland, taking under special consideration urban agglomeration of Szczecin. The results of presented research are based on an analysis of legal regulations of palliative and hospice care in Poland, an analysis of factual and financial reports of the institutions, and interviews focusing on the subject conducted with managers of such institutions. The article shows legal, financial and social aspects of provided care. It also indicates difficulties that come from current systemic solutions, which are inadequate to actual needs of patients.
XX
Artykuł jest prezentacją stanu rzeczywistego działania podmiotów organizujących opiekę paliatywną i hospicyjną w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem aglomeracji miejskiej Szczecina. Wyniki prezentowanych badań zostały oparte na analizie uwarunkowań prawnych opieki paliatywnej hospicyjnej w Polsce, analizę sprawozdań merytorycznych i finansowych podmiotów oraz na wywiadach skoncentrowanych na temacie przeprowadzonych z dyrektorami placówek. Artykuł pokazuje zarówno aspekty prawne, finansowe, jak i społeczne realizowanej opieki. Wskazuje również trudności wynikające z przyjętych rozwiązań systemowych nieadekwatnych do rzeczywistych potrzeb pacjentów.
The system transformation in Poland in 1989 caused a transformation in many areas of the political system. Gradual changes were taking place also in the political system associated with the health care system. Systemic reforms in terms of changing the model for insurance, then at insurance - budget, as well as local government reform also involved the decentralization of health policy. Among the many tasks assigned to set up local government units in addition to those in the field of public health was also a function called. founding bodies in the field of ownership of health care institutions. Projects were related to conversion, disposal, of hospitals. The basic problem with the performance of this function and affecting local governments has become a debt of hospitals. Further legislation with fundamental sector Act on medical activity would put local government responsibility for solving the problems of hospitals. These problems are from the basic shortcoming the health care system in Poland that is limiting the benefits associated with the turn of the lack of funding for health care.
PL
Transformacja ustrojowa w Polsce w 1989 roku spowodowała przeobrażenia w wielu płaszczyznach systemu politycznego. Stopniowe zmiany dokonywały się też w powiązanym z systemem politycznym systemie ochrony zdrowia. Reformy systemowe w zakresie zmiany modelu na ubezpieczeniowy , a potem na ubezpieczeniowo- budżetowy, a także reformy samorządowe również wiązały się z decentralizacją polityki zdrowotnej. Wśród licznych zadań przydzielonych utworzonym jednostkom samorządu terytorialnego oprócz tych z zakresu zdrowia publicznego znalazła się też funkcja właściciela zakładów opieki zdrowotnej (tzw. organów założycielskich). Dotyczyły one: przekształcania, likwidowania, łączenia i nadzoru nad szpitalami. Podstawowym problemem związanym z pełnieniem tej funkcji i mającym wpływ na samorządy stało się zadłużenie szpitali. Kolejne ustawy wraz z fundamentalną dla sektora ustawą o działalności leczniczej obarczyły jednostki samorządu odpowiedzialnością za rozwiązanie problemów szpitali. Problemy te wynikają z podstawowego mankamentu funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w Polsce czyli limitowania świadczeń związanego z kolei z niedostatecznym finansowaniem opieki zdrowotnej.
Deriving from the U.S. economic reasons, trends in consumption in the face of postmodern globalization, generate a series of mass-unhealthy behaviors of human beings, also in Poland. Consumption is nowadays not only economics, but also meeting the wider spiritual needs, including cultural ones. Consumption is a common lifestyle, ideology and even religion, that is why one can notice unhealthy behaviors, such as permanent physical inactivity, isolation from nature, constrained sitting postures, excessive information stimulus, etc., that are becoming a social norm which badly affects health, and – because of its mass impact – is a civilizational threat. One can see the antidote to these negative influences on health in Europe and the world in the conscious physical exercise of modern men. Various forms of Leisure-tourism are to be an ideal compensation of civilizational threats. In Poland prevails low awareness of the health benefits that come from physical activity, as well as not very modern facilities and offers.
Assuming that social health status affects the level of human capital, the priority of every modern state should be to ensure that its citizens are provided with adequate health condi-tions, and thus a sense of health safety. Consequently, state activities aimed at managing safety in the field of health policy should translate into both productivity and working efficiency of society, which in turn should stimulate the economic development of the country. This paper attempts to present selected health safety measures to improve the health of the population with the example of the activities of the EU and public institutions in selected voivodeships imple-menting the principles of sustainable development and long-term investment in society. In this paper, an analysis of documents relating to direct actions with regard to this issue has been used as a research method. The conducted research shows that the cooperation of EU Member States creates a platform for cooperation on combating health inequalities and basic social determinants of health, the aim of which is to improve the health and quality of life of EU citizens, which in turn should translate into accelerating economic development.
PL
Zakładając, że stan zdrowia społeczeństwa wpływa na wielkość kapitału ludzkiego, priorytetowym założeniem każdego cywilizowanego państwa powinno być zagwarantowanie swoim obywatelom odpowiednich warunków zdrowotnych, a tym samym zapewnienia im po-czucia stanu bezpieczeństwa zdrowotnego. W konsekwencji, działania państwa ukierunkowane na zarządzanie bezpieczeństwem w obszarze polityki zdrowotnej powinny przekładać się za-równo na wydajność społeczeństwa, jak i na efektywność jego pracy, co z kolei powinno sprzyjać rozwojowi gospodarczemu państwa. W niniejszym artykule podjęto próbę przedstawienia wy-branych działań bezpieczeństwa zdrowotnego w zakresie poprawy stanu zdrowia społeczeństwa na przykładzie działań UE oraz instytucji publicznych wybranych województw realizujących za-sady| „rozwoju zrównoważonego” oraz długoterminowych inwestycji w społeczeństwo. W arty-kule metodę badawczą stanowi analiza dokumentów odnoszących się do bezpośrednich działań w zakresie omawianego zagadnienia. Z przeprowadzonych badań wynika, że współpraca pań-stw członkowskich UE tworzy płaszczyznę do współpracy nad zwalczaniem nierówności zdro-wotnych i podstawowych społecznych determinantów zdrowia, których celem jest poprawa zdrowia i jakości życia obywateli UE, co z kolei powinno przekładać się na przyśpieszenie roz-woju gospodarczego.
Trwały i zrównoważony rozwój jest elementem wszystkich polityk Unii Europejskiej, a więc i polityk krajowych państw członkowskich, w tym Polski. Jego integralną i istotną częścią jest zdrowie publiczne. Bezpieczeństwo zdrowotne obywateli jest celem przede wszystkim polityki zdrowotnej państwa oraz składającej się na nią polityki lekowej. Narzędziem, za pomocą którego polityki te są realizowane, jest system ochrony zdrowia, którego sprawność zależna jest nadto od innych systemów funkcjonujących w państwie; tworzy on bowiem integralną część całego systemu gospodarczego, politycznego i społecznego. Tylko balansujący potrzeby zdrowotne, możliwości finansowe i gospodarcze państwa, oraz udział podmiotów niepublicznych system może dać sukces w dziedzinie zdrowia publicznego. Braki w tym zakresie szczególnie widoczne są w ostatnim czasie w zakresie bezpieczeństwa lekowego polskich obywateli. Zasadniczym celem artykułu będzie więc ocena postępów legislacyjnych w kwestiach istotnych dla polityki lekowej, a w konsekwencji całej polityki zdrowotnej kraju i zdrowia publicznego jako komponentu zrównoważonego rozwoju.
EN
Sustainable and balanced development is an element of all European Union policies and thus also the national policies of member states , including Poland. Its integral and important part is public health. The health of citizens is primarily the goal of the health policy of the state and its drugs policy. The tool through which these policies are implemented is the health care system, whose efficiency also depends on other systems operating in the country, because it is an integral part of the entire economic, political, and social system. Only balancing health needs, financial and economic capabilities of the state, and the participation of a non-public entities healthcare system can bring success in the field of public health. Deficiencies in this area have been particularly evident recently in the field of drugs safety of Polish citizens. Therefore, the main goal of the article will be to assess legislative progress on issues relevant to drugs policy and, consequently, the entire health policy of the country and public health as a component of sustainable development.
Health is a significant cultural value and is one of the basic good valued by the society. Institutions responsible for the improvement of public health are regional and international organizations, public authorities, political parties as well as non-governmental organization, which should secure health safety of the population. Health policy should include in its action whole population regardless demographic, economic, social and geographic conditionings.
The article concerns the financial aspects of the Polish health care system. It presents the sources of its financing as well as its legal aspects, it also mentions health care patterns from other countries. The authors focus on the biggest areas of financial mismanagement in the health care, such as inadequate allocation of funds and faulty functioning of the health insurance system. The article refers also to the current health crisis connected with the COVID-19 pandemic.
PL
W artykule omówiono finansowe aspekty funkcjonowania polskiego systemu ochrony zdrowia. Przedstawiono źródła jego finansowania i prawne aspekty działania oraz przytacza wzorce stosowane w innych krajach. Skupiono się na obszarach marnotrawienia środków finansowych w systemie zdrowotnym, omówiono przede wszystkim nieodpowiednie rozdysponowanie funduszy oraz wadliwe rozwiązania w zakresie ubezpieczeń zdrowotnych. Analiza zawiera również odniesienia do obecnej sytuacji zdrowotnej związanej z pandemią COVID-19.
The coronavirus pandemic has become a stimulus to introduce changes in the functioning of societies and to take health policy measures aimed at effective fight against the pandemic. Counteracting the spread of the virus and mitigating its negative effects are a challenge even for countries with organized health services. Several restrictions were introduced in health policy during the COVID-19 pandemic, but the pandemic remains a challenge that requires further action. The aim of this study was to analyze the activities undertaken in Poland as part of health policy. To find an answer to the presented research question, a literature review was carried out, which provided information on the functioning of health policies, programs and intervention techniques that were introduced in the fight against the pandemic.
EN
Pandemia koronawirusa stała się bodźcem do wprowadzenia zmian w funkcjonowaniu społeczeństw oraz podejmowania działań w ramach polityki zdrowotnej, mających na celu efektywną walkę z pandemią. Przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu się wirusa oraz łagodzenie jego negatywnych skutków są wyzwaniem nawet dla krajów posiadających zorganizowaną służbę zdrowia. W ramach polityki zdrowotnej w czasie pandemii COVID-19 wprowadzono szereg ograniczeń, jednak pandemia nadal stanowi wyzwanie, które wymaga podejmowania dalszych działań. Celem niniejszej pracy była analiza działań podejmowanych w Polsce w ramach polityki zdrowotnej. W celu znalezienia odpowiedzi na przedstawione pytanie badawcze przeprowadzono przegląd literatury, który dostarczył informacji na temat funkcjonowania polityki zdrowotnej, programów i technik interwencyjnych, które zostały wprowadzone w ramach walki z pandemią.
The aim of this paper is to indicate how the SARS-CoV-2 pandemic may determine the key directions of urban spatial policy in Poland. Therefore, the following aspects have been analyzed: the guidelines arising from the medical point of view (in terms of health policy priorities) and the key theses of the international scientific discussion on changes in urban spatial policies. Based on the above analysis as well as on the indicated current possibilities of planning solutions in Poland, recommendations will be developed on the directional issues of urban spatial policy. The paper will determine to what extent individual postulates can be implemented in the Polish reality. Recommendations developed in this way will reflect a universal dimension - making it possible to refer to the majority of development and spatial documents of Polish cities (in particular development strategies and studies of spatial development conditions and directions). An important contribution of the paper will also be an attempt to take an interdisciplinary approach to the medical and urban planning perspective and translate it into concrete postulates.
PL
Celem artykułu jest wskazanie, w jaki sposób pandemia SARS-CoV-2 może determinować kluczowe kierunki polityki przestrzennej miast w Polsce. Przeanalizowano: wytyczne związane z medycznym punktem widzenia (w zakresie priorytetów polityki zdrowotnej) oraz główne tezy międzynarodowej dyskusji naukowej na temat zmian miejskich polityk przestrzennych. Na podstawie powyższej analizy, a także wskazanych aktualnych rozwiązań planistycznych w Polsce zostały opracowane rekomendacje dotyczące kierunkowych zagadnień polityki przestrzennej miast. W artykule określono, w jakim zakresie w polskich realiach jest możliwa realizacja poszczególnych postulatów. Opracowane w taki sposób rekomendacje zachowają wymiar uniwersalny - możliwy do odniesienia do większości dokumentów rozwojowych i przestrzennych polskich miast (w szczególności strategii rozwoju oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego). Istotnym wkładem autorów artykułu będzie również próba interdyscyplinarnego ujęcia perspektywy medycznej i urbanistycznej oraz przełożenie jej na konkretne postulaty.
Health inequities are defined as systematic differences in health that can be avoided by appropriate policy intervention, and for this reason are considered unfair and unjust. Health inequities are not solely related to access to health care services; they are caused by the unequal distribution of these determinants of health, including power, income, goods and services, poor and unequal living conditions, and the differences in healthdamaging behaviours that these wider determinants produce. They are defined as systematic differences in health that can be avoided by appropriate policy intervention and that are therefore deemed to be unfair and unjust. To be able to devise effective action, we first need to understand the causes of these inequities in health. Health inequities are not solely related to access to health care services; there are many determinants related to living and working conditions, as well as the overall macro-policies prevailing in a country or region. The differences in social and economic development are reflected in health inequities that can be seen both between and within countries. Furthermore, evidence shows that even in the more affluent countries health inequities are seen in all parts of Europe. In the WHO European Region the gap in life expectancy between countries is 17 years for men and 12 years for women. Inequities in health are caused by the unequal distribution of these determinants of health, including power, income, goods and services, poor and unequal living conditions, and the differences in health-damaging behaviours that these wider determinants produce. The experiences of various countries indicates that in order to narrow the health inequities countries have to improve living conditions including the provision of comprehensive welfare systems, and high-quality education and health services. The Strategy Health 2020 developed and approved by the WHO European Region countries is focusing on reducing inequities in health, which are key strategic objectives of endorsed by the 53 Member States. It emphasizes the need to strengthen population-based prevention on the social determinants of health. Also, in 2009 the European Commission developed European Union (EU) Health Strategy Programme titled “Solidarity in health: reducing health inequalities in the European Union”.
System rynkowy nie doprowadza samoczynnie do optymalnej alokacji dóbr publicznych. Wymiana rynkowa zawsze będzie prowadzić do niedoboru dobra publicznego w porównaniu z poziomem społecznie optymalnym. Autorzy stawiają tezę, że dobra publiczne w każdym sektorze gospodarki stanowią izomorficzny, społeczno-ekonomiczny system, który nie jest „czarną skrzynką”. Dlatego też, w celu określenia deficytu dóbr publicznych konieczna jest kwantyfikacja dostępnych ilości w relacji do jakości tych dóbr, ponieważ efektywność sektora publicznego nie jest tylko funkcją wysokości nakładów budżetowych. Niestety, nie ma w tym względzie powszechnie akceptowanej procedury badawczej, a uniwersalne metody kwantyfikacji dóbr publicznych w zasadzie nie istnieją. Celem artykułu jest opracowanie uniwersalnej metodyki w tym zakresie, biorącej pod uwagę ilość i jakość dóbr publicznych oraz ich waloryzację przez środki budżetowe. W części empirycznej autorzy zidentyfikowali różne modele finansowania ochrony zdrowia na przykładzie zbiorowości krajów OECD, odpowiadając na pytanie, na ile determinują one wartość dóbr publicznych w tym sektorze? Opracowano mierniki syntetyczne dla ilości i jakość dóbr publicznych, wykonano analizę skupień oraz wieloczynnikową analizę wariancji. Mimo iż badane systemy ochrony zdrowia są zróżnicowane i odzwierciedlają różne wybory o charakterze społecznym, to, jak pokazała przeprowadzona analiza, efektywny system ochrony zdrowia uzależniony jest nie tylko od wysokości, lecz również od struktury publicznego finansowania.
EN
A market system does not automatically lead to an optimum allocation of public goods. Market-based exchange will always lead to a deficit of a public good compared with the socially optimal level. We argue that public goods in each sector of the economy constitute an isomorphic, socioeconomic system that is not a “black box.” Thus, in order to determine the deficit of public goods, it is first necessary to investigate the available quantities versus the quality of those goods, because their performance is not only a function of public spending. There is no generally accepted methodology for doing this and there are no universal methods for quantifying public goods. The aim of this work is to develop a universal methodology for the quantification of public goods in ordinal categories, taking into account both the amount and quality of a good and budgetary valuing. In the empirical part, the authors identify various models (assets structures) of healthcare financing, using a set of OECD countries as an example. The authors also investigate to what extent these models influence the value of public goods in that sector. Composite measures have been computed for both the amount and quality of public goods. Subsequently, an agglomerative cluster analysis and a multifactorial analysis of variance are performed. Although the studied systems are diverse and reflect different social choices, the analyses show that the effectiveness of a healthcare system depends not only on the level of public financing, but also on its structure.
Artykuł przedstawia koncepcję profesjonalizmu jako odpowiedź na ważne pytanie poli-tyki zdrowotnej o metodę organizowania społecznych relacji, w tym stosunków władzy. Przedstawione zostały zmiany, jakie dokonały się w podejściu do profesjonalistów medycznych, poczynając od tradycyjnej koncepcji wychwalającej profesjonalizm, dalej jej krytykę, przez uznanie profesjonalizmu za narzędzie regulujące stosunki społeczne i organizacyjne, a także za ideologię, a następnie ideę opieki zarządzanej i konsumeryzm medyczny, kończąc na kryzysie profesjonalizmu i jego odrodzeniu, w postaci nowego profesjonalizmu. Pokazano wpływ na zmiany relacji lekarz-pacjent, gdzie w miejsce biernego pacjenta pojawił się aktywny klient, a pozycja lekarzy jako niezależnej profesji uległa osłabieniu.
EN
This article presents the concept of professionalization as the response to important questions of health policy on methods of organizing social relations, including the relations of political power. The author presented changes in the attitude of medical professionals, starting with the traditional conceptions, which extolled professionalism. Then the author presented their criticism, including considering professionalism to be the tool regulating social and organizational relations, ideology and medical consumerism, ending with the crisis of professionalism and its rebirth in the form of a new professionalism. Finally the author discussed the impact of changing relations between doctors and patients; a passive patient was replaced by an active client and the doctor's position as an independent professional decreased.
W nowym powojennym modelu systemu państwowej służby zdrowia aż do lat 70. XX w. jedyną grupą społeczną pozostającą na jego marginesach byli rolnicy indywidualni. Pozostawienie ludności wiejskiej poza systemem bezpłatnej opieki medycznej i tym samym zmuszenie dorosłych jej reprezentantów do ponoszenia wysokich kosztów leczenia powszechnych wówczas schorzeń zdrowotnych (np. gruźlicy) stanowić miało w latach 50. jedną z form stalinowskiej polityki opresyjnej. W rzeczywistości jednak sytuacja taka wymuszona była przede wszystkim niewydolnością ekonomiczną, kadrową i organizacyjną odbudowywanego państwa.Instalowane lub docierające na wieś lat 50. instytucje opieki medycznej bezpłatną pomoc oferowały tylko małym i dorastającym dzieciom oraz kobietom w ciąży. Wygenerowana powojenną przebudową struktury społecznej i własnościowej dynamicznie narastająca mobilność społeczna polskiej wsi stawała się coraz istotniejszym czynnikiem wspierającym modernizacyjne działania władz centralnych. Celem tekstu jest zarysowanie skali wiejskich problemów zdrowotnych w okresie tużpowojennym. Traktując okres ten jako swego rodzaju punkt wyjścia, w tekście podejmę również próbę scharakteryzowania kierunków i tempa przemian dokonujących się w życiu codziennym polskiej wsi w obszarze zdrowia do początku lat 70. ubiegłego stulecia. In a new post-war model of the state healthcare system the only group that stayed on its margin until the 1970s were individual farmers. Leaving the peasants outside the system of free medical care and thus forcing adult members of this class to pay high costs of treatment of common at that time medical maladies (such as, for example, tuberculosis) was in the 1950s one of the forms of oppressive Stalinist policy. In fact, however, such a situation was forced mainly by economic, personnel, and organisational malfunction of the reconstructed state.Institutions of medical care that reached the countryside or were established there in the 1950s, provided free medical coverage only for children and pregnant women. A rapidly growing social mobility of the Polish countryside generated by the post-war revamping of social and ownership structure was becoming an increasingly important factor supporting modernisation actions of the central authorities. The purpose of the present study is to outline the scale of medical and health problems in the Polish countryside immediately after the war. Treating this period as a peculiar starting point, I also make an attempt to characterise directions and pace of changes occurring in the everyday health life of the Polish country to the 1970s.
Wywodzące się z amerykańskich pobudek ekonomicznych trendy konsumpcyjne, w obliczu ponowoczesnej globalizacji, generują szereg masowych – niezdrowych zachowań istot ludzkich także w Polsce. Konsumpcja to współcześnie nie tylko ekonomia ale i zaspokajanie szeroko rozumianych potrzeb duchowych, w tym również kulturowych. Konsumpcja to powszechny styl życia, ideologia a nawet religia, stąd zachowania azdrowotne takie jak: permanentny brak aktywności fizycznej, izolacja od natury, wymuszone siedzące pozycje ciała, nadmiar bodźców informacyjnych itp., są pewnego rodzaju normą społeczną. Normą bardzo źle wpływającą na zdrowie a z racji masowości będącą zagrożeniem cywilizacyjnym. Antidotum owych złych wpływów zdrowotnych w Europie i na świecie upatruje się w świadomej aktywności fizycznej współczesnego człowieka. Rekreacyjno – turystyczne formy aktywności fizycznej mają być idealnym zjawiskiem kompensacji zagrożeń cywilizacyjnych. Przeszkadza temu w Polsce nie tylko niska świadomość wartości zdrowotnej aktywności fizycznej ale i jej niezbyt nowoczesne oferty. Wydaje się, że postrzegana w wielu aspektach, jako zjawisko konsumpcyjne, turystyka wzbogacona o elementy rekreacji ruchowej (głównie w plenerze i to w różnych porach roku), może lepiej realizować ponowoczesne, zdrowotne potrzeby społeczne, winna być także elementem polityki zdrowotnej.
EN
Deriving from the U.S. economic reasons, trends in consumption in the face of postmodern globalization, generate a series of mass-unhealthy behaviors of human beings, also in Poland. Consumption is nowadays not only economics, but also meeting the wider spiritual needs, including cultural ones. Consumption is a common lifestyle, ideology and even religion, that is why one can notice unhealthy behaviors, such as permanent physical inactivity, isolation from nature, constrained sitting postures, excessive information stimulus, etc., that are becoming a social norm which badly affects health, and – because of its mass impact – is a civilizational threat. One can see the antidote to these negative influences on health in Europe and the world in the conscious physical exercise of modern men. Various forms of Leisure-tourism are to be an ideal compensation of civilizational threats. In Poland prevails low awareness of the health benefits that come from physical activity, as well as not very modern facilities and offers.
The World Bank, as a part of United Nations Organization and one of the global financial institutions, lends money to the less developed countries. One of the main areas of its activity is social policy, including health, nutrition and population (HNP sector). The World Bank gives loans for HNP to all regions of the world, especially to Latin America and Caribbean, South Asia and Sub-Saharian Africa. Moreover, the World Bank creates and implements HNP strategy and cooperates with global and regional institutions and foundations to achieve Millennium Development Goals. Since 1970, the World Bank has transferred the amount of 42 bln USD to HNP sector, which is 5% of its granted loans, but effectiveness of those projects is the lowest of all sectors supported by this global organization.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.