This article is a synthetic analysis of the events of the Spring of Nations in France, which preceded the adoption of the Constitution of the Second French Republic on 4 November 1848. The author presents the main causes of the revolutionary events, the course of these events until 1848 as well as the most important legal reforms of political and social nature undertaken during that period.
The article refers to the right to work of people with disabilities. The author explains the meaning of the terms “disabled person”, “disability” in the context of international regulations and national legislation. He also points to the foundations of the right to work in the context of the Constitution of the Republic of Poland, as well as the Act on Vocational and Social Rehabilitation and Employment of Persons with Disabilities. The author draws attention to international regulations of the UN and ILO in this field. The article outlines the realization of this right in the context of employment of people with disabilities in protected labor market entities and on the so-called open labor market.
PL
Artykuł odnosi się do prawa do pracy osób z niepełnosprawnością. Autor wyjaśnia znaczenie pojęć „osoba niepełnosprawna”, „niepełnosprawność” na tle regulacji międzynarodowych oraz ustawodawstwa krajowego. Wskazuje również na podstawy prawa do pracy w kontekście Konstytucji RP, a także ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Autor zwraca uwagę na regulacje międzynarodowe ONZ i MOP w tym zakresie. Artykuł nakreśla realizację tego prawa w kontekście zatrudnienia osób z niepełnosprawnością w podmiotach chronionego rynku pracy oraz na tzw. otwartym rynku pracy.
Concept of social human rights has been presented in this study in relation to the civic rights. European Social Charter ratified by Poland as well as Revised European Social Charter signed but not yet ratified are fundamental source in European order of human social rights. Two key social rights i.e. right to work and right to fair remuneration have been broader discussed. The author has paid special attention to economic conditions connected with implementation of particular rules of Charter considering the situation in Poland. It has been stressed that some progress is noticed in social rights promotion in many fields, what justifies the ratification of Revised Social Chanter, by the Polish authorities.
PL
W artykule przedstawiono pojęcie społecznych praw człowieka zawartych w dokumentach międzynarodowych i europejskich oraz dokonano ich charakterystyki w nawiązaniu do praw obywatelskich i politycznych zaliczanych do tzw. praw pierwszej generacji. Podstawowym źródłem proklamacji praw społecznych na forum europejskim jest Europejska karta społeczna, ratyfikowana przez Polskę oraz Zrewidowana europejska karta społeczna, podpisana, lecz nieratyfikowana przez Polskę. Omówiono szerzej dwa główne prawa społeczne zawarte w Karcie, a mianowicie: prawo do pracy i prawo do sprawiedliwego wynagrodzenia. Zwrócono uwagę na uwarunkowania gospodarcze związane z implementacją odpowiednich postanowień Karty do krajowych porządków prawnych, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji w Polsce. Podkreślono, że w zakresie promocji praw społecznych w wielu dziedzinach nastąpił postęp, co stanowi argument za ratyfikacją przez Polskę Zrewidowanej europejskiej karty społecznej.
Ensuring the observance of human rights is a challenge faced by both international and domestic entities. This paper focuses on one of the individual’s most important social rights, i.e. the right to work. The most essential international legislation of the twentieth century is discussed in the context of the aforementioned right. It occupies a special place in the documents of the United Nations, the International Labour Organisation, as well as the Council of Europe. Moreover, the Catholic social doctrine (especially John Paul II’s teaching) emphasizes a person’s right to work, which not only ensures their and their family’s livelihood, but also facilitates their comprehensive development.
PL
Wyzwaniem zarówno dla organów międzynarodowych, jak i podmiotów krajowych, jest szczególna troska o przestrzeganie praw człowieka. W artykule uwagę poświęcono jednemu z najważniejszych praw społecznych człowieka, jakim jest prawo do pracy. Omówiono najważniejsze regulacje prawa międzynarodowego XX wieku w kontekście tego uprawnienia. Szczególne miejsce zajmuje ono w dokumentach Organizacji Narodów Zjednoczonych, Międzynarodowej Organizacji Pracy, a także Rady Europy. Również na gruncie katolickiej nauki społecznej (w tym zwłaszcza w nauczaniu Jana Pawła II) podkreśla się prawo człowieka do pracy, która nie tylko zapewnia środki egzystencji dla człowieka i jego rodziny, ale także umożliwia wszechstronny rozwój osoby ludzkiej.
Summary The non-compete clause for the duration of a party’s period of employment is a familiar feature of Polish employment contacts, and in view of its frequent occurrence has been examined from the legal aspect both by experts on the Polish Labour Code and by the judicature. This paper offers a contribution to the ongoing discussion on the need for the non-compete clause defned under Art. 101 (1) of the Polish Labour Code (umowa o zakazie konkurencji z art 101 (1) k p.) to be augmented with a statutory payment clause, in consideration both of the contractual nature of the non-compete clause as well as of the constraints it imposes on the principle of an employee’s right to work.
PL
Streszczenie Instytucja zakazu konkurencji obowiązującego w czasie trwania stosunku pracy, ze względu na swoją ogromną popularność zastosowania w praktyce wielokrotnie i w sposób kompletny została poddawana analizie prawnej zarówno przez przedstawicieli doktryny prawa pracy, jak i w orzecznictwie. Niniejsze opracowanie stanowić będzie głos w dyskusji nad powracającym zagadnieniem konieczności wprowadzenia ustawowego nakazu odpłatności umowy o zakazie konkurencji z art. 101 (1) k.p. przy uwzględnieniu zarówno jego umownego charakteru, jak i ograniczenia, jakie stanowi dla zasady prawa do pracy.
Most economists are of the opinion that work, or the ability to work, is a commodity, while remuneration for work is the price of this commodity, shaped through the law of supply and demand. They point out, however, that the job market is strongly rationed.The commodity view of paid work (capability to work) is shared by rather few specialists in labour law. They opine that the job contract is effectively a purchase-sale agreement of the labour force for the sum of the remuneration. In regarding work as a commodity, they underscore the peculiar nature of the commodity, resulting from the inalienable bond between work itself and the person who performs it. The bond must be protected, mainly through appropriately liberalised labour law.Along with most specialists in labour law, the author is against the commodity view of work as being in discord with the dignity of persons, for whom work is not only the most appropriate way of securing survival but the source of the development of human nature. People engage in work with all their personalities, not only with the mere ability to perform it. Because of the right to live and the obligation to protect it, public authorities should grant everyone the right to earn their own living, and in the cases of shortage of work, they should grant material help to the worker and his or her family.
PL
Przeważająca większość ekonomistów uważa, że praca, czy też zdolność do pracy, jest towarem, a wynagrodzenie za pracę (płaca) – ceną tego towaru, którą, co do zasady, kształtuje rynkowe prawo popytu i podaży. Zwracają oni jednak uwagę, że „rynek pracy” jest silnie reglamentowany.Pogląd o towarowym charakterze pracy (zdolności do pracy) zarobkowej podzielają niektórzy, nieliczni raczej, przedstawiciele nauki prawa pracy. Według nich, umowa o pracę jest w istocie umową kupna – sprzedaży siły roboczej za cenę w postaci wynagrodzenia. Uznając pracę za towar, podkreślają oni jednak specyficzny charakter owego towaru, mianowicie nierozerwalny związek pracy z osobą pracownika, implikujący konieczność jego ochrony, głównie przy pomocy prawa pracy, ale odpowiednio zliberalizowanego.Autorka, tak jak większość specjalistów prawa pracy, opowiada się przeciwko towarowej koncepcji pracy. Jest ona bowiem niezgodna z osobową godnością człowieka, dla którego praca jest nie tylko najwłaściwszym sposobem zdobywania środków utrzymania, ale także źródłem rozwoju jego człowieczeństwa. Człowiek angażuje w pracę całą swoją osobę, a nie tylko zdolność do pracy. Ze względu na prawo do życia i obowiązek jego podtrzymywania, władze publiczne powinny zapewnić każdemu możliwość zarobkowania własną pracą, a w przypadku jej braku – świadczenia majątkowe na utrzymanie pracownika i jego rodziny.
This article presents the achievements of the Council of Europe in the formulation of social rights in the context of the fundamental human rights. After a brief historical lynx, Social Chater's rules are presented on a comparative analysis, the first of 1961 and the revised version of 1996, as the Council of Europe's attemptetion to ensure that the signatory countries the largest number of provisions to guarantee decent working conditions and social security. It also include account ways to respect and protect the use of the Chaters's records in relation of states.
PL
Artykuł przedstawia dorobek Rady Europy w zakresie formułowania praw socjalnych w ramach podstawowych praw człowieka. Po krótkim rysie historycznym przedstawiono na zasadzie analizy porównawczej – przepisy Kart Socjalnych, pierwszej z 1961 r., jak i zrewidowanej wersji z 1996 r., jako próba dążenia Rady Europy do zagwarantowania w państwach sygnatariuszach największej ilości przepisów gwarantujących godziwe warunki do pracy oraz zabezpieczenia społecznego. Uwzględniono również sposoby przestrzegania i zabezpieczenia stosowania zapisów Kart w stosunku do pastw członkowskich.