The changes that are currently taking place in public communication, especially those influenced by IT, have triggered opinions that traditional forms of communication, especially paper forms, are on the verge of extinction. In fact, however, complementary coexistence of both forms of communication, after a careful segmentation process of functioning areas, is more likely to happen. E-communication is commonly identified with information, whereas, like the whole of communication, it is rather fragmented into informative and non-informative. What is really new in it, is its interactive character, substantial freedom in reception, deepened immersion, though temporality as well. It is just another form of communication though it cannot entirely substitute all traditional forms. Public communication functions within a wide spectrum of social life - both within its inner spaces and between them and this situation does not necessarily involves conflict. The local space and, partly, the regional one always shapes the reception, whereas the transmission, though to a various degree depending on a given form of communication, generates itself mainly in the global and/or all-national dimensions. There are some variances in transregional areas. From this perspective, the book is a tool, mainly from the global transmission though it functions in local dimensions. Local conveyance is rare. The idea still taking shape behind the contemporary public communications is glocalization, i.e. mutual co-operation, binding both spaces together, especially global transmission and local reception. This is the so-called “third culture”. In this third culture, the book will no doubt retain its role within the educational and intellectual (reflexive) function, but it should rather change the character, space and the way of its informative effect, while there are many indications that its entertaining and compensative role will be admittedly reduced in various degrees.
The role of libraries in society, even though the fundamental guiding principles of librarianship remain as valid as ever, requires a rethinking and revaluation of these roles and their corresponding functions. Though there is no immediate threatof all of these roles being wiped out, still we are all prone to succumb to informationism: a non-discerning, vacuous faith that information has power when disseminated, which emphasises measurement over meaning. As a result, the myths of automation and digital hyperawareness are still to be confronted and overcome. The intermediate role of the library in communication is still as essential as ever, but now offered new services require a provision of adequate conveniences for these services. Thus, more organised order has to be introduced into the library’s overall information offer that additionally has to be verified and validated. This, in turn, requires libraries to be linked in a system. There is no doubt that traditional tasks performed by libraries, such as creation of catalogues (viewed as a highly co-ordinated effort) and further development of library research and public information, remain as valid as before. The electronic offer is only one of a number of the strong links in the transmission of information. Libraries must still support institutional forms of education and spontaneous self-education, whereas automated remote education should be treated with utmost caution by them. Appropriate support given to science and knowledge, beside interlibrary offer of printed resources, triggers a need to create a synergy between repositories and to employ library subject specialists. The final effect of communicationprocesses should provide an opportunity for creative reflection and second thoughts, additionally aided by our emotional self-awareness, facilitated by literature in general and by fiction in particular. This, in turn, makes libraries more responsive to particular tasks and assignments. Prejudices and biases that can have a negative impact on viewing libraries as a place of recreation that enables people to manage their own free time and allows them to unwind and relax should also be rejected: libraries can, and in fact should, serve this purpose as well. The same applies to their involvement, as wide as possible, in direct programs and initiatives that run alongside regular library’s services and aim at giving support and facilitate contact within the academic environment and support local integration.
PL
Rola bibliotek w społeczeństwie, pomimo kontynuacji, wymaga nowych przemyśleń. Nie grozi im zanik, ale paninformacjonizm oraz mity automatyzacji i digitalnej hiperświadomości trzeba koniecznie przezwyciężyć. Biblioteczne pośrednictwo w komunikacji jest nadal niezbędne, ale usługi wymagają znacznych udogodnień. Ogólna oferta informacyjna potrzebuje uporządkowania i weryfikacji, a do tego konieczne byłoby powiązanie bibliotek w system. Oczywiście trzeba kontynuować przedsięwzięcia bibliograficzne, tworzyć (w skoordynowaniu) katalogi oraz rozwijać biblioteczne, środowiskowe informacje użytkowe. Oferta elektroniczna to tylko jedno z ogniw informacyjnej transmisji. Biblioteki muszą nadal wspierać instytucjonalne formy edukacji oraz samokształcenie spontaniczne, natomiast odnosząc się ostrożnie do kształcenia zautomatyzowanego. Wsparcie nauki, obok międzybibliotecznej oferty zasobów piśmienniczych, wymaga tworzenia repozytoriów oraz zatrudniania bibliotekarzy dziedzinowych. Finalnym efektem procesów komunikacyjnych powinny być nowe i kreatywne refleksje, wsparte emocjonalnie, czemu sprzyjają zwłaszcza literatura piękna i ogólnie: piśmiennictwo. To zaś wyznacza bibliotekom powinności szczególne. Trzeba też odrzucić uprzedzenia wobec zadań rekreacyjnych, umożliwiających wszak zagospodarowanie czasu wolnego oraz odreagowanie zmęczenia i znużenia: biblioteki mogą i powinny służyć temu także. Jak również możliwie licznie i bogato realizować bezpośrednie programy ponadusługowe, dla wsparcia środowiskowych kontaktów i miejscowych integracji.
Objective – Academic libraries need to cooperate with their mother institutions and beyond them. Methodology – Observation. Analysis of events and literature. Predictions. Conclusions – Libraries of one tertiary institution need to cooperate and acquire the organizational structure of a network. They should broadly cooperate with scholars as regards the support for didactics and research with mutual understanding of available benefits. Moreover, academic libraries are expected to cooperate with public libraries to answer the needs of general public.
PL
Teza – Biblioteki akademickie muszą podjąć szeroko rozumianą współpracę wewnątrz uczelni i poza nią. Metody – Obserwacja. Analiza zdarzeń i piśmiennictwa. Predykcja. Wnioski – Istnieje konieczność współdziałania bibliotek w tej samej uczelni i wygenerowania organizacyjnej struktury sieci. Potrzebna jest również współpraca z pracownikami nauki, w różnych formach, w zakresie wspierania dydaktyki oraz badań – z wzajemnym zrozumieniem pożytków. Oczekuje się ponadto otwarcia na szeroką publiczność, z wykorzystaniem współpracy z biblioteki publicznymi.
The validation of communication processes requires cross-verified semiotic and psychological analyses. The evaluation of future coexistence of digital and written communication is highly speculative. The writing derives from the speech and its linearity facilitates deep and abstract processing of the content received. The dynamic, simultaneous and polisemiotic language of Internet, HTML, is homologically complex and its transmissions are based on links and lexias. These languages are different and the text printed is not the same writing viewed on the screen – it is faster and on a deeper level as the recipient is more concentrated and intellectually activated. The human brain reacts to various signals in a different manner, although it integrates all content received and relates it to the content received earlier. The most long-lasting content stored in the long-term memory comes from deep, unhasty reading of written texts – this is the basic condition for successful learning and memorizing. The final effect is that of internalized knowledge and creative mental processes, with the creativity of the latter related not only to the content received but also to the form and semiotics of the communication. Wildly fluctuating social context and evolution of communication technologies, including miniaturization, makes trends foretelling a highly speculative task. However, one may expect gradual task-oriented specialization of various communication forms and their growing coexistence based on this specialization.
PL
Ustalenie prawidłowości przebiegu procesów komunikacji wymaga analiz semiotycznych i psychologicznych, weryfikowanych w sposób krzyżowy. Współistnienie komunikacji digitalnej i piśmienniczej, obecnie ewidentne, w perspektywie przyszłości jest oceniane różnie, ale w sposób spekulatywny. Pismo wywodzi się z naturalnego języka mowy, czyli jest linearne w płaszczyźnie, co ułatwia pogłębione i abstrakcyjne przetwarzanie treści odebranych. Język Internetu, HTML – dynamiczny, symultaniczny i wielosemiotyczny - jest złożony homologicznie, a transmisje opiera na linkach i leksjach. To odmienne języki i nawet pismo nie jest na ekranie tym samym, co w druku. Procesy odbioru pisma z druku przebiegają inaczej, niż z monitora: są pogłębione i trwają krócej. Decyduje znacznie większa koncentracja i aktywizacja intelektualna. Mózg inaczej reaguje na różne sygnały, jakkolwiek zachodzi też finalne scalanie przejętych treści, odnoszonych następnie do treści już wcześniej przyswojonych. Ale na dłużej przechowują się tylko treści przetworzone do pamięci długotrwałej, a najtrwalej – te, które pochodzą z pogłębionego czytania tekstów pisemnych, nie nadmiernie szybkiego: taki jest warunek uczenia się i zapamiętywania. Ostateczny efekt to zinternalizowana wiedza oraz kreatywne procesy mentalne. To zaś, czy są kreatywne, czy tylko odtwórcze i bierne, pozostaje w relacji nie tylko z przejętą treścią, lecz także z formą komunikacji i jej semiotyką. Przy zmieniającym się kontekście społecznym i rozwoju komunikacyjnych technologii – w tym miniaturyzacji urządzeń – określanie tendencji przyszłościowych jest wysoce spekulatywne. Można jednak spodziewać się postępującej z czasem specjalizacji zadaniowej różnych form komunikacji oraz ich wzajemnej koegzystencji – na tej specjalizacji opartej.
Though librarianship is still a valid profession, it has no doubt become a diversified one. What holds it together in the general terms is professional knowledge on the one hand and the underlying assignment, operation and mediation in communication, on the other. In the present circumstances, however, this mediation is of multi-semiotic nature. In thus modified continuation of assignments, what remains equally important is the supportive role and assistance of librarians in knowledge and science, information, education and leisure. Services rendered by libraries should retain their free of charge character, while the assignments should be thoroughly and profoundly amended and updated, including (to a greater degree) support of intellectualization and social integration.What complements professional efficiency is the knowledge of the components and processes of the library’s power base, in particular knowledge of resources, indexing and bibliographic skills and proficiency in the provision of services. Invariably, an awareness attitude towards multi-directional interlibrary cooperation reminds vital as ever. In addition, this relatively new area of professional requirements embrace a capability to construct direct library offers that go beyond the limits of and exceed the provision of regular services and library activity in favour of integration of surrounding environments.A model concept of professional proficiency should involve its two-tier structure. The one basic level includes qualifications and general skills, in this particular profession mandatory for all. The other, the upper tier, embraces multi-dimensional specialisation; in its variant combination, either categorial or in processual perspective, where it is still possible for some of these specialisations to overlap. Automation, intensely applied to a variety of different library processes, offers new chances, but at the same time carries a number of specific risks and dangers.Any foreseeable future of libraries and the profession of the librarian will then be determined by the social value and usefulness of libraries, preservation of their institutional nature and the quality of professional education. Regrettably, in Poland, all the above factors undergo alteration and no longer retain their original constituted form. As a result, the survival of librarianship, as well as its further development, needs a reaction and urgent and decisive action on the side of library staff. This, however, does not seem to be the case.
PL
Bibliotekarstwo to nadal profesja, lecz niejednolita. Spoiwem ogólnym jest wiedza zawodowa, a naczelną powinnością: mediacja w komunikacji; obecnie – wielosemiotycznej. W zmodyfikowanej kontynuacji zadań pozostaje wspieranie wiedzy, informacji, edukacji oraz rekreacji. Obsługa nadal powinna być darmowa. Zadania zaś gruntownie znowelizowane to wspieranie intelektualizacji oraz społecznej integracji.Klamrą spinającą zawodową sprawność jest znajomość składników i procesów bibliotecznego zaplecza – w szczególności zasoboznawstwo, jak również umiejętności indeksacyjne i bibliograficzne oraz biegłość usługodawcza. Konieczne jest także świadomościowe nastawienie na wielokierunkową współpracę międzybiblioteczną. W stosunkowo nowym obszarze zawodowych wymagań mieści się jeszcze konstruowanie bezpośredniej oferty ponadusługowej oraz działanie na rzecz integracji otaczających środowisk.Modelowa koncepcja zawodowej biegłości powinna zakładać jej dwupoziomową strukturę. Na podstawowym poziomie pierwszym mieszczą się kwalifikacje i umiejętności uniwersalne, obligatoryjne w tej profesji dla wszystkich. Na poziomie wyższym lokuje się wielozakresowa specjalizacja. W wariantywnym zestawieniu już to kategorialna bądź procesualna albo przedmiotowa – z możliwością nałożenia się niektórych na siebie. Intensywnie realizowana automatyzacja różnych procesów bibliotecznych stwarza określone szanse, ale i zagrożenia.O przyszłości bibliotek i bibliotekarskiego zawodu rozstrzygną ogólnospołeczna użyteczność bibliotek, zachowanie ich instytucjonalnego charakteru oraz jakość zawodowego kształcenia. W Polsce wszystkie te czynniki podlegają destrukcji. Przetrwanie więc i rozwój bibliotekarstwa oraz bibliotekarskiej profesji w Polsce wymagają aktywnych przedsięwzięć bibliotecznej kadry. Ale nic takiego nie ma miejsca.
Recenzja. Artur Jazdon, Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu 1919–2018. Zasoby. Działania. Ludzie, Poznań: Biblioteka Uniwersytecka 2019, s. 771. ISBN 978-83-60961-20-9
Recenzja. Bibliotekarz – biblioteka – historia, red. Andrzej Wałkówski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe i Edukacyjne Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich 2018, s. 282. ISBN 978-83-65741-15-8 (Propozycje i materiały)
Recenzja. Wokół „Katechizmu biblioteki” Paula Ladewiga, red. Zdzisław Gębołyś, Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego 2019, s. 280. ISBN 978-83-8018-226-4
Recenzja. Maja Wojciechowska, Joanna Kamińska, Beata Żołędowska-Król przy współudziale Bożeny Jaskowskiej, Leksykon zarządzania i marketingu w bibliotekoznawstwie, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe i Edukacyjne Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich 2018, s. 292. ISBN 978-83-65741-17-2 (Nauka – Dydaktyka – Praktyka)