The author discusses the concept of Lev Vygotsky’s psychology of literature against the background of various interpretations of the term. Through reconstructing a reactological understanding of the text as a stimulus, she juxtaposes different applications of the category of “strategy” in Polish literary studies and criticism. This makes it possible to reclaim the concept of the psychology of literature and discard the unfavourable connotations with panpsychologism, biographism or interpreters’ pretense for being diagnosticians of literary characters or authors.
PL
Artykuł omawia koncepcję psychologii literatury Lwa Wygotskiego na tle innych sposobów rozumienia pojęcia. Na podstawie rekonstrukcji reaktologicznego rozumienia tekstu jako bodźca, zestawione ze sobą zostają różne zastosowania kategorii „strategii” w polskich badaniach literackich oraz w krytyce. Dzięki temu możliwe staje się odzyskanie pojęcia psychologii literatury i odcięcie go od niego niekorzystnych skojarzeń: panpsychologizmu, biografizmu albo pretendowania interpretatorów do miana diagnosty – czy to wobec bohaterów literackich, czy twórców.
W artykule, analizujemy postrzeganie teorii Wygotskiego w literaturze pedagogicznej w norweskim kształceniu nauczycieli. Artykuł analizuje trzy szeroko stosowane podręczniki dla nauczycieli przedszkolnych w ramach pięcioletniego zintegrowanego programu studiów magisterskich pod kątem sposobu prezentacji i rozpowszechniania w literaturze prac Wygotskiego. Pomimo że idee Wygotskiego stanowią ważne ramy odniesienia dla myśli pedagogicznych w podręcznikach, badania wskazują, że teoria Wygotskiego jest przedstawiona tam w sposób fragmentaryczny i jest w znacznym stopniu oderwana od kontekstu społecznego i naukowego w którym powstawała. W artykule argumentowano, że tendencja do interpretowania teorii Wygotskiego w próżni kulturowej i historycznej stanowi ukryty potencjał zastosowania idei Vygotsky'ego w obecnej debacie edukacyjnej. W artykule argumentowano, że tendencja do interpretowania teorii Wygotskiego w próżni kulturowej i historycznej stanowi ukryty potencjał do wykorzystania idei Wygotskiego w aktualnej debacie edukacyjnej.
EN
In this article, we study the reception of Vygotskyan theory in pedagogical literature for Norwegian teacher education. The article analyzes three widely used textbooks for pre-service teachers in the five-year integrated master’s degree program, looking at how Vygotsky’s work is articulated and disseminated in the readings. Although Vygotsky’s ideas are an important frame of reference for the pedagogical thinking in the textbooks, the findings indicate that Vygotsky’s theory is presented in a fragmented way and is largely disconnected from the social and scientific context of its formation. The article argues that the tendency to interpret Vygotsky in a cultural and historical vacuum represents a concealed potential for making Vygotsky’s ideas applicable in the current educational debate.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.