Celem artykułu jest zaprezentowanie zróżnicowania dynamiki zmian PKB, a także czynni-ków leżących u podstaw różnej skali recesji i ożywienia gospodarczego w czasie kryzysu w go-spodarkach Polski i wybranych krajów gospodarki światowej w latach 2000–2010. Z badania wynika, że ścieżka wzrostu gospodarczego Polski w latach 2009–2010 zasadniczo odróżnia się od krajów wysoko rozwiniętych UE i OECD, a także postsocjalistycznych Europy Środkowej i Wschodniej oraz WNP. W 2009 roku Polska zanotowała najwyższy wzrost gospodar-czy na tle krajów OECD i UE. Ze względu na silną globalizację negatywne dla wzrostu gospodarczego skutki załamania na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych ujawniły się niemal równocześnie, a więc już w trzecim kwartale 2008 roku. Negatywny impuls najszybciej ograniczył popyt inwestycyjny przedsiębiorstw, a także prywatny popyt konsumpcyjny. Jednakże zmniejszenie popytu inwesty-cyjnego było większe niż prywatnej konsumpcji. Z pewnym opóźnieniem w stosunku do kon-sumpcji prywatnej i inwestycji kryzys finansowy zmniejszył wielkości eksportu i importu. Z po-równania dynamiki popytowych czynników produkcji Polski wynika, że w fazach ożywienia bądź wysokiej dynamiki wzrostu PKB popyt krajowy zasadniczo determinuje wzrost gospodarczy. Z kolei w okresach spowolnienia rola popytu krajowego maleje, zaś popytu zagranicznego rośnie.
EN
The aim of the paper is to present the changes in GDP, and determinants explaining the dif-ferences between countries in recession and speed of recovery during the financial crises in Poland and selected countries and their groups between 2000–2010. The research illustrates that the path of economic growth of Poland was much different com-paring to the highly-developed countries of the EU and OECD, and post-socialist countries of Central-East European Countries and CIS. In 2009 Poland achieved the highest rate of economic growth among the OECD and EU member states. Because of strong economic globalization in the world, the negative outcomes of the finan-cial subprime market in the US for the world economic growth appeared very fast – in the fourth quarter 2008. The negative impulse limited the investment demand of companies and consumption of households. Later then investment and consumption, export and import was triggered. Having compared the rates of growth of investment, consumption, export and import for large sample of countries illustrates that during recovery and fast economic growth in Poland, the domestic de-mand determines increase in GDP, while during the slowdown the impact of foreign demand becomes more dominant.
Artykuł koncentruje się wokół zagadnienia nierówności płci na rynku pracy. Jego głównym celem jest analiza zróżnicowania i skali występowania omawianego zjawiska w krajach wysoko rozwiniętych należących do grupy państw OECD. Zakres czasowy prowadzonych analiz obejmuje lata 1990-2013. Hipoteza badawcza zakłada, iż kraje wysoko rozwinięte są zróżnicowane ze względu na występowanie nierówności płci na rynku pracy. Prowadzone analizy teoretyczno-empiryczne powinny przyczynić się do identyfikacji obszarów rynku pracy, na których występują omawiane nierówności oraz ich skali. Z kolei zastosowanie analizy skupień będzie miało na celu kategoryzację badanych krajów wysoko rozwiniętych pod kątem występowania nierówności płci na rynku pracy.
EN
The article takes into consideration the issue of gender inequality on the labour market in highly developed countries belonging to the Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). The time scope covers the period between 1990 and 2013. The research hypothesis in the paper is following: highly developed countries are significantly different with regard to the scale of gender inequality in the professional context. The theoretical and empirical analysis will be use to identify areas of gender inequality on the labour market and to analyse its scale. Thanks to cluster analysis, the article will be able to make an exact classification of OECD countries in respect of mentioned gender inequality.
W opracowaniu zbadano społeczne i ekonomiczne determinanty trwania życia w krajach na-leżących do OECD, traktując przy tym trwanie życia jako miernik stanu zdrowia populacji. Pod-stawę teoretyczną badania stanowi funkcja produkcji zdrowia. Analiza empiryczna obejmuje 27 krajów OECD i lata 1990–2007. Oszacowano równania re-gresji trwania życia kobiet i mężczyzn w wieku 0, 40, 65 i 80 lat przy zastosowaniu analizy regre-sji dla danych panelowych (modele z efektami ustalonymi). Wyniki badania wskazują, że dochód – reprezentowany przez PKB per capita – jest istotnym czynnikiem determinującym trwanie życia. Innymi czynnikami pozytywnie wpływającymi na stan zdrowia są wydatki na opiekę zdrowotną oraz wykształcenie, reprezentowane przez zmien-ną symptomatyczną, ilustrującą zatrudnienie w sektorze usługowym. Negatywny wpływ na trwanie życia mają natomiast konsumpcja tytoniu, alkoholu i cukru oraz zanieczyszczenie tlenkami siarki. Wyniki pośrednio sugerują, że okresy recesji mogą wywoływać negatywne konsekwencje zdrowotne.
EN
The purpose of analysis conducted in the paper is to investigate socio-economic determinants of life expectancy in OECD countries. Life expectancy is used as a measure of population health and health production function is the theoretical basis for analysis.The empirical analysis is based on the data from 27 OECD countries and comprises period 1990–2007. The equations of female and male life expectancy at ages 0, 40, 65 and 80 were esti-mated using regression analysis for panel data (fixed-effects models). The results indicate that income (represented by per capita GDP) is important determinant of life expectancy. Other factors positively influencing life expectancy are health care expenditures and education (proxied by employment in services). The factors that influence life expectancy negatively are alcohol, tobacco and sugar consumption as well as sulphur oxides emission. The results suggest that periods of economic downturns may cause negative health consequences.
The article is concerned with the so‐called Laffer effect - an effect involving the relationship between possible rates of taxation and the resulting levels of government revenue - in countries that are members of the Organization for Economic Cooperation and Development (OECD). The author sets out to designate a maximum of the Laffer curve - a visual representation of the Laffer effect - in the economies of individual OECD countries with institutional pension schemes. To this end, Chrzonstowski uses a mathematical model he developed earlier. The model theoretically predicts the possibility of an effect associated with the Laffer curve in an economy with an institutional pension scheme. The research involved a three-stage analysis with the use of available statistical data on OECD countries and a World Bank database. In the first and second stages of the study, only 16 of 34 OECD economies examined by the author met the criteria of the model for 2001-2010. However, calculations based on the available statistics confirmed the model’s predictions, Chrzonstowski says. The author concludes that the Laffer curve can rise to a maximum for any OECD economy. The maximum can range from 0 to 1, depending on the ratio of pensioners to the working population and on the output elasticity of capital in an economy.
PL
Celem artykułu było wyznaczenie maksimum krzywej Laffera w gospodarkach poszczególnych krajów OECD posiadających instytucjonalne systemy emerytalne. Do realizacji tego zadania został wykorzystany model matematyczny opracowany wcześniej przez autora. Model przewiduje teoretycznie możliwość wystąpienia efektu związanego z krzywą Laffera w gospodarce z instytucjonalnym systemem emerytalnym. Podstawowa formuła modelu łączy produkt gospodarki tworzący wynagrodzenie czynników wytwórczych (kapitału i pracy) ze zmienną, którą jest stosunek liczby emerytów do liczby pracujących. Metodyka badania uwzględniała trzy etapy analizy z wykorzystaniem dostępnych danych statystycznych krajów OECD oraz bazy danych Banku Światowego. Pierwszy i drugi etap badania nie wypadł pomyślnie dla wszystkich krajów OECD. Kryteria modelu dla okresu 2001–2010 spełniło tylko 16 gospodarek na 34 zbadanych. Jednakże obliczenia przeprowadzone w oparciu o dane statystyczne potwierdzają przewidywania modelu. Gospodarka każdego kraju OECD może znajdować się w maksimum krzywej Laffera. To maksimum może być związane ze stosunkiem liczby emerytów do liczby pracujących z zakresu od 0 do 1. Może być ono umiejscowione bliżej 0 lub bliżej 1. Zależy to od elastyczności produktu względem kapitału w gospodarce. Przeprowadzone obliczenia nie rozstrzygają jednak, jaka jest rzeczywista w danej gospodarce elastyczność produktu względem kapitału.
Cel: opracowanie ma na celu pomiar efektywności w 37 krajach OECD w roku 2020 za pomocą metody granicznej analizy danych (Data Envelopment Analysis – DEA), a ponadto uszeregowanie efektywnych jednostek decyzyjnych przy użyciu modelu DEA z nadefektywnością. Metodologia: w ramach badania przeprowadzono analizy z wykorzystaniem zorientowanych na nakłady modeli Charnesa, Coopera i Rhodesa (CCR), zorientowanych na nakłady modeli Bankera, Charnesa i Coopera (BCC) oraz tych modeli z nadefektywnością przy użyciu czterech nakładów i trzech wyników. Wyniki: przeprowadzona analiza wykazała, że efektywnością cechuje się czternaście krajów w modelu CCR i dwadzieścia krajów w modelu BCC. Kraje efektywne uszeregowano zgodnie z wynikami modeli z nadefektywnością. Ograniczenia/implikacje badawcze: ograniczeniami badania są analizy oparte na modelach DEA zorientowanych na nakłady oraz to, że zostało ono przeprowadzone w krajach OECD. Oryginalność/wartość: ocena efektywności systemów opieki zdrowotnej zyskała w ostatnich latach na znaczeniu. Wiele krajów podejmuje starania na rzecz poprawy swoich systemów opieki zdrowotnej. Z powodu epidemii, takich jak COVID-19, kraje OECD, podobnie jak wiele krajów na całym świecie, zwiększyły udział wydatków na opiekę zdrowotną w PKB. W związku z tą sytuacją ocena efektywności krajów OECD w dziedzinie zdrowia stała się bardzo istotnym tematem badawczym.
EN
Purpose: This study is aimed at measuring the efficiency of 37 OECD countries for 2020 using the Data Envelopment Analysis (DEA) method. Besides, it is aimed at ranking the efficient decision making units by using the super-efficiency DEA model. Design/methodology/approach: In the study, analyses were carried out with input-oriented Charnes, Cooper and Rhodes (CCR), input-oriented Banker, Charnes and Cooper (BCC) models and super-efficiency models of these models by using 4 inputs and 3 outputs. Findings: As a result of the analysis, 14 countries in the CCR model and 20 countries in the BCC model were efficient. According to the results of the super-efficiency models, the efficient countries were ranked. Research limitations/implications: The limitations of the study are the analyses are based on input-oriented DEA models and the research was conducted in OECD countries. Originality/value: Performance evaluation of health systems has gained importance in recent years. Many countries are making efforts to improve their health systems. Due to epidemics such as COVID-19, OECD countries, like many countries around the world, have increased the share of health expenditures in GDP. Because of this situation, the evaluation of the performance of OECD countries in the field of health has emerged as a very important research topic.
W sferze medialnej i w dyskursach polityków wciąż jesteśmy świadkami nieporozumień wynikających z niezrozumienia makroekonomicznych warunków, od których zależy stabilność makroekonomiczna. Gospodarka to złożony mechanizm naczyń połączonych, którymi przepływają dochody i wydatki rozmaitych podmiotów. W najbardziej syntetycznym makroekonomicznym ujęciu w przypadku gospodarki otwartej przepływy te tworzą układ trzech makroekonomicznych bilansów, które łączy następujące – wielokrotnie omawiane w literaturze makroekonomicznej – równanie: (G – T) = (S – I) + (Z – X). Istotą analizowanych warunków makroekonomicznej stabilności są wzajemne relacje między tymi bilansami, które kształtują się w procesie funkcjonowania gospodarki. Autor dyskutuje skutki propagowania mitu równowagi budżetowej, rozumienie deficytu budżetowego i długu publicznego, znaczenie interpretacji oszczędności i inwestycji, znaczenie bilansu handlowego i rachunku bieżącego, znaczenie wielkości agregatu defipieniężnego M2 oraz związki między rynkowym kursem a kursem wynikającym z parytetu siły nabywczej. Autor przeprowadził statystyczną analizę związków między bilansami makroekonomicznymi na bazie danych dla 35 krajów w okresie lat 2000–2016. Wnioski z tej analizy potwierdzają iluzoryczność ugruntowanych medialnie poglądów.
EN
We are still witnessing many misconceptions stemming from misunderstanding of macroeconomic conditions upon which macroeconomic stability relies. The economy is a complex mechanism consisting of great many communicating vessels between which the income and expenditure of a variety of entities are flowing. According to the most synthetic macroeconomic approach, in the case of an open economy, such flows make an arrangement of three macroeconomic balances which are interrelated by the following equation, discussed hundreds of times in macroeconomic literature: (G – T) = (S – I) + (Z – X). The very essence of the conditions of the macroeconomic stability is an interdependence between these balances, which are achieved as the economy operates. The author discusses the effects of promoting the myth of the budget balance, the understanding of the budget deficit and public debt, the importance of the interpretation of savings and investment, the importance of the balance as a distribution and resources, the relationship between the size of M2 money and the relationship between market rate and price resulting from purchasing power parities. He has undertaken a statistical analysis of the relationships between three macroeconomic balances on the basis of data for 35 countries in the years 2000–2015. The conclusions confirm the illusory nature of certain media-grounded views.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.