The article aims to explore the cognitive mechanisms activated in conceptualising complex expressions, with the example of Fuga daemonum, a synonym to St John’s wort, a flowering plant from the family Hypericaceae, used as a herbal remedy to treat various physical and emotional ailments (in particular depression and anxiety). The four-space model of conceptual integration as proposed by Gilles Fauconnier and Mark Turner (2002) is used here for the purpose of the analysis. Fuga daemonum is found to be a conceptual blend, arising through a dynamism of a complex cognitive operation known as conceptual integration, where the activation of at least two distinct input spaces is required to arrive at the resultant meaning of the blend. In the case of Fuga daemonum, input space 1 refers to the appearance and properties of the plant, and input space 2 contains its symbolic and religious connotations. Thus, the process yields the emergent meaning of Fuga daemonum, which is not the sum of the meanings inherent in the input spaces but which becomes a new dynamic context-dependent expression.
PL
Prezentowana praca, wpisująca się w paradygmat kognitywnych badań nad językiem, ma na celu wyjaśnienie mechanizmów, jakie uruchamiane są w procesie konceptualizacji pojęć na przykładzie wyrażenia fuga daemonum, synonimicznej nazwy dziurawca pospolitego (Hypericum perforatum L.). Fuga daemonum to jedna z bardziej interesujących i semantycznie złożonych nazw dziurawca, w której obserwujemy dynamiczny proces zwany integracją pojęciową (ang. conceptual blending), polegający na stapianiu elementów zaczerpniętych z co najmniej dwóch przestrzeni wyjściowych przestrzeni odnoszącej się do wyglądu i właściwości dziurawca oraz przestrzeni przywołującej konotacje symboliczne i religijne tej rośliny. W celu przeprowadzenia analizy semantycznej nazwy fuga daemonum autorka stosuje tzw. czteroprzestrzenny model integracji pojęciowej, autorstwa Gillesa Fauconniera i Marka Turnera, który ma za zadanie ukazać dynamiczny charakter znaczenia.
The aim of the article is to examine the applicability of three theoretical frameworks developed within Anglophone cognitive linguistics, Ronald Langacker’s Cognitive Grammar, George Lakoff and Mark Johnson’s Conceptual Metaphor Theory, and Gilles Fauconnier and Mark Turner’s Conceptual Blending Theory, in the study of semantic motivation behind folk plant names. Even though none of the theories has been originally developed as a tool for reconstruction what Jerzy Bartmiński terms the linguistic worldview, the theories may help to capture semantic nuances behind folk names and contribute to in-depth and comprehensive descriptions of folk conceptualizations. Since the scope of applicability of the three frameworks overlaps on conceptual metaphors, the article demonstrates the analysis of the metaphoric name gęsi pępek (lit. ‘goose navel’; daisy, Bellis perennis) and discusses strengths and weaknesses of the three frameworks in the task of reconstructing conventional folk imagery encoded in the name.
PL
Analiza metaforycznych nazw roślin w ramach trzech modeli kognitywnych: gramatyki kognitywnej, teorii metafory pojęciowej i teorii integracji pojęciowejCelem artykułu jest ustalenie stopnia przydatności trzech modeli teoretycznych, wypracowanych w ramach lingwistyki kognitywnej, tj. gramatyki kognitywnej Ronalda Langackera, teorii metafory pojęciowej George’a Lakoffa i Marka Johnsona oraz teorii integracji pojęciowej Gillesa Faucionniera i Marka Turnera, do analizy motywacji ludowych nazw roślin. O ile żaden z tych modeli nie został opracowany jako narzędzie rekonstrukcji językowego obrazu świata (patrz prace Jerzego Bartmińskiego), o tyle mogą one uchwycić kryjące się w badanych nazwach niuanse semantyczne, a tym samym wnieść wkład w opis konceptualizacji obecnych w języku ludowym. Ponieważ zakres zastosowania wszystkich trzech modeli obejmuje wyrażenia metaforyczne, w artykule proponuje się analizę ludowej nazwy stokrotki gęsi pępek, omawia mocne i słabe strony każdego modelu, użytego w celu rekonstrukcji skonwencjonalizowanego ludowego sposobu obrazowania obecnego w nazwie rośliny.
Niniejszy artykuł dotyczy mechanizmu funkcjonowania integracji pojęciowej, zwanej również teorią amalgamatów, która została stworzona przez Fauconniera oraz Turnera (1998, 2002). Jest również próbą ukazania, iż integracja pojęciowa może być uznana za potencjalną teorię humoru. W odniesieniu do wybranych przykładów humoru angielskiego, tj. żartu, komiksu oraz sceny z komedii, autorka próbuje pokazać, że teoria amalgamatów może posłużyć jako kognitywne narzędzie do wnikliwej analizy komizmu różnego rodzaju. Co więcej, autorka proponuje wprowadzenie terminu frame-shifting obok integracji pojęciowej do systematycznej analizy humoru. Frame-shifting to pojęcie wprowadzone przez Coulson (2017) do analizy żartów, i wydaje się być odpowiednie do studiów nad komizmem, aczkolwiek nie jest to zjawisko, które może samodzielnie objaśnić śmieszność, a powinno być raczej traktowane jako dodatkowy parametr integracji pojęciowej. W artykule autorka próbuje również sprawdzić, czy frame-shifting jest obligatoryjne dla humoru, czy też dotyczy to jedynie krótszych form dyskursu komicznego. Problem ten jest rozważany w konkluzjach artykułu, gdzie autorka argumentuje także, że amalgamat i przestrzenie mentalne powinny zostać uznane za podstawowy mechanizm wykorzystywany do studiów nad komizmem.
EN
In this paper, I would like to display the workings of the mechanism of conceptual integration theory (CIT for short), aka blending, as envisaged by Fauconnier and Turner (1998 & 2002). I wish to demonstrate that blending is a potential candidate for a humour theory. On the basis of a few chosen examples of English humour, specifically a joke, a cartoon and a scene from a sitcom, I hope to prove that CIT possesses a toolkit for an in-detailed analysis of any humour type. Further, I wish to argue that some examples of comedy may require the cognitive procedure of frame-shifting alongside CIT, in order to account for the funniness in a systematic way. Frame-shifting is a term proposed by Seana Coulson to be used in joke analysis (Coulson 2017). I would like to point to the fact that it may boost CIT in humour explanation. Yet it needs to be stressed that frame-shifting on its own canntot explain humour. It ought to be regarded as a parameter to be included within CIT. Futher, it is especially important to verify whether or not frame-shifting is always obligatory when studying comedy. Certainly, it is valid for shorter pieces of discourse, but its presence may not be required for all the other types of humour. The paper aims to refer to this issue in conclusive remarks, following the analyss of the comic. Additionally, I would like to demonstrate that blending can function as a higher-order theoretical paradigm which explicates humour origin and which interlinks with other well-established processes involved in any comic study, e.g. incongruity perception and/or resolution. I put forward that CIT is capable of complementing incongruity resolution theories in its power to explain the source of the comic. What is more, I would like to postulate that in its power to throw light on the humour source and origin, CIT may be assigned the status of a cognitive tool with which to explicate humour.
The topic of this article is an overview and partial analysis of ways of marriage conceptualisations in Holy Scripture and Polish Wedding Homilies. Basing her observations on more than 50 homilies the author tries to show, firstly, how creators of homilies talk about the marriage and whether they use biblical conceptualisations of marriage or they propose their own marriage metaphors. Secondly, the author tries to discover what is the reception of those conceptualisations – both creative and derived from Holy Scripture (and if that is the case, the author checks whether this biblical provenience is recognisable and understandable). The chosen ways of conceptualisation of marriage are being analised in the article, using tools of cognitive linguistics – mainly cognitive theory of metaphor and theories of conceptual integration theory and conceptual blending.
The article is devoted to presenting the possibilities for using linguistic tools to describe semantic phenomena in the analysis and interpretation of an artistic text. The author begins by discussing changes in the concept of meaning resulting from developments in cognitive linguistics, and the consequences of these changes, i.e. the search for a new definition formula and interest in the phenomenon of language creation. She then discusses the relations between convention and creation, pointing out the role of the analysis of artistic texts in research devoted to the reconstruction of the linguistic image of the world. Next, he describes the benefits of including such analyses in linguistic works. He asks questions about the possibility of applying linguistic methodologies in the analysis of texts and puts forward a hypothesis on their usefulness in explaining the mechanisms of language creation and in determining how the final semantic effect in an analysed text was achieved. He then focuses on two selected linguistic theories, i.e. Charles Fillmore’s theory of interpretative frames and Gilles Fouconnier and Mark Turner’s theory of conceptual integration. Moving on to the analytical part of the paper, he discusses, in order, the theoretical assumptions of both research concepts and presents how, with their help, one can analyse and interpret a selected artistic text. The stages of the analysis are presented in the form of a table and a diagram of conceptual integration, which allows the reader to follow its course in more detail. The application of linguistic tools for the description of creative linguistic phenomena allows the author to establish the relations between the meaning-forming components of the text, to explain precisely the mechanisms of creation present in it, and to determine the final semantic effect contained in the work under discussion. The formulated conclusions support the accuracy of the including linguistic analysis used in the study of the text.
PL
Artykuł poświęcony jest zaprezentowaniu możliwości wykorzystania językoznawczych narzędzi opisu zjawisk semantycznych do analizy i interpretacji tekstu artystycznego. Na wstępie Autorka omawia zmiany koncepcji znaczenia, będące skutkiem rozwoju językoznawstwa kognitywnego, oraz konsekwencje tych zmian, tj. poszukiwanie nowej formuły definicji i zainteresowanie zjawiskiem kreacji językowej. Następnie przypomina zależności istniejące między konwencją i kreacją, a także wskazuje rolę analizy tekstów artystycznych w badaniach poświęconych rekonstrukcji językowego obrazu świata. W dalszej kolejności opisuje korzyści, jakie płyną z uwzględniania takich analiz w pracach językoznawczych. Zadaje pytania o możliwość zastosowania metodologii językoznawczych w analizach tekstów i stawia hipotezę o ich przydatności w wyjaśnianiu mechanizmów kreacji językowej i w ustalaniu, jaki sposób uzyskany został końcowy efekt semantyczny analizowanego tekstu. Następnie skupia się na dwóch wybranych teoriach językoznawczych, tj. na teorii ram interpretacyjnych Charlesa Fillmore’a oraz teorii integracji pojęciowej Gilles’a Fouconniera i Marka Turnera. Przechodząc do części analitycznej pracy, w kolejności omawia teoretyczne założenia obu koncepcji badawczych i prezentuje, jak za ich pomocą można przeprowadzić analizę i interpretację wybranego teksu artystycznego. Etapy analizy prezentuje w formie tabeli i schematu integracji pojęciowej, co pozwala dokładniej prześledzić jej przebieg. Zastosowanie językoznawczych narzędzi opisu kreatywnych zjawisk językowych pozwala Autorce ustalić relacje między komponentami sensotwórczymi tekstu, precyzyjnie wyjaśnić mechanizmy obecnej w nim kreacji oraz określić końcowy efekt semantyczny zawarty w omawianym utworze. Sformułowane wnioski opowiadają się za słusznością włączenia analizy językoznawczej do badań nad tekstem.
W artykule zrelacjonowano badanie pojęć autonomiczności, sprawczości i innowacyjności nauczyciela od strony lingwistycznopedagogicznej. Materiał badawczy został wyselekcjonowany metodą przeszukiwania dokumentów zastanych, którymi były wybrane artykuły encyklopedyczne i teksty prawne dotyczące nauczyciela i jego działalności pedagogicznej. Przy analizowaniu materiału wykorzystano ramę teoretyczną semantyki kognitywnej w postaci teorii integracji pojęciowej. W wyniku analiz dowiedziono, że autonomiczność jako fenomen pedagogiczny ma szeroką i dobrze ugruntowaną podstawę leksykalną zarówno w tekstach encyklopedycznych, jak i prawniczych. Drugie pojęcie, sprawczość, posiada bardzo wąską podstawę słownikową i teoretyczną. Użycie ostatniego z analizowanych wyrażeń specjalistycznych z obszaru innowacyjności ogranicza się do niektórych tylko autorów i ich tekstów. Poza tym problematyka innowacyjności pojawia się w tekstach prawniczych sporadycznie i z reguły w odniesieniu do szkoły, a nie nauczyciela. Na podstawie uzyskanych wyników zaproponowano traktowanie tytułowej triady terminologicznej jako amalgamatu, w której wyliczone pojęcia tworzą z jednej strony jedność, z drugiej zaś każde z nich wyraża jeden aspekt całości, która ukazuje wieloaspektowość nauczycielskiego działania pedagogicznego.
EN
The article examines the concepts of teacher autonomy, agency and innovation from a linguisticpedagogical perspective. The research material was selected with the use of the method of searching the existing documents. The documents included selected encyclopaedic articles and legal texts concerning the teacher and his pedagogical activity. The authors used the theoretical framework of cognitive semantics in the form of conceptual integration theory when analysing the material. Autonomy as a pedagogical phenomenon has a broad and well-established lexical basis in both encyclopaedic and legal texts. The second concept, agency, has a very narrow dictionary and theoretical basis. The use of the last of the category, innovation, is limited to only some authors and their texts. Besides, the issue of innovativeness appears in legal texts sporadically and, as a rule, in relation to the school and not to the teacher. On the basis of the results obtained, it was proposed to treat the title terminological triad as an amalgam, in which the enumerated terms form a unity on the one hand, while on the other hand each of them expresses one aspect of the whole, which shows the multifaceted nature of the teacher’s pedagogical activity.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.