Specialist languages should be straightforward and unambiguous. In areas such as law, business or medicine precision and to-the-point wording is required. However, in order to facilitate the description of complicated matters, and especially in expert to non-expert communication, unexpected strategies, e.g. metaphorisation, are used. Conceptual metaphor theory, as initially introduced by Lakoff and Johnson (cf. Lakoff & Johnson, 1980) states that human beings tend to think in metaphors, i.e. we are engaged in constant search of similarities between concepts. This drive for pattern recognition helps us understand the unknown in terms of the familiar, the abstract in terms of the concrete. Most conceptual metaphors are grounded in our physical experience of the world, which means that we draw from this familiar experience while creating metaphorical mappings to the complex, abstract concepts. Controversial as it may seem, the same process applies to understanding professional terms and scientific notions, and as a result the language of law, business, medicine, etc. is heavily metaphorical in nature. In our presentation we focus on medicine alone and analyse a corpus of medical text in search of conceptual metaphors. We claim, that rather than obscuring the message, metaphors actually make it clearer and more precise. They enrich conceptualisation, structure the semantics of the message and serve a number of pragmatic functions, esp. in doctor to patient communication. By choosing a certain metaphor, the message may e.g. be softened in order to lessen the impact it has on the recipient. Moreover, it may be more easily understood if it is built on an adequate conceptual metaphor. Many metaphors used in the medical discourse are based on multimodal representations e.g. descriptions of diseases often invoke the imagery of food including its shape, colour, texture, and smell. Such multimodality of representation (cf. Forceville, 2009 and online) engages a number of cognitive faculties for the construction of a complex conceptualisation and in this way helps us gain better understanding of the concepts described. We claim that conceptual metaphor and esp. pictorial metaphor is a very effective tool used in didactics and its use is perfectly justified in scientific discourses, including the medical discourse. Therefore, in our presentation we analyse pictorial metaphors found in medical discourse and in the field of radiology in particular.
The article attempts to show selected collections of professional vocabulary contained in the first three novels by Wiesław Myśliwski. Creating his characters and the world in which they function, the author used the vocabulary characteristic of occupations and activities related to the countryside and farm. The study is of little survey nature to outline areas for further analyzes of professional lexis in the writer’s novels.
This paper is an attempt to present the role of authentic written texts in teaching communication in specialist language, based on the example of business language. The terms detailed here include communication, language as communication tool and specialist text. The methods of creating new terms, correlations between the sender of some content and its addressee, and the specialist knowledge held. The options of using specialist texts in business language classes were also presented. In this case such texts include information materials, interviews, certificates, contacts, agreements, statements, confirmations, invoices, orders, reports, other documents and commercial forms and commercial and official correspondence.
The article analyses the sources of phraseological units occurring in the media and in journalistic texts of contemporary Polish language. The first part of the article contains a few remarks on two types of new noun phrases, e.g. Europa dwu prędkości (two-/multi-speed Europe), mowa nienawiści (hate speech), dane wrażliwe (sensitive data). The second part indicates the main problems related to the linguistic description of phraseology in journalism: the phraseologism – term relation and the difficulties in identifying the sources of phraseological units (the type of loanword).
Contemporary teaching methods should reflect the changes that university didactics has been undergoing nowadays as well as be customized to the preferences and needs of the students. The paper presents the use of one of the open-access applications for revising vocabulary as the tool allowing for optimal use of classroom time for communication skills.
PL
Współczesne nauczanie języków obcych, w tym specjalistycznych, powinno odzwierciedlać zmiany jakie zachodzą w dydaktyce szkolnictwa wyższego (są one także zauważalne w nauczaniu w szkolnictwie na poziomie podstawowym i średnim), ale również powinno być dostosowane do potrzeb i preferencji dorosłych uczestników kursu - studentów. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie wykorzystania jednej z ogólnodostępnych aplikacji do nauczania leksyki na poziomie akademickim. Taki sposób nauczania to z jednej strony zachęcenie studentów do nauki, a z drugiej wyjście im naprzeciw i dostosowanie formy do ich potrzeb i oczekiwań. Jest to metoda tzw. treningu językowego doskonale wpisująca się w nurt nowoczesnej dydaktyki uniwersyteckiej, która pozwala na optymalne wykorzystanie czasu nauki zarówno na sali wykładowej jak i poza nią. Studenci dzięki takiej propozycji pracy własnej nad określonym materiałem leksykalnym zyskują więcej czasu na ćwiczenie umiejętności komunikowania się w czasie zajęć z wykładowcą i dzięki tak przeprowadzonemu treningowi językowemu są przygotowani do posługiwania się językiem docelowym w swoim przyszłym środowisku.
This article attempts to revise a thesis concerning an equivalent status of various translator’s competences (linguistic, encyclopaedic, logical, psychological, rhetoric-pragmatic). When discussing mistakes made in the Polish translation of Escape from the Deep, relating the fate of a submarine, we demonstrate how the lack of specialist knowledge (insufficient encyclopaedic competence) and linguistic knowledge influence a negative reception of the translation by a reader whose knowledge of the subject-matter is rather extensive. We suggest that a broadly understood psychological competence, embracing the translator’s readiness to extend his/her knowledge, may be treated as a kind of superior competence (meta-competence) that conditions a creation of a high quality translation in terms of the subject-matter.
The present paper deals with languages for special purposes with special attention paid to teaching problems. It could be shown that there is a difference between special languages on the one hand and specialist languages on the other hand, that only the latter deserve to be named “languages”, whereas the former contain elements which do not constitute a language of its own, i.e. a language within a language, but have to be considered as being part of the common language. The author points out that a new teaching strategy that takes into account the fact that special words do not automatically belong to a special language may well be warranted.
Learning a specialist language entails developing a number of linguistic competencies, the most important of which is discursive competence enabling proper communication in a particular professional environment. Its development requires that the learner should become sensitive to the pragmatic aspects of specialist language use in a wider discursive context, with particular attention to genre norms forming a discursive polisystem of a given culture. This paper presents specialist text translation as one of the most effective ways of teaching a specialist language by improving discursive competence.
Pierwszorzędnym celem niniejszego artykułu jest usystematyzowanie wiedzy na temat kompetencji tłumacza. Jednak szczególnym zainteresowaniem cieszyć się będzie owa kompetencja w odniesieniu do tłumaczenia tekstów specjalistycznych. Rozważania dotyczyć będą tego czy lepszym jest wykwalifikowany tłumacz, który podejmuje się przekładu tekstu specjalistycznego czy może ekspert, który tłumaczy tekst z zakresu swojej dziedziny. Wypunktowane zostaną cechy właściwe dla tłumacza tekstu specjalistycznego. Wykorzystana zostanie tutaj m.in. klasyfikacja Marchwińskiego [2007]. Przedstawione zostaną również wyniki ankiety dla tłumaczy dotyczącej kompetencji tłumacza oraz dokonana zostanie analiza materiału badawczego pochodzącego z broszur turystycznych.
EN
The primary objective of this article is to systematize the knowledge on about the translator competence. Special attention will be given to this competence in relation to the translation of specialist texts. The considerations will pertain to whether a qualified translator that does translation of a specialist text is better than an expert who translates the text in his or her field. In order to achieve those research aims, an attempt will be made to present the features specific the translator of the specialist text. Among others the classification by Marchwiński [2007] will be used here. The results of the survey regarding the translation competence will be also discussed as well as the analysis of the gathered material obtained from tourist brochures.
Due to globalization professionals in different fields of knowledge, especially those who are highly-skilled, may easily find employment beyond the borders of their own countries. Poland is one of the countries, where the labor market is getting more and more attractive to foreigners. It is also the case for the IT sector that for years has attracted specialists from the countries of the former Soviet Union. Therefore, it seems to be interesting to compare the influence of English, which is the base of the specialist language in this sector, on the Polish and Russian languages. In this paper, the author answers the question whether English borrowings in the Polish and Russian language of information technology are the same. The author shows the degree of assimilation of exemplary loan words in both languages under discussion and presents the resulting implications for teaching Polish as a foreign language.
PL
Dzięki powszechnej globalizacji specjaliści z różnych dziedzin, zwłaszcza wysoko wykwalifikowani, mogą bez problemu znaleźć zatrudnienie poza granicami swojego kraju. Polska znajduje się wśród państw, których rynek pracy jest coraz bardziej atrakcyjny dla wielu cudzoziemców. Dotyczy to także branży IT, od lat przyciągającej specjalistów z krajów byłego Związku Radzieckiego. Interesujące jest zatem – wydaje się – porównanie wpływu języka angielskiego, będącego podstawą języka specjalistycznego tej branży, na język polski i rosyjski. W artykule autorka podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, czy anglicyzmy występujące w polskim i rosyjskim języku informatycznym są takie same. Pragnie także pokazać stopień przyswojenia przykładowych zapożyczeń w obu omawianych językach i omówić wynikające z tych obserwacji implikacje dla glottodydaktyki polonistycznej.
The purpose of this paper is to discuss the results of the experiment measuring the effectiveness of specialist vocabulary acquisition. The research compares the traditional approach and the use of blended learning methods in teaching specialist lexical items. The first part presents the concept of blended learning. The further part is devoted to the experiment itself, followed by the analysis of the obtained results.
PL
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie wyników eksperymentu pilotażowego badającego efektywność przyswajania materiału leksykalnego specjalistycznego w języku angielskim jako obcym w nauczaniu profesjolektów za pomocą metody tradycyjnej i nauczaniu w formule blended learning. W pierwszej części przedstawiona zostanie koncepcja nauczania metodą blended learning. W części drugiej natomiast opisane zostanie badanie autorki oraz wyniki, jakie zostały uzyskane.
The article presents the results of research on speech therapy terminology. The analysis covered 33 terms, the frequency of which was assessed as low. The main research questions were: “Are the selected speech therapy terms familiar to: a. speech therapy students, b. speech therapists-practioners?”. “Have a. students, b. therapists been acquainted with dictionary definitions of selected speech therapy terms?”. To answer the research questions, a survey was conducted. It included questions about the knowledge and understanding of the terms. The results suggest the need for a more detailed description of speech therapy terminology due to not only the varying levels of its familiarity, but also its timeliness and pervasiveness.
PL
Artykuł omawia rezultaty badań nad terminologią logopedyczną. W wyniku analizy materiału zawartego w “Encyklopedii logopedii” i wybranych słownikach terminów logopedycznych wytypowano 33 terminy, których frekwencję w literaturze przedmiotu oceniono jako niską. Postawione pytania badawcze to m.in.: Czy wytypowane terminy logopedyczne są znane przez: (a) studentów logopedii, (b) logopedów-praktyków. Czy (a) studenci logopedii, (b) logopedzi-praktycy znają definicję słownikową wytypowanych terminów logopedycznych. W celu odpowiedzi na pytania badawcze przeprowadzono ankietę, w której znalazły się m.in. pytania o znajomość terminów oraz ich rozumienie. Przeprowadzone badania wskazują na potrzebę dalszego opisu terminologii logopedycznej nie tylko ze względu na zróżnicowany poziom jej znajomości, ale też aktualności i rozpowszechnienia.
The article presents the results of research on speech therapy terminology. The analysis covered 33 terms, the frequency of which was assessed as low. The main research questions were: “Are the selected speech therapy terms familiar to: a. speech therapy students, b. speech therapists-practioners?”. “Have a. students, b. therapists been acquainted with dictionary definitions of selected speech therapy terms?”. To answer the research questions, a survey was conducted. It included questions about the knowledge and understanding of the terms. The results suggest the need for a more detailed description of speech therapy terminology due to not only the varying levels of its familiarity, but also its timeliness and pervasiveness.
PL
Artykuł omawia rezultaty badań nad terminologią logopedyczną. W wyniku analizy materiału zawartego w “Encyklopedii logopedii” i wybranych słownikach terminów logopedycznych wytypowano 33 terminy, których frekwencję w literaturze przedmiotu oceniono jako niską. Postawione pytania badawcze to m.in.: Czy wytypowane terminy logopedyczne są znane przez: (a) studentów logopedii, (b) logopedów-praktyków. Czy (a) studenci logopedii, (b) logopedzi-praktycy znają definicję słownikową wytypowanych terminów logopedycznych. W celu odpowiedzi na pytania badawcze przeprowadzono ankietę, w której znalazły się m.in. pytania o znajomość terminów oraz ich rozumienie. Przeprowadzone badania wskazują na potrzebę dalszego opisu terminologii logopedycznej nie tylko ze względu na zróżnicowany poziom jej znajomości, ale też aktualności i rozpowszechnienia.
The aim of the paper is to analyze the scope of the following terms: język specjalistyczny, język specjalny, język fachowy, język profesjonalny, język zawodowy, profesjolekt, technolekt (language for special purposes, specialist language, special language, expert language, professional language, occupational language, professiolect, technolect), which are used interchangeably in the Polish linguistic literature even though their denotations are not the same. The semantic (in)compatibility of the above terms was investigated in the following stages: (1) explaining the meaning of the expressions without their theoretical context, i.e. the analysis of the meanings of specific components of the terms as established in general Polish; (2–3) interpretation of explanations and specifications functioning in dictionaries containing linguistic terminology and in theoretical studies; (4) formulating a proposal of distinguishing the concepts by defining the scopes of the terms and the relationships between them.
W artykule pokazuję granicę refleksji lingwistycznej dotyczącej komunikacji niewerbalnej, która sytuuje się między ogólnojęzykowym sposobem opisywania zjawisk komunikacyjnych a ich opisem specjalistycznym z użyciem zaprojektowanych terminów. Problem ten omawiam, odnosząc się do wybranych aspektów badań specjalistycznych nad wskazywaniem i pokazywaniem, których wyniki porównuję z własnymi analizami grupy czasowników z morfemami wskaz- i pokaz-.
EN
The article shows the boundaries of linguistic reflection on nonverbal communication, which are situated between two different ways of describing communication phenomena: reporting actions in terms of general language vocabulary and giving specialist descriptions with the use of specially designed terminology. The problem is discussed with reference to some aspects of the specialist research on pointing and showing. The author also compares this research output with her own analysis of Polish verbs with the morphemes wskaz- and pokaz-.
The article is a voice in the discussion on methods of developing listening and speaking skills in teaching Polish medical language. The reason for writing the text were the conclusions from the analysis of the concept of developing language skills presented in (Polish) medical language textbooks. The first part of the text presents the work done so far on textbooks and aids for teaching Polish medical language. It also describes the commonly accepted methods of teaching Polish general language and, for specialist purposes, techniques for developing listening and speaking skills. Part II verifies the declarations and concepts of the authors with the actual state of the materials contained in the textbooks’ introductions. The author also discussed the techniques of acquiring and developing listening and speaking skills in medical language textbooks.
PL
Artykuł stanowi głos w dyskusji nad sposobami rozwijania sprawności słuchania oraz mówienia w nauczaniu polskiego języka medycznego. Przyczynkiem do napisania tekstu były konkluzje płynące z analizy koncepcji rozwijania sprawności językowych przedstawionych we wstępach do podręczników do nauki (polskiego) języka medycznego. W pierwszej części przedstawione zostały dotychczasowe prace na temat podręczników i pomocy do nauczania polskiego języka medycznego. W drugiej części opisano techniki rozwijania sprawności słuchania i mówienia powszechnie przyjęte w metodyce nauczania polskiego języka ogólnego oraz do celów specjalistycznych. Następnie dokonano weryfikacji mieszczących się we wstępach do podręczników deklaracji oraz koncepcji autorów poprzez ich zestawienie ze stanem rzeczywistym materiałów zawartych w książkach. Autorka omówiła również techniki nabywania oraz rozwijania umiejętności słuchania i mówienia w podręcznikach do języka medycznego.
In the age of the widespread globalization, intensive international economic, scientific and technical cooperation, there are promising prospects for those specialists who aim at improving their professional qualifications or taking up employment abroad. A fundamental conditio which is to be met in order to fulfil those plans is to achieve the command of professional language of the target country or professional English. The need of skilful verbal communication is connected with the occupational mobility, especially that of members of health service staff. Command of professional language, which entails the necessity of comprehension of specialist texts, is indispensable if it comes to the contacts with patients and other members of health service staff at workplace. Vocabulary of specialist professional languages is systematically expanded through scientific research development, creation of new specialisations and using more and more modern appliances for the purpose of medical diagnostics, and the medical stuff has to assimilate it. This paper is focused on the specialist professional language with particular attention given to the medical and nurses’ one. I would also like to present the multimedia course of professional language for nurses who sedesign is to take up employment outside the territory of Poland.
PL
W czasach powszechnej globalizacji, intensywnej międzynarodowej współpracy gospodarczej, naukowej i technicznej otwierają się szerokie perspektywy przed specjalistami pragnącymi podnieść kwalifikacje zawodowe lub podjąć pracę poza granicami kraju. Warunkiem koniecznym do zrealizowania tych planów jest znajomość zawodowego języka docelowego lub języka angielskiego. Potrzeba sprawnej komunikacji językowej ma związek z mobilnością zawodową, szczególnie z mobilnością pracowników służby zdrowia. Znajomość języka fachowego wiąże się z koniecznością rozumienia tekstów specjalistycznych, jest niezbędna w kontaktach zawodowych z pacjentami oraz członkami personelu medycznego. Rozwój badań naukowych, narodziny nowych specjalizacji, wykorzystywanie coraz nowocześniejszych urządzeń technicznych w diagnostyce medycznej sprawia, że specjalistyczne języki zawodowe wzbogacają się systematycznie o nową terminologię, którą personel medyczny musi sobie przyswoić. Tematem rozważań w niniejszym artykule będzie specjalistyczny język zawodowy, w szczególności zaś język medyczny i język pielęgniarek. Chciałabym też przedstawić multimedialny kurs językowy dla pielęgniarek, chcących pracować poza granicami Polski.
The article concentrates on the problem of automatic translation of specialist texts which often include the nouns referring to parts of the body but used in the narrowed technical context. The author discusses a few most often used nouns and examines how a group of chosen automatic translators available on-line cope with their appropriate translation into Polish. Simultaneously, the author proposes how some problems which appear in the process of automatic translation can be solved with the help of the object oriented approach, where the main role is ascribed to object classes presented in the appropriate frame.
PL
Artykuł porusza problem tłumaczenia automatycznego tekstów specjalistycznych, w których często pojawiają się rzeczowniki określające części ciała, lecz używane w zawężonym kontekście technicznym. Autorka koncentruje się na kilku najczęściej pojawiających się rzeczownikach i bada, w jaki sposób radzą sobie z ich prawidłowym tłumaczeniem na język polski wybrane translatory automatyczne dostępne online. Autorka przedstawia jednocześnie, w jaki sposób można rozwiązać tego typu problemy pojawiające się w tłumaczeniu automatycznym za pomocą metody zorientowanej obiektowo, w której zasadniczą rolę odgrywają klasy obiektowe ujęte w odpowiedni kadr pojęciowy.
The article is a contribution to the discussion on the issue of sociolinguistic competence in teaching Polish as a foreign language for specialist purposes. The text has a research character and constitutes one of the concepts of achieving a definition of sociolinguistic competence. An in-depth analysis of the content (the existing state) of the textbooks on teaching Polish medical language is placed in the linguistic and socio-cultural stream of linguistic research, while the functional context of the tested materials places the presented considerations within the methodological specificity of glottodidactics. In the cognitive dimension, the aim is to broaden the knowledge of the development of sociolinguistic competence in teaching specialist languages on the example of medical language. The first part of the article presents theoretical approaches to sociolinguistic competence in language teaching for general and professional purposes. The second part presents the authors’ concepts concerning the presence of a sociolinguistic component in the materials for teaching Polish medical language. The third part confronts these concepts with the actual state and content of the textbooks. The analysis of the glottodidactic materials made it possible to indicate the most frequently used techniques for teaching sociolinguistic skills, to which the fourth part of the article is devoted. The results of the analysis have shown that in the vast majority of textbooks the authors do not explicitly emphasise sociolinguistic competence in the description of the objectives of teaching Polish medical language, although in the textbook materials themselves the sociolinguistic component is present to a greater or lesser extent. The weak points of the analysed materials include the presentation of only doctor-patient dialogue situations, omitting at the same time doctor-patient family, doctor-doctor, doctor-medical staff communication. As a result, the sociolinguistic component is not fully presented to the learner.
PL
Artykuł stanowi głos w dyskusji nad zagadnieniem kompetencji socjolingwistycznej w nauczaniu języka polskiego jako obcego do celów specjalistycznych. Tekst ma charakter badawczy i przedstawia jedną z koncepcji dochodzenia do definicji kompetencji socjolingwistycznej. Przeprowadzone pogłębione analizy treści (stanu zastanego) podręczników do nauczania polszczyzny medycznej umieszczono w lingwa- i socjokulturowym nurcie badań lingwistycznych, natomiast kontekst funkcjonalny badanych materiałów lokuje prezentowane rozważania w obrębie specyfiki metodologicznej glottodydaktyki. Głównym celem jest diagnoza świadomości autorów i twórców materiałów do nauczania polskiego języka medycznego pod kątem konieczności rozwijania kompetencji socjolingwistycznej w komunikacji medycznej. W wymiarze poznawczym celem staje się poszerzenie wiedzy w zakresie rozwijania kompetencji socjolingwistycznej w nauczaniu języków specjalistycznych na przykładzie języka medycznego. W pierwszej części artykułu przedstawiono ujęcia teoretyczne kompetencji socjolingwistycznej w nauczaniu języka do celów ogólnych i zawodowych. W drugiej części zaprezentowano koncepcje autorów dotyczące obecności komponentu socjolingwistycznego w materiałach do nauczania polskiego języka medycznego. W części trzeciej skonfrontowano te koncepcje ze stanem rzeczywistym i zawartością podręczników. Analiza materiałów glottodydaktycznych pozwoliła wskazać najczęściej używane techniki służące kształceniu umiejętności socjolingwistycznych, którym poświęcono część czwartą artykułu. Wyniki przeprowadzonych analiz wykazały, że w przeważającej większości podręczników autorzy nie akcentują wyraźnie kompetencji socjolingwistycznej w opisie celów nauczania polskiego języka medycznego, choć w samych materiałach podręcznikowych komponent socjolingwistyczny jest obecny w mniejszym bądź większym stopniu. Do słabych punktów analizowanych materiałów można zaliczyć prezentowanie wyłącznie sytuacji dialogowych lekarz – pacjent, a z pominięciem komunikacji w sytuacjach lekarz – rodzina pacjenta, lekarz – lekarz, lekarz – personel medyczny. To powoduje, że komponent socjolingwistyczny nie jest w pełni przedstawiony osobie uczącej się. Natomiast zaletą podręczników w zakresie aspektu socjolingwistycznego okazuje się zaprezentowanie licznych form powitań, zwrotów adresatywnych oraz zwrotów grzecznościowych. Problem badawczy zasygnalizowany w artykule nie wyczerpał omawianego zagadnienia, daje jednak asumpt do kolejnych badań zorientowanych socjolingwistycznie.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.